شاید تاکنون هر خبری از جوایز نوبل خواندهاید، حوصلهسربر به نظر میرسیده و تنها به خواندن اسمها اکتفا کرده باشید، اما اکنون میخواهیم به توضیح دستاوردهای این دانشمندان به زبان ساده بپردازیم تا بیشتر با دنیای جایزه نوبل و کارهای این دانشمندان آشنا شوید.
نوبل پزشکی
نوبل پزشکی امسال به دانشمندانی تعلق گرفت که شنا کردنِ یه جلبک به سمت نور برایشان جالب بود. «پیتر هگمان» و «گئورگ ناگل» میخواستند دریابند که چرا نوعی جلبک تکسلولی میتواند به سمت منبع نور حرکت کند.
آنها اوایل دهه ۲۰۰۰، پروتئینی را در این جلبک کشف کردند که با تابش نور آبی فعال میشد و مانند یک کلید حساس به نور عمل میکرد و میتوانست فعالیت الکتریکی سلول را تغییر دهد.
بخش هیجانانگیز ماجرا اینجا بود که این پروتئین را میتوان به سلولهای دیگر هم منتقل کرد و آنها را به نور حساس کرد. اینجا پای برنده سوم، یعنی «کارل دایسِروث» به میان آمد. وی همراه با پژوهشگران دیگر نشان داد که میشود از این پروتئینها برای کنترل فعالیت سلولهای عصبی با نور استفاده کرد.
این روش که «اپتوژنتیک» نام گرفته، دریچه تازهای به مطالعه مغز باز کرده و به گفته رئیس کمیته نوبل پزشکی، این فناوری فرصتهایی برای نقشهبرداری از مغز فراهم کرده است که زمانی تنها در حد رؤیا بود.
از آن زمان، پژوهشگران با کمک اپتوژنتیک توانستهاند مدارهای عصبی مرتبط با خاطرات، احساسات و رفتارهای خاص را بررسی کنند؛ یعنی همان مدارهایی که اختلال در عملکردشان میتواند با بیماریهای عصبی و روانپزشکی ارتباط داشته باشد.
این فناوری حتی میتواند در آینده نزدیک، بینایی را به افراد مبتلا به برخی اختلالات بینایی بازگرداند.
در واقع، این سه دانشمند راهی را پیش روی ما گذاشتهاند که با کمک نور، فعالیت سلولهای عصبی را کنترل کنیم و بهتر بفهمیم مغز چطور کار میکند.
نوبل فیزیک
نوبل … …


دانلود از کافه بازار



































![[شجاعالدین ابراهیمی] سقوط کلمههای شیشهای در یاختههای سکوت](/news/u/2026-11-16/ettelaat-uuba9.jpg)










































