آرتروز زانو را از کجا بشناسیم؟

به گزارش تابناک؛ خیلی از ما اولین نشانه‌ی آرتروز زانو را جدی نمی‌گیریم، چون شکل ظاهرش شبیه یک ناراحتی گذراست: زانو صبح‌ها چند دقیقه خشک است، بعد از نشستن طولانی «قفل» می‌شود، و موقع پایین آمدن از پله صدا می‌دهد. این نشانه‌ها معمولاً سال‌ها پیش از دردِ دائمی ظاهر می‌شوند — و دقیقاً همان دوره‌ای است که بیشترین کار از دست ما برمی‌آید. آرتروز یعنی چه، و یعنی چه نیست

در آرتروز زانو، غضروفی که دو سر استخوان را می‌پوشاند به‌مرور نازک می‌شود. نتیجه‌اش اصطکاک بیشتر، التهاب دوره‌ای و درد است. چیزی که کمتر گفته می‌شود این است که شدت تغییرات در عکس رادیولوژی همیشه با شدت درد هم‌خوانی ندارد. آدم‌هایی با رادیوگرافی نگران‌کننده زندگی کاملاً فعالی دارند، و آدم‌هایی با تغییرات خفیف درد آزاردهنده‌ای را تجربه می‌کنند. یعنی «عکس» تنها بخشی از ماجراست و معاینه و شرح حال جای خودشان را دارند. سه کاری که بیشترین اثر را دارند

۱. تقویت عضله‌ی چهارسر ران: عضلات جلوی ران بخشی از بار زانو را برمی‌دارند. وقتی ضعیف شوند، فشار بیشتری به مفصل می‌رسد و چرخه‌ی «درد ← کم‌تحرکی ← ضعف بیشتر» شکل می‌گیرد. شکستن این چرخه، مؤثرترین کار غیردارویی است.

۲. کاهش وزن، حتی مقدار کم: نیرویی که هنگام راه رفتن به زانو وارد می‌شود چند برابر وزن بدن است؛ برای همین کم شدن چند کیلو، اثری بیشتر از آنچه انتظار داریم روی درد می‌گذارد.

۳. حرکت مناسب، نه بی‌حرکتیک: باور رایج این است که زانوی آرتروزی باید استراحت کند. در عمل، بی‌حرکتی وضعیت را بدتر می‌کند. فعالیت‌های کم‌ضربه — پیاده‌روی در سطح صاف، دوچرخه‌ی ثابت، شنا — معمولاً بهتر تحمل می‌شوند تا نشستن طولانی.

این سه مورد جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرند؛ ولی هیچ درمانی هم بدون آنها به نتیجه‌ی کامل نمی‌رسد. پارگی منیسک همیشه یعنی جراحی نیست

این یکی از تغییرات مهم رویکرد در سال‌های اخیر است. در افراد میان‌سال و مسن، بسیاری از پارگی‌های منیسک بخشی از همان روند فرسایشی مفصل‌اند و لزوماً عامل اصلی درد نیستند. برای این گروه، برنامه‌ی توانبخشی اغلب نتیجه‌ای مشابه اقدام جراحی دارد.

ماجرا برای پارگی‌های حاد و ورزشی در سنین جوان‌تر متفاوت است. تصمیم‌گیری بین این دو دقیقاً همان چیزی است که به معاینه‌ی تخصصی نیاز دارد، نه به جست‌وجوی اینترنتی. نشانه‌هایی که باید فوری بررسی شوند …