محله‌محوری زمانی موفق است که مردم نتیجه مشارکت خود را ببینند - حکمرانی هوشمند

فاطمه سادات واثق، پژوهشگر اندیشگاه روایت ایرانی، معتقد است محله‌محوری زمانی برای مردم معنا پیدا می‌کند که اثر آن را در زندگی روزمره خود ببینند؛ از دسترسی آسان‌تر به خدمات و رسیدگی به مشکلات دیرینه گرفته تا فراهم‌شدن فرصت مشارکت در تصمیم‌هایی که بر محیط زندگی آنان تأثیر می‌گذارد. به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، سادات واثق استدلال می‌کند که شهروندان باید بدانند صدایشان از چه مسیری به تصمیم‌گیری می‌رسد و چه کسی مسئول پیگیری مطالبات آن‌هاست. به باور وی، نبود این ارتباط می‌تواند حتی اجتماعات محلی پرشور را نیز پس از مدتی با کاهش مشارکت مواجه کند.

وی با اشاره به توجه دولت‌ها به محله‌محوری، این رویکرد را فرصتی برای نزدیک‌کردن تصمیم‌های عمومی به واقعیت زندگی مردم می‌داند، اما تأکید می‌کند که استفاده از این فرصت به تعریف دقیق مسئله و تعیین مسئولیت‌ها نیاز دارد. به گفته سادات واثق، باید مشخص باشد مشارکت محلی قرار است چه مشکلی را حل کند، چه اختیارات و منابعی در دسترس است، دستگاه‌های مسئول چه تعهدی می‌پذیرند و مردم چگونه می‌توانند درباره نتایج اقدامات داوری کنند.

این پژوهشگر هشدار می‌دهد که پاسخ‌ندادن به این پرسش‌ها، خطر تبدیل محله‌محوری به مجموعه‌ای از برنامه‌های پراکنده و جلسات کم‌اثر را افزایش می‌دهد. همیاری محلی به سازوکار پایدار نیاز دارد

سادات واثق معتقد است در روزهای بحران، ظرفیت‌هایی از همیاری اجتماعی آشکار می‌شود که در شرایط عادی کمتر به چشم می‌آیند؛ از کمک همسایه‌ها به خانواده‌های گرفتار تا حمایت از سالمندان و تبدیل فضاهای عمومی به محل ارتباط و کمک‌رسانی.

وی با تأکید بر اهمیت این تجربه‌ها استدلال می‌کند که استمرار همکاری‌های محلی به‌صورت خودکار تضمین نمی‌شود. با فروکش‌کردن ضرورت‌های فوری، فشارهای شغلی، معیشتی و خانوادگی دوباره بر زمان و توان مردم اثر می‌گذارد. ازاین‌رو، مسئله اصلی سیاست‌گذاری آن است که شرایطی فراهم شود تا همکاری اجتماعی در زندگی عادی نیز امکان‌پذیر و ثمربخش باشد.

این پژوهشگر تقویت اعتماد محلی را وابسته به تجربه‌های روزمره مردم می‌داند؛ تجربه‌هایی مانند پیگیری وعده‌ها، به‌نتیجه‌رسیدن اقدامات مشترک، بررسی منصفانه اختلاف‌ها و فراهم‌شدن امکان شنیده‌شدن بدون نیاز به روابط ویژه. …