بازار
از یک سو، از تریبون‌های بهداشتی، شعار کاهش مصرف از مسیر افزایش مالیات و عوارض شنیده می‌شود و از سوی دیگر، از تریبون‌های نظارتی، اخبار کشف چند کارتن سیگار در مرزها یا توقیف خودروهای حامل کالای قاچاق.
اما در کف بازار، در دکه‌ها، فروشگاه‌ها، قهوه‌خانه‌ها و مراکز عمده‌فروشی، داستان دیگری جریان دارد.
بازار دخانیات ایران، بر اساس برآوردهای موجود، اقتصادی حدود ۳ میلیارد دلاری است؛ بازاری که نزدیک به یک میلیارد دلار آن به بازار غیررسمی و قاچاق نسبت داده می‌شود.
یعنی چیزی در حدود یک‌سوم اقتصاد دخانیات کشور، خارج از مسیر رسمی تولید، واردات، مالیات و نظارت حرکت می‌کند.
نکته مهم اینجاست که در ایران، برای چنین بازار بزرگی، آمار رسمی و جامع و به‌روز از حجم واقعی بازار، میزان مصرف، سهم بازار غیررسمی و ارزش قاچاق در دسترس نیست و اعداد موجود عمدتاً برآوردی هستند.
اما همین برآوردها، اگر حتی با اندکی خطا هم همراه باشند، یک واقعیت نگران‌کننده را آشکار میکنند:ما با یک بازار حاشیه‌ای کوچک مواجه نیستیم؛ با یک اقتصاد موازی میلیارددلاری مواجهیم و پرسش اصلی این استچه کسی از این اقتصاد موازی سود می‌برد؟
یک تعدادی عدد که خیلی حرف برای گفتن دارند
برآوردهای موجود از بازار دخانیات ایران، تصویری تقریباً اینچنینی ارائه میکنند:
ارزش کل بازار دخانیات:حدود ۳میلیارد دلار در سال
ارزش برآوردی بازار قاچاق و غیررسمی:حدود ۱میلیارد دلار
مصرف سالانه سیگار:بیش از ۱۰۰میلیارد نخ
ظرفیت تولید داخلی و تولید رسمی:حدود ۷۰میلیارد نخ
برآورد سهم قاچاق سیگار:حدود ۳۰میلیارد نخ
مصرف سالانه تنباکوی معسل:بیش از ۱۲هزار تن
تولید رسمی و شناسنامه‌دار:حدود ۲هزار تن …
