یکی از مهمترین چالشهای سایپا، نحوه مدیریت آن در سالهای اخیر است. انتصابات غیرتخصصی، فقدان برنامههای عملیاتی و گاهی تعارض منافع مدیران با مسئولیتهای حرفهای، از جمله عواملی است که بحران را عمیقتر کرده است. در کنار این مسائل، سیاستهای صنعتی کشور نیز به جای حرکت به سمت تولید واقعی، صنعت خودرو را در مدار مونتاژ و واردات قطعه نگه داشته است. واگذاری سایپا به بخش خصوصی نیز سالهاست که با موانع جدی روبرو شده و هر بار به بهانههای جدیدی به تعویق افتاده است. سایپا هنوز از میراث مدیریتی گذشته رها نشده است
مرتضی مصطفوی، کارشناس صنعت خودرو، در گفتوگو با تجارتنیوز با اشاره به علل چندگانه مشکلات سایپا گفت: «مشکلات فعلی سایپا را میتوان در سه سطح بررسی کرد. سطح نخست، اقتصاد کلان کشور است. سطح دوم، سیاستهای صنعتی حاکم بر صنعت خودرو و سطح سوم، بنگاهداری در خود سایپاست.» انتصاب مدیران سایپا با استانداردهای حرفهای فاصله دارد
مصطفوی افزود: «وضعیتی که سایپا پیش از مدیریت شیخزاده با آن مواجه بود و تاکنون نیز ادامه یافته، وضعیت مطلوبی نبوده است. این وضعیت ناشی از سه عامل است.»
او ادامه داد: «نخست، سوءمدیریت تیم کنونی است. برخی انتصابات در این تیم با استانداردهای حرفهای فاصله دارد. تعدادی از مدیران حاضر، تخصص و تجربه کافی برای ایفای نقش خود ندارند. به عنوان نمونه، برخی از این مدیران از مشاغل کاملا غیرمرتبط به این سمتها رسیدهاند و عملا نمیتوانند بر صنعت خودرو تمرکز کنند. این افراد در جایگاهی قرار گرفتهاند که با نیازهای آن موقعیت همخوانی ندارد.» مدیریت سایپا نتوانسته تعامل موثری با قطعهسازان برقرار کند
این کارشناس صنعت خودور بیان کرد: « دوم، میراثی است که از مدیران پیشین به تیم جدید منتقل شده است. سوم، نوع تعامل با قطعهسازان است. در برخی موارد، قطعهسازان به حق از عدم دریافت مطالبات خود ناراضی هستند. در موارد دیگر، مدیریت نتوانسته است تعامل موثری با آنها برقرار کند.» پس از پنج دهه، صنعت خودرو ایران همچنان در مرحله مونتاژ باقی مانده و عملا زمینهای برای سودآوری گروههای رانتخوار فراهم شده است
این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به مشکلات در سطح سیاستهای صنعتی گفت: «سیاستهای صنعتی کشور با چالشهای جدی مواجه است. این چالشها به طور مستقیم بر صنعت خودرو و شیوه بنگاهداری تاثیر گذاشته است.»
او افزود: «پس از پنج دهه، صنعت خودرو ایران همچنان در مرحله مونتاژ باقی مانده است. عملا زمینهای برای سودآوری گروههای رانتخوار فراهم شده است. سودآوری این صنعت نه در تولید واقعی، بلکه در واردات قطعه و مونتاژ تعریف میشود.» در شرایط کنونی، خودروساز، قطعهساز، مردم و حتی دولت از وضعیت موجود ناراضی هستند
مصطفوی ادامه داد: «در شرایط کنونی، خودروساز، قطعهساز، مردم و حتی دولت از وضعیت موجود ناراضی هستند. پرسش این است که چه کسانی از این وضعیت بهرهمند میشوند؟»
او پاسخ داد: «گروههایی که به بهانههای گوناگون، توسعه واردات قطعه و مونتاژکاری را ترویج میکنند. میلیاردها دلار صرف واردات قطعه میشود، در حالی که این سرمایهها میتوانست در مسیرهای مولدتر هزینه شود. اما منافع گروههای خاص، مانع از تغییر این رویه میشود.» در واگذاری سایپا باید با احتیاط بیشتری عمل کرد و از واگذاری عجولانه خودداری نمود
این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به لزوم صبر در واگذاری سایپا گفت: «در واگذاری سایپا باید با احتیاط بیشتری عمل کرد و از واگذاری عجولانه خودداری نمود. دلیل این رویکرد، فقدان یک مدل موفق در صنعت خودرو کشور است. هرچند مدیریت ایرانخودرو واگذار شده، اما نتایج این واگذاری برای افکار عمومی به طور دقیق و جزئیات روشن نشده است.»
گزارشهای بیشتر را در صفحه خودرو بخوانید.
