اخیرا «کریس رایت»، وزیر انرژی آمریکا، از کنگره خواست توافق همکاری هستهای غیرنظامی میان واشنگتن و ریاض را تایید کند. زمان در حال سپری شدن است؛ زیرا ۹۰ روز پس از ارائه این توافق، آمریکا میتواند صادرات فناوری و تجهیزات نیروگاههای هستهای به عربستان را آغاز کند، مگر اینکه کنگره با آن مخالفت کند.
با این حال، پیش از موافقت با چنین صادراتی، کنگره باید بررسی کند که چرا در شرایط کنونی، تعداد بسیار کمی از کارشناسان روسی مسئول فعالیتهای هستهای ایران هستند.
پس از آغاز درگیریها در اواخر فوریه، روسیه تقریبا تمام ۶۰۰ نیروی خود را از نیروگاه هستهای بوشهر خارج کرد. مسکو ماه گذشته با احتیاط بخشی از کارکنان خود را بازگرداند، اما تعداد آنها تنها به ۴۲ نفر رسید. احتیاط روسیه بیدلیل نیست. سابقه حمله به تاسیسات هستهای در منطقه
۱۷ مه ۲۰۲۶، ژنراتورهای دیزلی پشتیبان نیروگاه هستهای براکه در منطقه الظفره امارات هدف قرار گرفتند. پیش از آن نیز ایران اعلام کرد که نیروهای آمریکا و اسرائیل چهار بار در داخل یا اطراف سایت نیروگاه بوشهر را هدف قرار دادند.
این حملات بخشی از یک الگوی تاریخی هستند. از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۷، اسرائیل، آمریکا، ایران و عراق دستکم در ۱۳ مورد جداگانه به تاسیسات هستهای حمله کردهاند. در سالهای اخیر نیز آمریکا و اسرائیل طی ادعاهایی فعالیتهای مرتبط با تولید سوخت هستهای ایران را هدف قرار دادهاند.
با توجه به این سابقه، ریاض و واشنگتن باید نگران باشند که نیروگاههای هستهای ساختهشده در عربستان ـ کشوری که اکنون در منطقهای پرتنش و درگیر بحرانهای امنیتی قرار دارد ـ نیز در آینده به اهداف نظامی تبدیل شوند.
عربستان اعلام کرده قصد دارد دستکم یک نیروگاه هستهای بسازد، اما کارشناسان صنعت هستهای همچنان امیدوارند این کشور در نهایت شبکهای شامل ۱۶ نیروگاه، از جمله چندین رآکتور کوچک مدولار، ایجاد کند. …
