رضا غیاث-منتقد: ناصر تقوایی در پاییز 1404، پس از چندین سال سکوت و خانه‌نشینی درگذشت؛ آن‌هم درست در روزی که خود تلخی این خبر را دو‌چندان می‌کرد؛ پیکر داریوش مهرجویی در چنین روزی کارداجین شده بود. سرانجامی ناباور برای دو نفر از واپسین بازماندگان موج نو سینمای ایران که دهه‌ها بود ناباوری سیر وقایع را در مسیر هنری مطلوب‌شان تجربه کرده بودند. اما کاش تلخی ماجرا به همین محدود می‌ماند.
مشغول وداع با آخرین نمایندگان نسل طلایی سینما و ادبیات ایرانیم که طاعونی ویرانگر به جان بخش‌هایی از مردم و مخاطب فرهنگی این دیار افتاده است؛ فحاشی به بهترین هنرمندان و روشنفکران ایران، تحت هدایت هدفمند رسانه‌هایی که دچار نوستالژی برای حکومت پیش از انقلاب شده‌اند؛ بدون آنکه لحظه‌ای دریابند عملکرد ناصر تقوایی و هم‌نسلان او، فراتر از هنر ایران، به جریان جهانی تعلق داشته است.
اساسا مهمترین مشخصه ادبیات و سینمای جهان در دهه‌های 60 و 70 میلادی (دهه‌های 40 و 50 خودمان) کارکرد اجتماعی بود و سلامت اثری را انتقادی‌بودن آن مشخص می‌کرد. راستش غفلت عامدانه از این واقعیت، روزگار غریبی را برای ما رقم زده است. آخر کجای جهان رسم است که نسل‌های جدید مخاطبان یک کشور با میراث هنری پدران خود چنین برخوردی کنند؟
اصلا همین که ناصر تقوایی، غلامحسین ساعدی، داریوش مهرجویی و ده‌ها چهره شاخص دیگر، آن‌همه در کار خود توانمند بودند، به جدی‌بودن جایگاه هنر در آن ایام برمی‌گردد. ناصر تقوایی فیلم خوب نمی‌ساخت تا در گیشه یا جشنواره گل کند، بلکه خوب فیلم می‌ساخت چون مؤثر‌بودن و اثر‌گذاشتن بر مخاطب نزد او و هم‌نسلانش اهمیت داشت. ابتذال‌ستیزی تقوایی در عمده سالهای پس از انقلاب نیز نتیجه چنین رویکردی بوده است.
«ناخدا خورشید» فیلم پیشرو و پیچیده‌ای نیست (دست بر قضا از منظر زیبایی‌شناسی … …
دانلود از کافه بازار
