جنگ ایران، ترامپ و سناریوی «پنیر سوئیسی» | خطر ازسرگیری جنگ کاهش پیدا کرد؟ | اختلاف بر سر اورانیوم 60 درصد و تحریم‌ها همچنان باقیست

با توجه به اینکه انتظار می‌رفت ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بار دیگر جنگ را از سر بگیرد، حالا خوش‌بینی‌هایی شکل گرفته مبنی بر اینکه او سرانجام خیال پیروزی نظامی را کنار گذاشته است. با این حال، من معتقدم این خوش‌بینی هنوز زودهنگام است. به باور من، همچنان باید سه سناریوی احتمالی را در نظر گرفت: جنگ، صلح و حفظ وضعیتی بینابینی که می‌توان آن را وضعیت «پنیر سوئیسی» توصیف کرد.

با وجود افزایش فشارها برای ازسرگیری جنگ، من بر این باورم که اگر ترامپ در سه تا چهار هفته آینده تصمیم به حمله نگیرد، به‌تدریج احتمال بازگشت به جنگ کمتر خواهد شد. چراکه با در اختیار گرفتن اکثریت مجلس سنا و مجلس نمایندگان از سوی دموکرات‌ها، فضای مانور سیاسی ترامپ محدودتر می‌شود. او همچنین احتمالاً وزیر جنگ خود را از دست خواهد داد. از سوی دیگر، نخست‌وزیر بعدی اسرائیل نیز بعید است مانند نتانیاهو تا این اندازه بر تقابل با ایران متمرکز باشد یا توانایی او را در تأثیرگذاری بر فضای سیاسی آمریکا داشته باشد.

با این حال، حتی اگر خطر ازسرگیری جنگ کاهش پیدا کند، لزوماً به این معنا نیست که احتمال دستیابی به توافق بیشتر خواهد شد. اختلاف‌های اساسی همچنان پابرجا هستند؛ از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده ایران، وضعیت غنی‌سازی در آینده، برقراری آتش‌بس منطقه‌ای، رفع تحریم‌ها و هزینه سیاسی‌ای که ترامپ در صورت توافق با تهران متحمل خواهد شد. مجموعه این مسائل، نه‌تنها دستیابی به توافق را دشوار می‌کند، بلکه حفظ و اجرای پایدار آن را نیز با چالش روبه‌رو خواهد کرد.

به همین دلیل، محتمل‌ترین سناریو شاید نه جنگ باشد و نه صلح؛ بلکه وضعیتی متفاوت از مسیر میانه‌ای که ترامپ جمعه گذشته انتخاب کرد. در این سناریو، جنگ اقتصادی و محاصره‌ای که ترامپ علیه ایران به راه انداخته، عملاً روی کاغذ باقی می‌ماند. به بیان دیگر، ترامپ نه جنگ را انتخاب می‌کند و نه به صلح تن می‌دهد؛ بلکه از میدان کنار می‌رود و در عین حال ادعا می‌کند که همچنان زیرساخت‌های محاصره و تحریم را حفظ کرده است. اما در عمل، بدون آنکه تغییر مسیر چندان آشکار باشد، اجازه می‌دهد این سازوکارها به‌تدریج فرسوده و کم‌اثر شوند. …