کایا کالاس، دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا در ۱۶ مارس و حدود دو هفته پس از آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، گفت: «این جنگ اروپا نیست.» جنگ در سراسر اروپا با مخالفتهایی روبهرو شده و افزایش قیمت سوخت و حملات به غیرنظامیان ایرانی نیز انتقادهایی را به دنبال داشته است. تعداد رهبران اروپایی که آشکارا از این جنگ حمایت کردهاند، بسیار اندک است.
به گزارش ایسنا، با این حال، مارک روته، دبیرکل ناتو در ماه ژوئن اعلام کرد کشورهای اروپایی اجازه دادهاند «بین ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰» هواپیمای نظامی آمریکایی دخیل در جنگ ایران از دهها پایگاه نظامی آمریکا در خاک اروپا به پرواز درآیند. همزمان پایگاههای برونمرزی کشورهایی مانند انگلیس و فرانسه در غرب آسیا نیز در معرض حملات ایران قرار گرفتهاند.
انگلیس؛ گستردهترین حمایت اروپایی
طبق این گزارش، انگلیس احتمالاً بیش از هر کشور اروپایی دیگری از جنگ حمایت کرده است. لندن ابتدا در روزهای منتهی به آغاز جنگ با استفاده آمریکا از پایگاههای مستقر در خاک انگلیس برای بمباران ایران مخالفت کرد، اما در اول مارس این موضع تغییر کرد و استفاده آمریکا از این تأسیسات برای حمله به سایتهای موشکی ایران مجاز اعلام شد.
در نتیجه، بمبافکنهای آمریکایی امکان استقرار در «دیهگو گارسیا»، پایگاه مشترک آمریکا و انگلیس در جزایر چاگوس در اقیانوس هند و همچنین پایگاه «فیر فورد» در گلاسترشر انگلیس را پیدا کردند. این پایگاه تنها تأسیسات اروپایی اجارهشده به نیروی هوایی آمریکاست که باند آن برای بمبافکنهای سنگین مورد استفاده در تجاوز نظامی به ایران مناسب است.
پایگاههای میلدنهال و لیکنهیث نیز با ارائه خدمات به جنگندههای اف-۳۵ و هواپیماهای سوخترسان مورد استفاده در جنگ، از عملیات پشتیبانی کردهاند. انگلیس همچنین از شبکه پایگاهها و تأسیسات نظامی خود در منطقه برای مقابله با پهپادهای ایرانی استفاده و کشتیهای جنگی، هواپیماها و سامانههای پدافندی خود را در منطقه جابهجا کرده است.
در مقابل، ایران پایگاههای انگلیسی مورد استفاده آمریکا را اهداف مشروع اعلام کرد. به گزارش میدلایست آی، پایگاههای میزبان نیروهای انگلیسی در عراق، قطر و امارات هدف قرار گرفتهاند. در ماه مارس نیز دو موشک به سمت دیهگو گارسیا شلیک شد. پایگاه اکروتیری انگلیس در قبرس نیز همان ماه هدف یک پهپاد قرار گرفت.
فرانسه؛ حمایت لجستیکی در کنار انتقاد از جنگ
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، ادعا کرده است که هرگونه مشارکت نظامی فرانسه ماهیتی «کاملاً دفاعی» دارد. او در سوم مارس نخستین موج حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را «خارج از چارچوب حقوق بینالملل» توصیف و اعلام کرد پاریس نمیتواند آنها را تأیید کند.
با این حال، فرانسه به هواپیماهای پشتیبانی نظامی آمریکا اجازه فرود در پایگاههایش را داده است. ژنرالهای فرانسوی گفتهاند تضمین کامل دریافت کردهاند که این هواپیماها مستقیماً در حملات علیه ایران مشارکت ندارند.
اسپانیا؛ نه به جنگ
در نقطه مقابل، اسپانیا یکی از قاطعترین مواضع را علیه جنگ اتخاذ کرده است. پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در چهارم مارس اعلام کرد که موضع دولت اسپانیا را میتوان در ۳ کلمه خلاصه کرد: «نه به جنگ».
سانچز از ابتدای درگیری تأکید کرد که به آمریکا اجازه نخواهد داد از دو پایگاه نظامی خود در خاک اسپانیا، پایگاه دریایی «روتا» و پایگاه هوایی «مورون»، برای عملیات مرتبط با جنگ استفاده کند. مادرید در ۳۰ مارس حتی حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای نظامی آمریکا، از جمله هواپیماهای سوخترسان، بست؛ اقدامی که هیچ کشور اروپایی دیگری مشابه آن را انجام نداده است.
آلمان؛ بزرگترین محل استقرار نیروهای آمریکا در خارج
آلمان بیش از ۳۶ هزار نیروی فعال آمریکایی را در دهها پایگاه نظامی میزبانی میکند و از این نظر بزرگترین میزبان نیروهای نظامی آمریکا در خارج از خاک این کشور است. مهمترین این تأسیسات پایگاه هوایی «رامشتاین» است که بزرگترین پایگاه نیروی هوایی آمریکا در خارج از این کشور و مقر آن در اروپا محسوب میشود.
کاربرد دقیق رامشتاین در جنگ کنونی عمدتاً محرمانه باقی مانده است. آمریکا در درگیریهای پیشین از این تأسیسات برای هماهنگی حملات پهپادی و مأموریتهای بمباران استفاده کرده بود.
ایتالیا؛ اختلاف بر سر نقش صدها هواپیمای آمریکایی
ایتالیا نیز میزبان بیش از ۱۲ هزار نیروی آمریکایی در دهها پایگاه است. در ماه ژوئیه، جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، ادعای روته مبنی بر اینکه رم به حدود ۵۰۰ هواپیمای آمریکایی اجازه استفاده از پایگاههای نظامی ایتالیا در جریان جنگ داده است، رد نکرد، اما تأکید کرد این هواپیماها در عملیات رزمی مورد استفاده قرار نگرفتهاند.
ملونی در نشست ناتو در هشتم ژوئیه گفت: «ما در حملات علیه ایران شرکت نخواهیم کرد. از ابتدای درگیری موضع بسیار روشنی داشتهایم.» ایتالیا همچنین در مقطعی به دلیل اختلافی بر سر رویهها، اجازه فرود هواپیماهای آمریکایی در پایگاه «سیگونلا» در سیسیل را موقتاً لغو کرد.
از یونان تا رومانی؛ حمایتهای محدودتر
یونان اعلام کرده است در جنگ علیه ایران مشارکت ندارد، اما در ماه مارس به آمریکا اجازه داد ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» برای انجام تعمیرات وارد پایگاه دریایی «سودا» شود. این پایگاه در جزیره کرت تنها بندر آبعمیق مدیترانه است که ظرفیت ارائه خدمات به این ناو را دارد؛ ناوی که طبق گزارش در روزهای ابتدایی جنگ ایران نقش مهمی ایفا کرد. نیروهای نظامی یونانی مستقر در عربستان نیز در ماه مارس پهپادهای ایرانی را رهگیری کردند.
بلغارستان نیز در طول جنگ به آمریکا اجازه استفاده از پایگاههای نظامی خود را داده است. با این حال، رومن رادف، نخستوزیر بلغارستان، گفته است این پایگاهها «قطعاً» برای عملیات نظامی آمریکا استفاده نخواهند شد و فعالیتهای واشنگتن در آنها بر رادار و سوخترسانی متمرکز است. ایران در واکنش هشدار داده است که بلغارستان مسئولیت این تصمیم را برعهده خواهد داشت.
رومانی نیز که حدود ۱۰۰۰ نیروی آمریکایی را میزبانی میکند، در ماه مارس مجوز استفاده آمریکا از پایگاههای راهبردی خود در دریای سیاه برای مأموریتهای مرتبط با ایران را صادر کرد. با این حال، نیکوشور دان، رئیسجمهور رومانی، تأکید کرده است فعالیتهای آمریکا در این کشور به «نقشی کاملاً دفاعی» محدود است.
در مجموع، اگرچه بسیاری از دولتهای اروپایی کوشیدهاند میان مخالفت علنی با جنگ و همکاری نظامی با واشنگتن تمایز قائل شوند، اطلاعات منتشرشده درباره استفاده هزاران هواپیمای آمریکایی از دهها پایگاه در اروپا نشان میدهد زیرساختهای نظامی این قاره نقش قابل توجهی در پشتیبانی از عملیات آمریکا در جنگ ایران داشتهاند.
انتهای پیام/
![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
