تاریخ در دستان قدرتها، نهادهای حاکمیتی و جوامع زخمخورده، از یک ابزار تحلیلی و روشنگر به سلاحی کارآمد و مخرب تغییر ماهیت میدهد. این ابزار هویتی برای سرکوب دیگری، تراشیدن هویتهای ساختگی، مشروعیتبخشی به سلطه سیاسی و پاک کردن صورتمسئله ناکامیهای روزمره به کار میرود. در بسیاری از جوامع، تاریخ نقش داروی مخدری را ایفا میکند تا غرورهای جریحهدار را تسکین داده و بر زخمهای عمیق زمان حال سرپوش بگذارد.
در جهان پرآشوب امروز، ذهنیت انسان خاورمیانهای و به طور خاص انسان ایرانی، به شکل بیمارگونهای با پدیدارشناسی گذشته گره خورده است. هنگامی که یک جامعه از ساختن آیندهای روشن و پاسخگویی به بحرانهای زمان حال عاجز میماند، به ناچار به آغوش گذشته پناه میبرد. این پناه بردن به تاریخ، نوعی مکانیسم دفاعی روانی محسوب میشود که در روانکاوی اجتماعی تحت عنوان واپسروی شناخته میشود. جامعه ایرانی با یادآوری شکوه امپراتوریهای باستانی، استیصال کنونی خود را التیام میبخشد. مارک فرو به درستی اشاره میکند این نوع تاریخنگاری، پیش از آنکه در جستجوی کشف حقیقت باشد، در پی خلق یک اسطوره آرامشبخش است. متون درسی در مدارس، در عوض آموزش تفکر نقادانه و تحلیل علل فروپاشیها، عموما به پمپاژ غرور ملی کاذب میپردازند. این روایت سادهسازیشده، ذهن را از درک پیچیدگیهای توسعهنیافتگی بازمیدارد و نسلی متوهم و طلبکار پرورش میدهد. نیچه، رنان و مصائب به یاد آوردن: فراموشی به مثابه فضیلت …


دانلود از کافه بازار





















































































































![[جواد رسولی] توران خانم سرو کهنسال فرهنگ](/news/u/2026-11-21/ettelaat-jaz0o.jpg)
![[شجاعالدین ابراهیمی] صدای زخمی مفصلهای تکهتکهشده](/news/u/2026-11-21/ettelaat-t42x7.jpg)









































