این عبارت کوتاه و رسانه‌ای، صرفاً یک نقد ساده به بدعهدی آمریکا نیست. جلیلی با به‌کارگیری واژه «سوءتفاهم»، عملاً ارزیابی تیم مذاکره‌کننده و بخش عمده‌ای از ساختار تصمیم‌گیری کشور را زیر سؤال می‌برد. معنای صریح سخن او این است که مسئله صرفاً به نقض تعهد از سوی طرف مقابل محدود نمی‌شود؛ بلکه تصمیم‌گیران ایرانی از ابتدا در تحلیل امکان دستیابی به تفاهم و اقدام متقابل دچار خطای محاسباتی بوده‌اند.
بررسی دقیق‌تر مواضع جلیلی نشان می‌دهد که او طی چند ماه گذشته، از سکوت و احتیاط اولیه به سمت نقد شیوه مذاکره و در نهایت بی‌اعتبار ساختن اصل تفاهم حرکت کرده است؛ تحولی که نقش او را در جریان مخالفت با مذاکرات پررنگ‌تر می‌سازد. جلیلی چه گفت؟
سعید جلیلی در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه خبر اعلام کرد هنوز مدت زیادی از تفاهم اسلامآباد نگذشته بود که رئیس‌جمهور آمریکا آن را بی‌اعتبار خواند. او با اشاره به موضع ترامپ درباره بی‌ارزش بودن توافق گفت:
«تفاهمی که طرف مقابل بگوید به اندازه کاغذش هم نمی‌ارزد، تفاهم نیست؛ سوءتفاهم است.»
جلیلی در ادامه، این تصور را که ایران با اعطای امتیاز در چند حوزه بتواند اقدام متقابلی از آمریکا دریافت کند، «تصوری کاملاً نادرست» دانست. به عقیده او، آمریکا اصولاً به‌دنبال مبادله متقابل نیست و تنها هدف تحمیل خواسته‌های خود را دنبال می‌کند.
او البته همزمان تأکید کرد که جنگ باید با اقتدار پایان یابد، سایه تهدید از سر کشور برداشته شود و ایران نباید در وضعیت بلاتکلیف «نه جنگ، نه صلح» باقی بماند.
بر این اساس، چارچوب موضع‌گیری جلیلی بر سه محور استوار است: تفاهم اسلامآباد از ابتدا بر درک نادرستی از رفتار آمریکا بنا شده بود؛ منطق اعطای امتیاز متقابل در قبال آمریکا کارایی ندارد؛ پایان دادن به جنگ منوط به ارتقای قدرت و تحقق بازدارندگی کامل است.
این سه گزاره در کنار یکدیگر، منطق اصلی نگاه جلیلی به فرایند مذاکرات را تشکیل می‌دهند. یک نقد جدی به روایت جلیلی …
دانلود از کافه بازار
