ظرفیت‌های «زهر زنبورعسل» برای درمان

به گزارش ایسنا، زنبور عسل افزون بر تولید عسل، فرآورده‌های گوناگونی در اختیار انسان قرار می‌دهد که از گذشته‌های دور برای حفظ سلامت یا کمک به درمان بیماری‌ها مورد توجه بوده‌اند. زهر زنبور عسل یکی از این فرآورده‌هاست و کاربرد دارویی آن به مصر و یونان باستان بازمی‌گردد. این ماده حدود سه تا پنج هزار سال پیش نیز در چین استفاده می‌شده و بقراط، پزشک یونان باستان، آن را برای اهداف درمانی به کار می‌برده است. در متون دینی نیز به آثار درمانی عسل و دیگر فرآورده‌های زنبور اشاره شده است. این پیشینه طولانی نشان می‌دهد زنبوردرمانی موضوعی تازه نیست، اما تبدیل تجربه‌های سنتی به یک روش درمانی قابل اعتماد، به بررسی علمی ترکیبات، سازوکار اثر، میزان مصرف و خطرات احتمالی آن نیاز دارد.

اهمیت تحقیق درباره زهر زنبور عسل از آنجا ناشی می‌شود که این ماده مجموعه‌ای غنی از ترکیبات فعال دارد و می‌تواند اثرات متعددی بر بدن انسان بگذارد. پیشرفت روش‌های جداسازی، خالص‌سازی و ساخت ترکیبات طبیعی نیز امکان بررسی دقیق‌تر اجزای زهر را فراهم کرده است. زنبوردرمانی به شکل‌های متفاوتی انجام می‌شود. در یکی از روش‌ها، زهر برای تحریک نقاط طب سوزنی به کار می‌رود و در روشی دیگر، زنبور زنده روی پوست قرار می‌گیرد تا نیش بزند. شیوه دیگری نیز تزریق مستقیم مقدار مشخصی از زهر با سوزن است. محل، عمق، مقدار و تعداد تزریق در این روش باید بر اساس وضعیت بیمار تعیین شود. احتمال بروز واکنش حساسیتی، ضرورت ارزیابی علمی و نظارت متخصص واجد شرایط را دوچندان می‌کند.

مانی جباری، پژوهشگر گیاهان دارویی از دانشگاه بیرجند، تحقیقی را در این زمینه انجام داده است. او در این مطالعه، به‌جای اجرای یک آزمایش تازه روی بیماران یا حیوانات، اطلاعات علمی موجود درباره درمان با زهر زنبور عسل را بررسی کرده و ترکیبات مهم آن، فعالیت‌های زیستی، موارد احتمالی استفاده و چالش‌های ایمنی این روش را به زبان علمی معرفی کرده است. محور اصلی پژوهش، شناخت ظرفیت زهر زنبور به‌عنوان یک روش درمانی مکمل و توجه هم‌زمان به فواید احتمالی و خطرهای ناشی از حساسیت به آن بوده است. …