عزت‌نفس؛ قربانی مقایسه، تأییدطلبی و منتقد درونی

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در بسیاری از موقعیت‌های زندگی، تصویری که انسان از خودش دارد، پیش از آنکه دیگران درباره او قضاوت کنند، مسیر تصمیم‌ها و رفتارهایش را تعیین می‌کند. ممکن است فردی از نظر شغلی موفق باشد، روابط اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد یا حتی از سوی اطرافیان مورد تحسین قرار گیرد، اما در خلوت خود همچنان احساس کافی نبودن کند؛ شکافی که نشان می‌دهد برخورداری از دستاوردهای بیرونی، فقط به معنای داشتن احساس ارزشمندی درونی نیست.

عزت‌نفس مفهومی نیست که بتوان آن را تنها در لحظه‌های موفقیت سنجید، بلکه کیفیت آن بیشتر در مواجهه انسان با روزهای دشوار، اشتباه‌ها، ناکامی‌ها و انتخاب‌های حساس زندگی آشکار می‌شود. نوع حرف زدن فرد با خودش، میزان پذیرش ضعف‌ها و توانایی‌هایش و حتی تصمیم‌هایی که برای حفظ آرامش و کرامت خود می‌گیرد، همه بخشی از تصویری هستند که او از ارزش خویش در ذهن ساخته است، از سوی دیگر، جامعه امروز با حجم قابل‌توجهی از مقایسه‌ها و معیارهای بیرونی برای سنجش موفقیت مواجه است؛ از ظاهر و موقعیت اجتماعی گرفته تا درآمد، شغل و میزان دیده‌شدن. در چنین فضایی، اگر ارزشمندی فرد بیش از اندازه به نگاه دیگران وابسته شود، کوچک‌ترین شکست یا بی‌توجهی می‌تواند احساس او نسبت به خودش را متزلزل کند و به همین دلیل، بازشناسی منابع درونی عزت‌نفس اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.

این پرسش که چه چیزی موجب می‌شود انسان خودش را ارزشمند بداند؟ می‌تواند نقطه شروعی برای بازنگری در بسیاری از عادت‌های فکری و رفتاری باشد. عزت‌نفس نه یک ویژگی ثابت و از پیش تعیین‌شده، بلکه کیفیتی است که می‌تواند در جریان تجربه، یادگیری و انتخاب‌های روزمره تقویت شود.

از سرزنش خود تا احترام به خویشتن؛ مسیر بازسازی عزت‌نفس

مریم ماهرالنقش، دکتری روان‌شناسی تربیتی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه عزت‌نفس، یک احساس خوب نسبت به خود است که یکی از مهم‌ترین پایه‌های سلامت روان، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی افراد به شمار می‌رود، اظهار کرد: بسیاری تصور می‌کنند عزت‌نفس با موفقیت، ثروت یا تأیید دیگران به دست می‌آید، در حالی که عزت‌نفس واقعی از شیوه نگاه ما به خودمان و نحوه روبه‌رو شدن ما با موفقیت‌ها و شکست‌ها شکل می‌گیرد. …