بازار
«فرشاد فاطمی» اقتصاددان و استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با هفته‌نامه تجارت‌فردا بر این باور است که تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت برای مغز دشوار است و هزینه تصمیم‌گیری بالاست. به همین دلیل در شرایطی که آینده اقتصادی و اجتماعی قابل پیش‌بینی نیست، افراد ترجیح می‌دهند تصمیم‌های بزرگ زندگی خود را به تعویق بیندازند. اما این انتظار همیشه بدون هزینه نیست. خرید خانه، تغییر شغل یا بچه‌دار شدن ازجمله تصمیم‌هایی هستند که به تاخیر انداختن آنها ممکن است فرصت‌هایی را از افراد بگیرد که دیگر امکان جبرانشان وجود ندارد.
فاطمی توضیح میدهد که در چنین شرایطی افراد با نوعی احساس پشیمانی مواجه می‌شوند که در اقتصاد رفتاری از آن با عنوان Regret یاد میشود. این احساس فقط به تصمیم‌های بزرگ محدود نیست و در اقتصادی که قیمت‌ها مدام تغییر میکنند، حتی خرید کالاهای روزمره هم می‌تواند به تجربه‌ای همراه با پشیمانی تبدیل شود. به باور او، جوانان و افراد کم‌درآمد بیشتر در معرض فشارهای ناشی از چنین وضعیتی قرار دارند. بااین‌حال به تعویق انداختن تصمیم‌ها همیشه اشتباه نیست و گاهی می‌تواند از زیان‌های احتمالی جلوگیری کند.
♦♦♦ تورم بالا، احتمال وقوع دوباره جنگ و خطر از دست دادن شغل، ازجمله نااطمینانی‌هایی بودند که شهروندان در سالهای اخیر با آنها روبه‌رو شدند. این شرایط چگونه سبب تعویق تصمیم‌های مهم زندگی میشود؟
به‌طور کلی تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت برای مغز ما سخت است. مغز ما از لحاظ تکاملی برای تحلیل شرایط ریسکی به اندازه شرایط قطعی آموزش ندیده است. به همین دلیل اول، تصمیم‌گیری در شرایط غیرقطعی هزینه تصمیم‌گیری را برای فرد افزایش میدهد. …
