۶.۵ میلیون زن روستایی ایران / اقتصاد روستا بر شانه زنان؛ بدون امنیت شغلی و سهم عادلانه از درآمد

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، پانزدهم اکتبر، روز جهانی زنان روستایی است؛ روزی برای یادآوری نقش زنانی که در مزارع کار می‌کنند، دام پرورش می‌دهند، محصولات کشاورزی را فرآوری می‌کنند و در تأمین غذای جامعه سهم دارند، اما همچنان با محدودیت‌های اقتصادی و کمبود امکانات روبه‌رو هستند. زنانی که بخش مهمی از کار روستا را پیش می‌برند، اما تلاش آن‌ها همیشه به درآمد مستقل، امنیت اقتصادی و برخورداری از فرصت‌های برابر منجر نمی‌شود.

مسئله فقط سختی کار نیست؛ مسئله این است که آیا زنان روستایی از نتیجه تلاش خود سهمی عادلانه می‌برند؟ آیا به منابع تولید، مالکیت زمین، تسهیلات بانکی، بیمه و حمایت‌های اجتماعی دسترسی دارند؟ و آیا سیاست‌گذاران، آن‌ها را به‌عنوان نیروی اقتصادی مستقل به رسمیت می‌شناسند؟ زنان روستایی؛ نیروی کار بزرگی که دیده نمی‌شود

بر اساس آماری که در اردیبهشت ۱۴۰۴ به نقل از مشاور امور زنان و خانواده وزارت جهاد کشاورزی منتشر شد، از مجموع حدود ۱۱ میلیون زن روستایی و عشایری کشور، نزدیک به ۶.۵ میلیون نفر، معادل ۵۹ درصد، به‌عنوان جمعیت فعال معرفی شده‌اند. در همان گزارش، سهم زنان در تولید سنتی دام و طیور ۷۰ درصد، در فرآوری محصولات کشاورزی ۸۰ درصد و در فعالیت‌های زراعی و باغی ۴۰ درصد اعلام شده است. این ارقام، آمارهای اعلام‌شده از سوی مقام مسئول هستند و برای ارزیابی دقیق‌تر آن‌ها، انتشار روش محاسبه و تعریف شاخص‌ها نیز ضروری است.

این آمارها تصویری از حضور گسترده زنان در زنجیره تولید ارائه می‌کنند؛ از نگهداری دام و طیور تا آماده‌سازی و فرآوری محصولاتی که به بازار می‌رسند. با این حال، یک پرسش مهم همچنان بی‌پاسخ است: چه سهمی از درآمد حاصل از این فعالیت‌ها مستقیماً به زنان می‌رسد؟

کار کردن در مزرعه یا دامداری لزوماً به معنای برخورداری از درآمد مستقل نیست. ممکن است زنی ساعت‌ها کار کند، اما مالک زمین، دام یا ابزار تولید نباشد و در تصمیم‌گیری درباره درآمد حاصل از کار خود نیز اختیار کافی نداشته باشد. به همین دلیل، سنجش وضعیت اقتصادی زنان روستایی نباید به تعداد افراد فعال یا میزان مشارکت آن‌ها در تولید محدود شود؛ سهم زنان از مالکیت، درآمد، بیمه و تصمیم‌گیری اقتصادی نیز باید روشن باشد. فاصله آموزشی؛ مانعی برای استقلال اقتصادی زنان …