آژانس دفاع موشکی در هانتسویل ایالت آلاباما، نهاد طرف قرارداد است. این اصلاحیه که با عنوان P۰۰۰۸۲ و ذیل قرارداد HQ۰۱۴۷-۱۹-C-۵۰۰۱ ثبت شده، ارزش تجمعی قرارداد را به یک میلیارد و ۵۴.۵ میلیون دلار افزایش میدهد. کل تعهد ۲۱۱.۴ میلیوندلاری از محل منابع فروش نظامی خارجی امارات تأمین خواهد شد.
زمینه فنی و راهبردی
اهمیت این قرارداد از آن جهت است که برنامه تاد امارات را از مرحله حفظ و پشتیبانی از آتشبارهای موجود، به سمت تولید تجهیزات جدید پرتابگر میبرد. سامانه تاد برای رهگیری موشکهای بالستیک کوتاهبرد، میانبرد و شمار محدودی از موشکهای بالستیک میانبردِ پیشرفته، در مرحله پایانی پرواز و در داخل یا خارج از جو طراحی شده است. رهگیر این سامانه با فناوری اصابت مستقیم، هدف ورودی را از طریق برخورد جنبشی مستقیم نابود میکند و به کلاهک انفجاری متعارف متکی نیست.
یک آتشبار تاد، پرتابگرهای متحرک، رهگیرها، رادار باند ایکس AN/TPY-۲ و تجهیزات کنترل آتش را دربر میگیرد. پرتابگر بخش مهمی از ظرفیت عملیاتی سامانه است، زیرا تعیین میکند چه تعداد رهگیر میتوانند در جریان یک درگیری در موقعیت قرار گیرند، شلیک شوند و دوباره بارگذاری شوند.
آژانس دفاع موشکی تجهیزات پیکربندی سوم را بخشی از «ساختار سامانه تاد ۵.۰» معرفی میکند؛ ساختاری که بهروزرسانیهای تضمین مأموریت را نیز شامل میشود. این آژانس، ادغام تجهیزات پیکربندی سوم در خط مبنای عملیاتی تاد را به عنوان بخشی از نوسازی مستمر سامانه برنامهریزی کرده است.
امارات از نظر عملیاتی اهمیت ویژهای برای این برنامه دارد. این کشور دو آتشبار تاد را در اختیار دارد و آژانس دفاع موشکی میگوید امارات در ژانویه ۲۰۲۲ نخستین رهگیری عملیاتی رزمی تاد را انجام داد. این موضوع جایگاهی منحصربهفرد در میان کاربران بینالمللی تاد به امارات میدهد و نشان میدهد که این سامانه صرفاً یک برنامه خرید نیست، بلکه لایهای فعال در معماری دفاع موشکی بالستیک این کشور است.
تولید پرتابگرهای جدید در شرایطی انجام میشود که تقاضای منطقهای برای دفاع موشکی یکپارچه همچنان بالاست. عربستان سعودی برای خرید هفت آتشبار تاد، پروندههای فروش نظامی خارجی را امضا کرده است. لاکهید مارتین در حال حاضر امارات و عربستان سعودی را دو مشتری بینالمللی تاد معرفی میکند.
جزئیات قرارداد: لاکهید مارتین چه چیزی دریافت میکند؟
بر اساس اعلام قرارداد از سوی آژانس دفاع موشکی، این اصلاحیه موارد زیر را فراهم میکند:
- ارزش قرارداد: ۲۱۱ میلیون و ۴۳۵ هزار و ۶۷ دلار
- ارزش تجمعی قرارداد: یک میلیارد و ۵۴ میلیون و ۵۳۷ هزار و ۳۳۷ دلار
- اصلاحیه قرارداد: P۰۰۰۸۲
- قرارداد اصلی: HQ۰۱۴۷-۱۹-C-۵۰۰۱
- پیمانکار اصلی: لاکهید مارتین اسپیس
- محل پیمانکار: سانیویل، کالیفرنیا
- مشتری: امارات متحده عربی
- سازوکار خرید: فروش نظامی خارجی
- نهاد طرف قرارداد: آژانس دفاع موشکی، هانتسویل، آلاباما
- پیشنهادهای درخواستشده: یک پیشنهاد
- پیشنهادهای دریافتشده: یک پیشنهاد
- دوره اجرای قرارداد: اوت ۲۰۲۶ تا ژانویه ۲۰۳۱
چه چیزی تولید خواهد شد؟
نیاز اصلی قرارداد، ساخت و تولید پرتابگرهای جدید تاد با پیکربندی سوم است.
این قرارداد با یک قرارداد معمول نگهداری تفاوت دارد. اصلاحیههای قبلی ذیل همین قرارداد از نیروی تاد موجود امارات از طریق نگهداری، پشتیبانی لجستیکی، آموزش، تعمیر، حفظ و پشتیبانی نرمافزاری و سختافزاری، مهندسی و دیگر خدمات فنی پشتیبانی کردهاند.
برای نمونه، اصلاحیهای در دسامبر ۲۰۲۵، پشتیبانی مستمر از دو آتشبار تاد امارات را تا اوت ۲۰۲۸ فراهم کرد.
بنابراین، قرارداد جدید یک مؤلفه مهم تولیدی را به رابطه پشتیبانی مستمر با امارات اضافه میکند.
اهمیت پیکربندی سوم
ساختار سامانه تاد ۵.۰، تجهیزات پیکربندی سوم را در کنار بهبودهای مربوط به تضمین مأموریت دربر میگیرد. آژانس دفاع موشکی، تلاش گستردهتر برای نوسازی تاد را اقدامی برای بهبود توانمندی و عملکرد سامانه در برابر تهدیدهای موشکی کنونی و در حال تحول توصیف میکند.
برای امارات، پرتابگرهای جدید پیکربندی سوم میتوانند مسیری برای همراستا نگه داشتن بخش زمینی سامانه با معماری در حال تحول تاد فراهم کنند؛ بهجای آنکه سختافزار پرتابگر، همزمان با نوسازی دیگر اجزای سامانه تسلیحاتی، به عامل محدودکننده تبدیل شود.
این تمایز اهمیت دارد. یک آتشبار دفاع موشکی صرفاً مجموعهای از رهگیرها نیست. کشف راداری، رهگیری هدف، تشخیص و تفکیک اهداف، کنترل آتش، ارتباطات و آمادهبهکاری پرتابگر، همگی باید به عنوان یک زنجیره درگیری یکپارچه عمل کنند.
بنابراین، حفظ سختافزارهای مدرن پرتابگر مستقیماً با توان سامانه برای ایجاد ظرفیت شلیک قابل استفاده ارتباط دارد.
تأمین مالی فروش نظامی خارجی و تفکیک جغرافیایی کار
در اطلاعیه قرارداد آمده است که ۲۱۱ میلیون و ۴۳۵ هزار و ۶۷ دلار از منابع فروش نظامی خارجی امارات تأمین میشود؛ به این معنا که کل مبلغ تعهدشده در این اصلاحیه از محل پرونده فروش نظامی خارجی امارات پرداخت خواهد شد.
اطلاعیه منتشرشده درباره قرارداد، درصد تخصیص کار بر اساس محل جغرافیایی را مشخص نمیکند. بر همین اساس، تعیین درصدهای جغرافیایی برای کالیفرنیا، آلاباما، تگزاس یا دیگر مناطق، با دادههای موجود قرارداد پشتیبانی نمیشود.
اطلاعات مستند نشان میدهد:
- منبع تأمین مالی: ۱۰۰ درصد منابع فروش نظامی خارجی امارات برای اصلاحیه تعهدشده
- محل پیمانکار اصلی: سانیویل، کالیفرنیا
- مرجع طرف قرارداد: آژانس دفاع موشکی، هانتسویل، آلاباما
- تفکیک درصدی جغرافیایی: در اطلاعیه مشخص نشده است
مفهوم دریافت یک پیشنهاد
در اطلاعیه آمده است که یک پیشنهاد درخواست و یک پیشنهاد دریافت شده است. این رقم نباید بهطور خودکار به عنوان نشانهای از یک فرایند خرید رقابتی معمول تفسیر شود.
تاد یک سامانه تسلیحاتی بهشدت یکپارچه است که اطلاعات طراحی اختصاصی، فرایندهای تولید تثبیتشده و رابطهای گسترده میان دولت و صنعت را دربر میگیرد. لاکهید مارتین پیمانکار اصلی این سامانه است و جایگاه فنی تثبیتشده این شرکت، بهویژه در اصلاحیههای مربوط به پیکربندیهای مشخص تاد، اهمیت ویژهای دارد.
نکته اصلی این است که سوابق خرید، یک پیشنهاد را نشان میدهد، در حالی که اجرای قرارداد به صورت اصلاحیهای برای یک قرارداد موجود تاد انجام میشود.
تداوم گسترش توانمندی تاد امارات
رابطه امارات با تاد به بیش از یک دهه پیش بازمیگردد. لاکهید مارتین نخستین آتشبار تاد امارات را در سال ۲۰۱۵ تحویل داد و این کشور به نخستین مشتری بینالمللی این سامانه تبدیل شد.
امارات پیش از افزودن تاد، سامانه پاتریوت PAC-۳ را نیز در اختیار داشت و با اضافه کردن تاد، یک معماری دفاع موشکی لایهای با توانمندیهای متفاوت درگیری ایجاد کرد.
تاد همچنین مسیر تثبیتشدهای برای یکپارچهسازی با پاتریوت دارد. لاکهید مارتین و ارتش ایالات متحده، یکپارچهسازی پرتابگرهای PAC-۳ MSE با تاد را به نمایش گذاشتهاند و این امکان را فراهم کردهاند که رهگیرهای پاتریوت از معماری گستردهتر رادار و کنترل آتش تاد بهره ببرند.
این رویکرد لایهای، با متنوعتر شدن تهدیدهای موشکی منطقهای، اهمیت فزایندهای پیدا میکند. تاد برای دفاع در برابر موشکهای بالستیک بهینهسازی شده است، در حالی که سامانههای لایه پایینتر، مانند پاتریوت، میتوانند فرصتهای درگیری بیشتری را در برابر اهدافی که در محدوده عملکردی خود قرار دارند، فراهم کنند.
نتیجه این رویکرد، ایجاد یک معماری دفاعی شبکهای است؛ نه اتکا به یک نوع رهگیر یا پرتابگر واحد.
اهمیت راهبردی
قرارداد ۲۱۱.۴ میلیوندلاری نشاندهنده تغییر مسیر از صرفاً عملیاتی نگه داشتن آتشبارهای موجود تاد امارات به سمت نوسازی بخش فیزیکی پرتابگرهای این نیرو است.
برای لاکهید مارتین، این اصلاحیه همچنین ماهیت بلندمدت رابطه تاد با امارات را تقویت میکند. برای آژانس دفاع موشکی نیز سرمایهگذاری مستمر کشورهای خارجی در تاد، سازوکار دیگری برای حفظ معماری مشترک سامانه تسلیحاتی میان کاربران آمریکایی و متحدان ایالات متحده فراهم میکند.
پایان دوره اجرای قرارداد در ژانویه ۲۰۳۱، افق چندسالهای برای نوسازی پرتابگرهای پیکربندی سوم در اختیار امارات قرار میدهد.
این قرارداد، در کنار پشتیبانی مستمر و تلاش گستردهتر برای اجرای ساختار سامانه تاد ۵.۰، نشان میدهد که امارات قصد دارد تاد را تا سالهای آینده نیز به عنوان یکی از اجزای اصلی معماری دفاع موشکی بالستیک خود حفظ کند.
![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
