فاجعه در نپال؛ چرا کشته‌های یک بلای طبیعی زیاد می‌شود؟

یک امدادگر در نپال می‌گوید فاجعه بسیار گسترده و مهیب بوده اما با وجود کشته شدن بیش از ۵۰۰ نفر، هنوز امیدی وجود دارد که افراد مفقودشده زنده پیدا شوند.

مقامات نپال می‌گویند بیش از ۱۰۰ تبعه خارجی نجات یافته‌اند. آن‌ها پیش‌تر اعلام کرده بودند که بیش از ۵۰۰ نفر مفقود شده‌اند.

مقامات محلی به بی‌بی‌سی گفتند که فروریختن یک یخچال طبیعی باعث ایجاد موج عظیم سیل شده است. تصویر بخشی از یخچال طبیعی فروریخته و دریاچه شکل گرفته/عکس: BBC

این سیل خروشان خانه‌ها و جاده‌ها را در هم کوبید و یک گذرگاه مرزی کلیدی میان نپال و منطقه تبت در چین را ویران کرد.

در همین حال، رسانه‌های دولتی چین می‌گویند مقامات این کشور پس از آنکه نگرانی‌ها از احتمال طغیان دریاچه تازه شکل گرفته ناشی از بالا آمدن آب، عملیات نجات در نزدیکی مرز نپال و تبت را متوقف کرد، تلاش‌های امداد و نجات را از سر گرفته‌اند. نجات بازماندگان از تونل یک پروژه برق‌آبی

ارتش نپال بازماندگانی را که در تونل یک پروژه برق‌آبی در منطقه «راسووا» گرفتار شده بودند نجات داد. 

تصاویری که دفتر نخست‌وزیر این کشور منتشر کرده است، سربازانی را نشان می‌دهد که بازماندگان را حمل می‌کنند و برای رسیدن به سایر افراد، سینه‌خیز از میان توده‌های ضخیم گل‌ و لای عبور می‌کنند.

بر اساس آخرین اطلاعاتی که مقامات روز پنجشنبه اعلام کردند، تخمین زده می‌شود که بیش از ۱۰۰ نفر در همین تونل گرفتار شده اند.

این عملیات بخشی از تلاش‌های امداد و نجاتی است که در پی وقوع سیل مرگبار در سراسر کشور جریان دارد. فاجعه در نپال؛ ۱۰ ثانیه می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد

«کانورسیشن» در گزارشی در این باره نوشت: مهم است که این فاجعه را صرفاً به عنوان یک شکست در سیستم هشدار تلقی نکنیم. نپال از یک سیستم کارآمد پیش‌بینی سیل و هشدار زودهنگام برخوردار است که شامل پایش هیدرولوژیکی و ارسال هشدار از طریق تلفن همراه می‌شود.

گزارش فنی اولیه «بخش پیش‌بینی سیل نپال» آن‌گونه که در رسانه‌ها بازتاب یافته ، حاوی اطلاعات زمانی مهمی است. مقامات حوالی ساعت ۹ صبح مطلع شدند که سیل از سمت تبت وارد رودخانه «بهوت کوشی» شده است. در فاصله زمانی ساعت ۹:۱۵ تا ۹:۱۶، حدود ۶۰۰ هزار پیامک هشدار زودهنگام برای جوامع آسیب‌پذیر در مناطق «راسووا»، «نوواکوت»، «دادینگ» و «چیتوان» ارسال شد.

این بخش اعلام کرده است که اطلاع‌رسانی به‌موقعِ هشدار، به افراد بسیاری کمک کرد تا خود را به مکان امن برسانند.

بنابراین، درسِ ماجرا این نیست که هشدار زودهنگام بی‌فایده است؛ بلکه هشدار زودهنگام باید با اقدام زودهنگام همراه باشد. برای مثال، مردم باید درک کنند که «تخلیه» به چه معناست. مردم در شرایط اضطراری چگونه واکنش نشان می‌دهند؟

یک کارشناس استرالیایی در مصاحبه ای با این نشریه گفته است: پژوهش من در زمینه رفتار تخلیه اضطراری، بینش‌های ارزشمندی ارائه می‌دهد. در یک مطالعه، ما از ۱۱۳۴ مسافر قطار در ملبورن درباره نحوه واکنش‌شان در شرایط تخلیه اضطراری نظرسنجی کردیم و دریافتیم که مسافران بیشتر تمایل به واکنش انفعالی (پاسخ به شرایط موجود) داشتند تا اقدام فعال. برای مثال، آن‌ها ترجیح می‌دادند منتظر دستورالعمل‌های کارکنان ایستگاه بمانند تا اینکه خودشان بلافاصله به سمت خروجی حرکت کنند. همچنین احتمال زیادی وجود داشت که آن‌ها از رفتار سایر مسافران پیروی کنند.

در مطالعه‌ای دیگر، از ۹۵۰ مسافر (۵۰۰ نفر در فرودگاه ملبورن و ۴۵۰ نفر در فرودگاه بین‌المللی چینگ‌دائو در چین) درباره رفتارشان در شرایط اضطراری نظرسنجی کردیم. نکته مهم این بود که دریافتیم درک مسافران از نحوه مدیریت شرایط، با باور آن‌ها نسبت به توانایی‌شان برای تخلیه ایمنِ مکان مرتبط است. این امر نشان می‌دهد که آگاهی از اقدامات لازم مانند پیروی از دستورالعمل‌های تخلیه و رها کردن وسایل شخصی می‌تواند بر میزان اعتمادبه‌نفس افراد برای فرار از یک مهلکه تأثیر بگذارد.

اگرچه ما شرایط اضطراری در حوزه حمل‌ونقل را بررسی کردیم و نه سیل را، اما درس‌های حاصل از آن همچنان کاربردی هستند: افراد نباید مجبور باشند درست در زمانی که فاجعه در حال وقوع است، برای اولین بار به دنبال راهکاری برای اقدام باشند.

آن‌ها باید از پیش بدانند چه زمانی محل را ترک کنند، به کجا بروند و چگونه خود را به مکان امن برسانند. این موضوع نشان می‌دهد که عموم مردم باید پیش از وقوع شرایط اضطراری، آمادگی لازم را کسب کرده باشند.

ما باید مردم را برای مواجهه با سیل، با راهکارهای ساده و تمرین‌شده آماده کنیم. هنگامی که هشدار سیل شدید صادر می‌شود، ساکنان مناطق آسیب‌پذیر باید از پیش با دستورالعمل‌های محلی تخلیه آشنا باشند. آن‌ها باید بدانند چگونه از حریم رودخانه فاصله بگیرند و به مناطق مرتفع‌تر بروند. آن‌ها نباید منتظر دیدن آب بمانند، یا برای برداشتن وسایل بازگردند و یا برای نجات خودرو تلاش کنند. فناوری ضروری است، اما کافی نیست

نپال به سرمایه‌گذاری مداوم در زمینه نظارت بر سیل و بارندگی، هشدارهای موبایل و سیستم‌های هشدار اجتماعی نیاز دارد.

اما زیرساخت‌های نظارت فیزیکی آسیب‌پذیر هستند: طبق گزارش‌ها، چهار ایستگاه نظارت خودکار هیدرولوژیکی در نپال از بین رفته‌اند. هشدارها همچنان باید از طریق حسگرهای جایگزین، ماهواره‌ها، دوربین‌ها، آژیرها، رادیو، سیستم‌های خطاب عمومی و شبکه‌های محلی آموزش‌دیده امکان‌پذیر باشند.

نپال در حال حاضر تجربه سیستم‌های هشدار اولیه سیل مبتنی بر جامعه را دارد که نظارت، ارتباطات و آمادگی جامعه را ترکیب می‌کنند. در این سیستم‌ها، افزایش آب سیل می‌تواند تقریباً به صورت بلادرنگ تشخیص داده شود و اطلاعات هشدار به متولیان محلی آموزش‌دیده منتقل می‌شود که آنها آن را از طریق کانال‌هایی مانند پیامک، تلفن همراه و آژیرها به جوامع آسیب‌پذیر پایین‌دست و مقامات مربوطه منتقل می‌کنند.

با تمام این امکانات اما در نهایت آموزش تعیین می‌کند که آیا هشدار به اقدام تبدیل می‌شود یا خیر.

هشداری که با اقدام به موقع از سوی مردم همراه نباشد منجر به بالا رفتن شمار تلفات این قبیل حوادث می شود. روند بازیابی سال‌ها طول خواهد کشید

اولویت فوری همچنان نجات افراد قابل‌دسترسی، یافتن مفقودشدگان، مداوای مجروحان و تأمین غذا و کمک‌های پزشکی است.

اما روند بازیابی بسیار فراتر از عملیات فوری نجات، خواهد بود.

خانه‌ها، جاده‌ها، پل‌ها، مدارس و منابع معیشتی باید بازسازی شوند و بازماندگان نیز ممکن است به حمایت‌های روانی و اجتماعی بلندمدت نیاز داشته باشند.

بنابراین، هدف از بازسازی نباید صرفاً احیای آنچه از دست رفته باشد بلکه باید ایجاد شرایطی ایمن‌تر با زیرساخت‌های مستحکم‌تر، شبکه‌های ارتباطی تاب‌آور، مسیرهای تخلیه مناسب‌تر و جوامعی با آمادگی بالاتر باشد.

فاجعه سیل نپال به ما یادآوری می‌کند که اگرچه نمی‌توانیم از وقوع تمام رویدادهای شدید طبیعی جلوگیری کنیم، اما می‌توانیم شانس بقای مردم را افزایش دهیم. کارایی یک سامانه هشدار زودهنگام تنها با تعداد هشدارهای ارسالی سنجیده نمی‌شود بلکه درک آن هشدارها توسط مردم و اقدام به‌موقع آنان نیز اهمیت دارد. همان‌طور که تجربه یکی از بازماندگان نشان می‌دهد، گاهی اوقات تنها ۱۰ ثانیه می‌تواند تفاوت میان مرگ و زندگی را رقم بزند.

بهترین و معنادارترین ادای احترام به جان‌باختگان، درس گرفتن جوامع جهانی از این فاجعه و ساختن آینده‌ای ایمن‌تر و با آمادگی بیشتر است.

انتهای پیام