رشد ۵۶ درصدی مالیات‌ها؛ درآمد واقعی دولت کوچک‌تر شد

بر اساس گزارش‌های اعلام‌شده، در نیمه اول سال ۱۴۰۵ حدود، ۱۰۷۷ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول‌شده، در حالی که رقم مشابه در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۶۸۸ هزار میلیارد تومان بوده است. به این ترتیب، وصولی‌های مالیاتی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۵۶.۴ درصد افزایش یافته‌اند. با این حال، این رشد اسمی به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت درآمدی دولت ارائه نمی‌دهد. در اقتصادی با تورم بالا، افزایش رقم ریالی مالیات الزاماً به معنای تقویت متناسب ظرفیت درآمدزایی دولت نیست.

افزایش قیمت کالاها و خدمات و رشد ارزش اسمی معاملات می‌تواند حتی بدون افزایش حجم واقعی فعالیت اقتصادی، رقم مالیات وصول‌شده را بالا ببرد. بنابراین برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد درآمدهای مالیاتی، لازم است تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها نیز در کنار ارقام اسمی دیده شود. بر مبنای تعدیل وصولی‌ها با شاخص قیمت مصرف‌کننده در محاسبات گزارش، قدرت خرید درآمدهای مالیاتی دولت در نیمه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱۷.۵ درصد کمتر از دوره مشابه سال قبل برآورد می‌شود. این شاخص بیش از آنکه معیاری برای سنجش کارایی نظام مالیاتی یا ظرفیت واقعی مالیات‌ستانی باشد، نشان می‌دهد منابع مالیاتی وصول‌شده از نظر قدرت خرید چه تغییری کرده‌اند.

بر همین مبنا، برای حفظ قدرت خرید معادل درآمدهای مالیاتی نیمه نخست سال گذشته، لازم بود حدود ۲۲۷ هزار میلیارد تومان بیش از رقم تحقق‌یافته وصول شود. این عدد به معنای مالیات وصول‌نشده نیست، بلکه فاصله میان وصول فعلی و سطحی است که می‌توانست ارزش واقعی درآمدهای مالیاتی سال گذشته را حفظ کند.

هدف بودجه و مسئله تحقق درآمدها در نیمه دوم سال همچنین بخوانید: دولت سراغ انتشار اوراق بدهی می‌رود؟ …