فاطمه اکبریزاده -دبیر این نشست- با اشاره به دشواری روایت یک فاجعه تاریخی گفت: آوردن این فاجعه در قالب کلمات، کار دشواری به شمار میرود. یک حادثه تاریخی صرفاً واقعهای نیست که در زمان و مکان مشخصی رخ داده باشد، بلکه میتواند به تجربهای عمیق و ماندگار در یک جامعه تبدیل شود. فاجعه مدرسه نیز دقیقاً از همین جنس است؛ حادثهای که علاوه بر خسارتهای انسانی، زخمی عمیق بر حافظه و وجدان جمعی جامعه ما بر جای گذاشته است. در مواجهه با چنین فاجعهای، ادبیات مسئولیتی فراتر از بازنمایی و بازگویی واقعه دارد و میکوشد به رنج انسانها صدا بدهد و اجازه ندهد انسانها و زندگیهای ازدسترفتهشان به مجموعهای از اعداد در میان انبوه گزارشها و اخبار تبدیل شوند.
او با بیان اینکه ادبیات کمک میکند تجربههای فردی به حافظه جمعی پیوند بخورد و ماندگار شود، افزود: باید به ادبیات داستانی از این منظر نگاه کنیم که ابزاری مهم برای حفظ و انتقال حافظه تاریخی و فرهنگی است. در کنار مسئله حافظه فرهنگی و تاریخی، مسئله دیگری نیز در ادبیات و نقد ادبی وجود دارد که در مطالعات تروما مطرح میشود و پرسش مهمی را پیش میکشد چگونه میتوان تجربهای را روایت کرد که فراتر از ظرفیت زبان و حافظه ماست؟ آیا روایت کردن آن رنج، به مواجهه آگاهانه با آن کمک میکند یا اینکه ادبیات میتواند با بازتولید مداوم یک رنج، از صرف بازتولید آن فاصله بگیرد و امکان فهم و پردازش آن را فراهم کند؟ شاید بتوان با قطعیت بیشتری گفت که این آثار ادبی، علاوه بر ثبت در حافظه فرهنگی، میتوانند به جلوگیری از فراموشی نیز کمک کنند. …


دانلود از کافه بازار














![[شجاعالدین ابراهیمی] سقوط کلمههای شیشهای در یاختههای سکوت](/news/u/2026-11-16/ettelaat-uuba9.jpg)














































