در این سند که ترجمه آن در اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه ثبت شده، تاریخ نامه ۲۱ آوریل ۱۹۴۳ (اول اردیبهشت ۱۳۲۲) و محل صدور آن اورشلیم درج شده است. مخاطب نامه نیز محمدرضا شاه پهلوی است که با عنوان «اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی، پادشاه ایران» مورد خطاب قرار گرفته است.
نویسنده نامه، خاخام بزرگ بیتالمقدس، در متن مکاتبه از موضوع ورود و استقرار مهاجران یهودی در فلسطین سخن گفته و مراتب قدردانی خود را ابراز کرده است. این مکاتبه در کنار دیگر اسناد تاریخی، بخشی از مناسبات حکومت پهلوی با محافل یهودی و صهیونیستی و موضوع مهاجرت یهودیان به فلسطین را نشان میدهد.
ایران؛ مسیر عبور مهاجران یهودی به فلسطین
یکی از مسائل مهم جریان صهیونیسم در مسیر تشکیل رژیم اسرائیل، تأمین جمعیت و انتقال یهودیان از کشورهای مختلف به فلسطین بود. صهیونیستها برای افزایش جمعیت یهودی در سرزمین فلسطین و تثبیت حضور خود در آن، به دنبال ایجاد مسیرهای مهاجرتی و جلب همکاری دولتها و نهادهای مختلف بودند.
در این میان، ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و همسایگی با شوروی، افغانستان و عراق، به یکی از مسیرهای مهم جابهجایی بخشی از مهاجران یهودی تبدیل شد.
در شرایطی که خروج یهودیان از برخی کشورهای منطقه با محدودیتهای سیاسی و قانونی روبهرو بود، ایران در دوره پهلوی امکان عبور و انتقال شماری از آنان را فراهم کرد. برای نمونه، پس از محدودیتهای اعمالشده علیه یهودیان عراق، ایران به یکی از مسیرهای خروج آنان تبدیل شد و دولت ایران با موافقت شاه در این روند همکاری کرد.
در سالهای ۱۹۵۱ و ۱۹۵۲ نیز طی عملیات انتقال گسترده یهودیان عراق به فلسطین اشغالی، موسوم به «عزرا و نحمیا» ، بخشی از این جمعیت از مسیر ایران جابهجا شدند. اسناد آرشیوی کمیته مشترک توزیع آمریکا (JDC) نیز ایران را یکی از مسیرهای انتقال یهودیان عراقی به اسرائیل معرفی میکند. …


دانلود از کافه بازار



















































































































![[سیدعلی دوستی موسوی] این مصوبه نگرانکننده را شفاف کنید](/news/u/2026-11-16/ettelaat-zyd1i.jpg)
![[محمدرضا نادری گیسور] جنگ بهانه نشود](/news/u/2026-11-16/ettelaat-m6wrd.jpg)











































