قرآن چگونه اخلاق کاری ما را محک می‌زند؟ ۳ معیاری که نباید نادیده گرفت

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، دینداری تنها در عبادت و مناسک فردی خلاصه نمی‌شود؛ محیط کار نیز عرصه‌ای برای سنجش صداقت، مسئولیت‌پذیری و عدالت است. قرآن کریم با تأکید بر تلاش برای کسب روزی، ادای امانت و پرهیز از فاصله میان گفتار و کردار، معیارهایی را برای اخلاق حرفه‌ای ترسیم می‌کند که می‌توانند مبنایی برای ارزیابی رفتار فردی و عملکرد سازمانی باشند؛ معیارهایی که نشان می‌دهند اعتبار اخلاقی انسان‌ها، بیش از آنکه به ادعاهایشان وابسته باشد، در نحوۀ انجام وظایف و رعایت حقوق دیگران آشکار می‌شود.

دینداری در زندگی روزمره، تنها در خلوت عبادت سنجیده نمی‌شود. پشت میز اداره، هنگام پذیرش یک مسئولیت، در مواجهه با حقوق مردم و هنگام وفای به وعده‌ها نیز می‌توان میزان پایبندی افراد به ارزش‌های دینی و اخلاقی را ارزیابی کرد. محیط کار جایی است که باورهای انسان از سطح گفتار فراتر می‌روند و در رفتار و تصمیم‌های او نمود پیدا می‌کنند.

با کنار هم قرار دادن سه فراز از قرآن کریم، می‌توان چارچوبی برای اخلاق کار ترسیم کرد؛ چارچوبی مبتنی بر تلاش مسئولانه، امانت‌داری و هماهنگی گفتار با کردار. این سه اصل، سه پرسش اساسی را پیش روی هر فرد قرار می‌دهند: برای انجام درست وظیفه خود چه اندازه تلاش کرده‌ایم؟ با امکانات، اختیارات و حقوقی که در اختیارمان قرار گرفته، چگونه رفتار کرده‌ایم؟ و میان آنچه وعده می‌دهیم و آنچه در عمل انجام می‌دهیم، چه نسبتی وجود دارد؟

بر این اساس، اخلاق کاری صرفاً به افزایش بهره‌وری یا بیشتر کار کردن محدود نیست؛ درست انجام دادن وظایف، رعایت حقوق دیگران و پاسخ‌گویی در برابر عملکرد نیز بخش جدایی‌ناپذیر آن است.

 ۱. تلاش مسئولانه؛ روزی در مسیر کوشش

«هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ» (ملک: ۱۵)

در این آیه، یادآوری نعمت‌های الهی با دعوت به حرکت و تلاش همراه شده است. زمین برای زندگی و بهره‌برداری انسان فراهم شده، اما استفاده از ظرفیت‌های آن با فرمان «فَامْشُوا» پیوند خورده است. این ترتیب، بر ضرورت شناخت امکانات، اقدام و کوشش برای بهره‌مندی از نعمت‌ها تأکید دارد. …