وقتی یکی از آخرین دامنههای طبیعی تهران زیر چرخ لودرها میرود، ماجرا دیگر فقط به یک محله یا یک منطقه محدود نمیشود. ارتفاعات شهران در شمالغرب پایتخت، بخشی از همان کمربند طبیعی هستند که در کنترل سیلاب، فرسایش، جریان هوا و حفظ زیستبوم تهران نقش دارند، اما این روزها اگر مسیر پیادهروی صبحگاهیتان را به سمت شمال محله شهران کج کنید، صدای باد جایش را به غرش بم لودرها و کامیونهایی داده است که دارند بخشی از آخرین دیوارهای دفاعی محیط زیستی پایتخت را میتراشند. این گزارش، روایتی است از کارزاری که میخواهد بپرسد بالاخره سهم کوهستان از توسعه بیمهابا چقدر است و تهران تا کجا میتواند طبیعتش را خرج توسعه و ساختوساز کند؟
کوهستان به مثابه یک سد طبیعی
برای درک ابعاد این بحران محیط زیست، لازم نیست حتماً استاد زمینشناسیِ دانشگاه باشید. کافی است زمستانها و بهارهای تهران را به یاد بیاورید. ارتفاعات شمالی شهران، فقط یک منظره قشنگ برای گرانتر فروختن آپارتمانهای مشرف به کوه نیستند. این دامنهها با پوشش گیاهی بومی و ساختار نفوذپذیر خود، نقشی حیاتی در کنترل سیلابها، تغذیه سفرههای زیرزمینی، تنوع زیستی و تصفیه هوا ایفا میکنند. وقتی این ساختار طبیعی با لودر و بیلمکانیکی شکافته میشود، نخستین قربانی، امنیت پاییندست است. در شهری که هر بارندگی شدید به یک بحران مدیریتبحران تبدیل میشود، تخریب دامنههایی که مانند اسفنج عمل میکنند، به معنای دعوت از سیلاب به خانههای مردم است. …
