در تله رکود تورمی گرفتار شده‌ایم / کاهش تولید و افت تقاضا چرخه‌ای ساخته که خروج از آن دشوار است

فرارو- از دید برخی فعالان اقتصادی و اقتصاددانان، کارخانه‌ای که هنوز تعطیل نشده، لزوماً بنگاه اقتصادی موفقی نیست؛ همان‌طور که حفظ نیروی کار به معنای ثبات اشتغال و ادامه فعالیت واحدهای اقتصادی به معنای رونق تولید نیست. رکود می‌تواند پیش از آنکه در آمار تعطیلی کارخانه‌ها و بیکاری آشکار شود، در کاهش سفارش‌ها، افت ظرفیت تولید، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و توقف سرمایه‌گذاری ریشه بدواند.

به گزارش فرارو، در چنین شرایطی ممکن است چراغ کارخانه‌ها همچنان روشن باشد، اما تولید کوچک‌تر شود، توان مالی بنگاه‌ها تحلیل برود و چشم‌انداز اشتغال مبهم‌تر شود. قرارگرفتن شاخص مدیران خرید (شامخ) در محدوده انقباضی نیز بار دیگر این پرسش را مطرح می‌کند که چه میزان از ظرفیت تولید کشور عملاً بلااستفاده مانده و بنگاه‌های اقتصادی تا کجا توان تحمل فشارهای انباشته‌شده را دارند؟

تازه‌ترین گزارش شامخ مربوط به شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد شاخص کل اقتصاد با ثبت عدد ۴۶٫۲ و شاخص صنعت با رقم ۴۸٫۵، همچنان پایین‌تر از مرز خنثی ۵۰ قرار دارند. مسئله این است که رکود در بخش مهمی از اقتصاد ایران، پیش از جنگ اخیر و تشدید فشارهای خارجی نیز وجود داشته و اکنون آسیب به صنایع مادر و اختلال در زنجیره تأمین، خطر عمیق‌ترشدن آن را افزایش داده است.

مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز، در گفت‌وگو با فرارو با تأکید بر سابقه طولانی رکود در بنگاه‌های اقتصادی ایران گفت بسیاری از واحدهای تولیدی کشور حتی پیش از تشدید تحریم‌ها در سال ۱۳۹۷ نیز با بخشی از ظرفیت خود فعالیت می‌کردند. به گفته او، اکنون آسیب به صنایع فولاد و پتروشیمی، علاوه بر کاهش تولید در این صنایع، واحدهای دیگری را نیز که به مواد اولیه آن‌ها وابسته‌اند، با مشکل مواجه کرده است. رکود پیش از جنگ آغاز شده بود

افقه با اشاره به اینکه رکود پنهان در اقتصاد ایران پدیده تازه‌ای نیست، گفت: «بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی، به‌ویژه واحدهای مستقر در شهرک‌های صنعتی، سال‌هاست پایین‌تر از ظرفیت اسمی خود فعالیت می‌کنند.» …