ایست رشد تقاضا در مهر ماه

گزارش تحلیلی شبکه الکترونیک پرداخت کارت در مهر۱۴۰۵ حاکی از تعدیل هیجانات خرید و بازگشت به روند قبلی مصرف است. پس از جهش کم‌سابقه ارزش تراکنش‌ها در شهریورماه که رکورد ۱۸ماهه را به ثبت رسانده بود، تازه‌ترین داده‌های مهرماه نشان می‌دهند که بخش اعظم آن رونق، ماهیتی گذرا داشته و با اتمام موج تقاضای مربوط به بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها و تخلیه شوک خریدهای به تعویق‌افتاده، پرداخت‌های خرد با عقب‌نشینی مواجه شده‌اند. در ماه نخست پاییز، ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه شاپرک با افت ماهانه ۱۱.۲درصدی روبه‌رو شد و همزمان تعداد کل تراکنش‌ها نیز افتی معادل ۳.۱درصد را تجربه کرد. بر اساس آمار رسمی شاپرک، مجموع ارزش اسمی تراکنش‌های شبکه پرداخت در مهرماه به ۴۴۵۴ همت رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۴۴۱۰همت در شهریورماه، شاهد ۰.۲درصد افزایش بود. این در حالی است که ارزش اسمی تراکنش‌ها در شهریورماه رشد ۲۰.۷درصدی را تجربه کرده بود. همزمان، تعداد تراکنش‌ها نیز از ۴میلیارد و ۸۷۲‌میلیون فقره در شهریور به ۴‌میلیارد و ۷۲۱‌میلیون فقره در مهرماه کاهش یافت. به این ترتیب، در نخستین ماه پاییز حدود ۱۵۱‌میلیون تراکنش کمتر از ماه قبل در شبکه شاپرک ثبت شد.

با وجود آنکه تراکنش‌های ثبت‌شده در شبکه شاپرک بخش قابل‌توجهی از پرداخت‌های روزمره در اقتصاد ایران را پوشش می‌دهند، این داده‌ها را نمی‌توان معادل کل مبادلات بانکی یا معیاری جامع برای سنجش فعالیت‌های اقتصادی کشور در نظر گرفت. آمار شاپرک صرفا پرداخت‌هایی را شامل می‌شود که از طریق شبکه پرداخت الکترونیک، از جمله کارت‌خوان‌های فروشگاهی، درگاه‌های اینترنتی و ابزارهای پرداخت موبایلی انجام می‌شوند. به همین دلیل، این داده‌ها بخش مهمی از خرید کالا و خدمات توسط خانوارها و پرداخت‌های جاری کسب‌وکارها را منعکس می‌کنند. در مقابل، مبادلاتی نظیر کارت‌به‌کارت، انتقال وجه از طریق سامانه‌های ساتنا و پایا، عملیات واریز و برداشت نقدی در شعب و خودپردازها، پرداخت‌های چکی، معاملات بازار سرمایه و بخش قابل‌توجهی از جابه‌جایی‌های مالی شرکت‌ها و نهادهای دولتی در این آمار لحاظ نمی‌شوند. بنابراین، آمار شاپرک نه تصویری فراگیر از گردش پول در اقتصاد، بلکه مبنایی برای رصد تحولات پرداخت الکترونیک و بررسی بخشی از الگوی مصرف خانوارها و فعالیت اقتصادی کسب‌وکارهای پذیرنده است. …