اصفهان اینستاگرامی در برابر

برای بسیاری از گردشگران، اصفهان پیش از آنکه یک مقصد واقعی باشد، یک تصویر است؛ تصویری که از میان عکس‌ها، ویدئوها، هشتگ‌ها، روایت‌های کاربران و محتوای اینفلوئنسرها (افراد تأثیرگذار در شبکه‌های اجتماعی) ساخته می‌شود. در این میان، «اینستاگرام» به یکی از فضاهای مهم بازنمایی مقصد تبدیل شده است؛ جایی که «میدان نقش جهان»، «سی‌وسه‌پل»، «پل خواجو»، گنبدهای فیروزه‌ای و قاب‌های معماری تاریخی، سهم بزرگی از اصفهانِ قابل‌مشاهده را به خود اختصاص داده‌اند.اما اصفهان واقعی بسیار بزرگ‌تر از مجموعه تصاویری است که در قاب تلفن همراه دیده می‌شود.

پرسش اصلی اینجاست: تصویری که از اصفهان در فضای مجازی ساخته و تکرار می‌شود، تا چه اندازه با تجربه‌ای که گردشگر پس از ورود به شهر به دست می‌آورد، همخوان است؟ مسئله، جعلی یا نادرست‌بودن این تصاویر نیست؛ مسئله این است که وقتی برخی وجوه یک مقصد به‌دلیل جذابیت بصری، قابلیت انتشار و تعامل بیشتر، بارها بازتولید می‌شوند، چه بخش‌هایی از هویت واقعی آن مقصد کمتر دیده می‌شوند؟

پژوهشی که در سال ۲۰۲۵ با عنوان «From Pixels to Places: How Instagram Redefines Urban Tourism in Isfahan» در نشریه «Tourism Planning & Development» منتشر شد، این پرسش را مستقیماً درباره اصفهان بررسی کرده است. «زهره کرانی»، «سی. مایکل هال» و «جلال‌الدین آقازاده هریس» در این مطالعه، با ترکیب داده‌کاوی و روش قوم‌نگارانه، نقش اینستاگرام در تجربه و بازنمایی گردشگری شهری اصفهان را بررسی کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اینستاگرام در برجسته‌کردن جذابیت‌های زیبایی‌شناختی اصفهان نقش دارد، اما در همین فرایند، برخی لایه‌های عمیق‌تر فرهنگی و صداهای متنوع جامعه محلی ممکن است کمتر دیده شوند. …