جای قاتل و شهید را در تاریخ عوض نکنیم / تطهیر هارون‌الرشید ادامه همان سنت دفاع از یزید و حجاج است

افتتاح چهل‌وپنجمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب شارجه با رویدادی تأمل‌برانگیز و جنجالی همراه شد. در جریان افتتاحیه این رویداد، از جایزه‌ای جدید با عنوان «جایزه بین‌المللی هارون‌الرشید» رونمایی شد و حاکم شارجه صراحتاً علت این نام‌گذاری را «مظلومیت هارون‌الرشید و ستمی که مورخان در حق او روا داشته‌اند» عنوان کرد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که هارون‌الرشید، خلیفه عباسی، عامل اصلی سال‌ها زندانی کردن و شهادت مظلومانه حضرت امام موسی کاظم(ع) در سیاهچال‌های بغداد است. برای ریشه‌یابی این رویکرد و تبیین ابعاد جریان تطهیر ستمگران در تاریخ اسلام، بازخوانی تحلیل‌های حجت‌الاسلام والمسلمین حامد کاشانی، کارشناس تاریخ اسلام، زوایایی از این پدیده کهن و ساختارمند را روشن می‌کند. تناقض تاریخی در مظلوم‌نمایی خلیفه عباسی

حجت‌الاسلام کاشانی در این خصوص می‌گوید: ماجرای رونمایی از جایزه هارون‌الرشید و ادعای مظلومیت او در یک رویداد بین‌المللی، اتفاقی ساده یا جدا از رویکردهای کهن تاریخی نیست. سال‌هاست در برخی مراکز علمی جهان اسلام، ده‌ها پایان‌نامه دکترا با عناوینی چون «هارون‌الرشید مورد افترا قرار گرفته» (هارون‌الرشید المفتری علیه) به نگارش درمی‌آید تا کارنامه او را پاک‌سازی کنند. اما براساس ساده‌ترین قواعد حقوقی، جرم‌شناسی و تاریخ‌پژوهی، چگونه می‌توان حاکمی را مظلوم نامید که امام معصوم زمان، حضرت موسی بن جعفر(ع)، به دستور مستقیم او سال‌ها در سیاهچال‌ها تحت شدیدترین فشارها بود و در نهایت پیکر بی‌جان ایشان از زندان سندی بن شاهک بیرون آمد؟

او توضیح می‌دهد: حتی اگر منابع شیعی در جزئیات نحوه مسمومیت حضرت نادیده گرفته شود، طبق تمامی استانداردهای حقوقی، حکومت وقت و شخص خلیفه مسئول مستقیم سلامت و جان زندانی است. بردن یک امام معصوم(ع) به سیاهچال و تحویل دادن پیکر بی‌جان او، جرم آشکاری است که با هیچ پایان‌نامه و جایزه‌ای پاک نمی‌شود. اعطای جوایز بین‌المللی به نام هارون‌الرشید، تلاش برای سرپوش نهادن بر کارنامه‌ای است که در آن، سرکوب شدید اهل‌بیت(ع) ثبت شده است. این رویکرد نشان‌دهنده یک انحراف عمیق معرفتی است که در آن، جای دفاع از مظلوم با تقدیس ظالم عوض می‌شود و جامعه دینی را به سمتی می‌برد که برای ستمگران غیرتی شود. زنجیره کهن تطهیر؛ از ابن‌صلاح و یزید تا حجاج ثقفی …