سلب اعتبار مقاله واکسن ایرانی آنفلوآنزا؛ پای سیاست در میان است؟

اتفاقی که در نگاه نخست می‌تواند اعتبار علمی یک دستاورد داخلی را زیر سؤال ببرد، اما مسئولان حوزه زیست‌فناوری کشور معتقدند ماجرا ابعاد دیگری هم دارد؛ از رقابت سنگین در بازار جهانی محصولات بیوتکنولوژی تا محدودیت‌هایی که به گفته آنها دیگر تنها به مبادلات اقتصادی محدود نمی‌شود و به عرصه علم و پژوهش نیز رسیده است.

البته سلب اعتبار یک مقاله علمی لزوماً به معنای بی‌کیفیت بودن محصول مورد مطالعه نیست و برای قضاوت درباره دلایل این اتفاق باید به توضیحات رسمی نشریه منتشرکننده و مستندات علمی آن مراجعه کرد.

مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های زیست و سلول‌های بنیادی معاونت علمی با اشاره به سلب اعتبار مقاله واکسن ایرانی آنفلوآنزا، این اتفاق را در چارچوب فشارهای گسترده‌تر بر صنعت بیوتکنولوژی کشور ارزیابی می‌کند و به همشهری می‌گوید: مسئله تنها به یک مقاله محدود نمی‌شود. ری‌ترکت شدن این مقاله در شرایطی اتفاق افتاده که کل محصولات بیوتکنولوژیک ایران با وضعیت مشابهی مواجه شده‌اند. ایران یکی از کشورهای پیشرو در تولید محصولات بیوتکنولوژی است و برای رقابت با تولیدکنندگان بزرگ جهانی که بیشترین سود را از این بازار می‌برند، شرایط سختی دارد.

او با اشاره به توسعه بازار محصولات ایرانی در خارج از کشور ادامه می‌دهد: جایگاه ایران در این حوزه در حال ارتقاست. به‌عنوان مثال، یک محصول ایرانی در بازار روسیه جایگزین محصول آمریکایی شده است. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد رقابت‌ها به عرصه علم هم کشیده شده و اکنون از مسیر رد مقالات علمی دنبال می‌شود.

به گفته قانعی، مقاله واکسن ایرانی پیش از انتشار، مراحل مختلف بررسی علمی را پشت سر گذاشته بود. زمانی هم که تأیید شد، داوران بین‌المللی تمام بررسی‌ها را انجام داده بودند. داده‌های مورد نیاز دریافت شده و مقاله پس از چند مرحله اصلاح منتشر شده بود. …