سرمقاله روزنامه همشهری/ زلزله ایرانی در وال‌استریت | آخرین خبر

انتخابات آمریکا برگزار شد. همه منتظر بودند ایران از راه نفت به اقتصاد آمریکا ضربه بزند. سناریو آشنا بود: نفت گران می‌شود، تورم بالا می‌رود و بورس زیر فشار می‌رود. در بدترین حالت هم حباب هوش مصنوعی می‌ترکد (حباب یعنی قیمت سهام شرکت‌ها آن‌قدر بالا می‌رود که با ارزش واقعی‌شان نسبتی ندارد). اما ضربه اصلی از جای دیگری رسید:

۱- جنگ، بنزین و هزینه‌های زندگی را گران کرد، رأی‌دهنده آمریکایی خشمگین شد و دموکرات‌ها در انتخابات کنگره برنده شدند. حالا وال‌استریت، یعنی مرکز مالی آمریکا، فقط قیمت نفت را نگاه نمی‌کند و به صندوق رأی هم چشم دوخته است.

۲- نتیجه را در شرکت انویدیا می‌توان دید. این شرکت بزرگ‌ترین سازنده تراشه‌های هوش مصنوعی است و بقیه بازار پشت سرش حرکت می‌کنند. روز بعد از انتخابات، سهامش نزدیک به ۱۰ درصد ریخت و نوسان یک‌ماهه‌اش از ۲۰ درصد گذشت. این رفتار را از بیت‌کوین انتظار داریم، نه از یکی از ارزشمندترین شرکت‌های جهان. چرا این‌طور شد؟ چون سرمایه‌گذاران سه تکیه‌گاه را ازدست‌رفته می‌بینند:

اولی، پول ارزان دولتی است. تا دیروز اگر شرکت‌های هوش مصنوعی زمین می‌خوردند، دولت با وام و کمک بلندشان می‌کرد. با کنگره‌ای که دموکرات‌ها در آن قوی‌ترند، این امید کم‌رنگ می‌شود.

دومی، دیتاسنترها هستند. این ساختمان‌های غول‌پیکر پر از رایانه، برق و آب شهرها را می‌بلعند و حالا زیر ذره‌بین قوانین محیط‌زیستی می‌روند.

سومی، خود هوش مصنوعی است که برای آن مقررات سخت‌تری وضع می‌شود؛ یعنی محدودیت‌هایی که دولت برای فعالیت شرکت‌ها تعیین می‌کند.

۳- آیا این ضربه به همین بخش محدود می‌ماند؟ نه. دموکرات‌ها معمولاً مقررات بیشتری وضع می‌کنند و دست شرکت‌ها را بسته‌تر می‌کنند؛ پس پیروزی آن‌ها خطر را برای تقریباً همه صنایع بالا برده است. اما این خطر روی همه یکسان نمی‌نشیند. هوش مصنوعی بیشترین ضربه را می‌خورد، چون چند سال است موتور اصلی صعود بورس آمریکا همین بخش بوده است. وقتی موتور بلرزد، کل ماشین می‌لرزد. …