کاش ۱۰ نفر دیگر هم می‌آمدند

میهمان این هفته من حبیبه اسکندری است. ماجرای او و قالی‌بافی به کودکی‌اش برمی‌گردد؛ وقتی که به قالی‌بافی علاقه داشت اما چون دختر آخر خانواده بود، مادرش دلش نمی‌آمد دخترش پای دار قالی بنشیند. اما او عاشق قالی‌بافی بود برای همین نتوانست بی‌خیال آن بشود. شاید آن روزها خودش هم تصور نمی‌کرد این علاقه کودکانه، روزی به فعالیتی گسترده در حوزه آموزش و اشتغال زنان روستایی تبدیل شود. او تا امروز به بیش از ۲۰۰ نفر قالی‌بافی، تابلوفرش و گلیم آموزش داده، با ده‌ها بافنده در روستاهای تایباد و تربت‌جام همکاری می‌کند، طرح‌های قدیمی و فراموش‌شده منطقه را دوباره به بازار برگردانده و حتی پای دار قالی را به زندان تربت‌جام باز کرده است. قصه حبیبه اسکندری، روایت زنی است که از دل محدودیت‌های زندگی، راهی برای اشتغال دیگران و زنده نگه داشتن بخشی از هنر بومی منطقه‌اش پیدا کرده است. علاقه‌ای که پنهانی دنبال می‌کردم

من حبیبه اسکندری متولد ۱۳۵۷ در روستای کوشکک تایباد هستم. مادرم خدا بیامرزدش، خودش هم قالیباف نبود و چون فرزند آخر خانواده بودم، خیلی دوستم داشت. دلش نمی‌آمد خسته شوم. اما این علاقه در من آن‌قدر زیاد بود که نمی‌توانستم از آن بگذرم. وقتی از مدرسه برمی‌گشتم، گاهی پنهانی به خانه دخترخاله‌ها یا دخترعمه‌هایم می‌رفتم و کنار آن‌ها قالی می‌بافتم. به این ترتیب، کم‌کم با گره زدن و نقش انداختن آشنا شدم. هر جا می‌رفتم و فرشی می‌دیدم که طرحش به دلم می‌نشست، روی کاغذ نقشه‌اش را می‌کشیدم. آن روزها بیشتر بافندگان روستا به شکل ذهنی کار می‌کردند. من هم دوست داشتم طرح‌هایی را که در ذهنم شکل می‌گرفت، روی فرش پیاده کنم.

در روستای ما مدرسه دخترانه فقط تا کلاس پنجم ابتدایی بود. آن زمان هیچ دختری از روستای ما برای ادامه درس به شهر نرفته بود . من با وجود علاقه فراوان به درس خواندن، نتوانستم پس از کلاس پنجم ادامه تحصیل بدهم. در ۱۴‌سالگی ازدواج کردم و پس از ازدواج، فرصت بیشتری پیدا کردم تا علاقه‌ام به قالی‌بافی را جدی‌تر دنبال کنم.

از همان ابتدا سعی می‌کردم در بافت فرش، فقط به تکرار یک نقشه مشخص اکتفا نکنم. طرح‌ها را در ذهنم تغییر می‌دادم و با ترکیب رنگ‌های متفاوت، کار تازه‌ای به وجود می‌آوردم. بعدها متوجه شدم همین تفاوت در طراحی و رنگ‌بندی می‌تواند روی استقبال مشتری و قیمت فرش تأثیر بگذارد. …