سپهر باستانی، جوان ۲۲ ساله ای که حدود یک سال است به عنوان مأمور قرائت کنتور آب در منطقه ۴ تهران فعالیت می کند، از تجربه های متفاوتش در این شغل می گوید؛ از روزهایی که برای رسیدن به یک کنتور کیلومترها مسیر را طی کرده تا روزهای جنگ که ترس و نگرانی مردم، کار مأموران آب را دشوارتر از همیشه کرده بود. گفتگوی خبرنگار رکنا با جوان ترین مأمور قرائت کنتور آب منطقه ۴ تهران
رکنا: چند سالتان است؟
سپهر باستانی: ۲۲ سالم است و حدود یک سال است که به عنوان مأمور قرائت کنتور در شرکت آب و فاضلاب منطقه ۴ تهران فعالیت می کنم.
رکنا: اولین روزی که به عنوان مأمور قرائت کنتور سر کار رفتید، چه چیزی شما را غافلگیر کرد؟
باستانی: قبل از شروع رسمی کار، چون همراه پدرم تجربه هایی در این زمینه داشتم، تا حدی با فضای کار آشنا بودم. با این حال، برخورد و میزان همکاری مردم برایم جالب بود. بعضی از مردم همکاری بسیار خوبی دارند و برخی هم تمایلی به همکاری ندارند. بخش زیادی از صحبت ها و پرسش های مردم نیز درباره مبلغ قبض آب، تعرفه ها و میزان مصرفشان است. در روز به حدود ۲۵۰ خانه سر می زنم
رکنا: در طول یک روز چند کنتور قرائت می کنید و تقریباً چقدر راه می روید؟
باستانی: معمولاً در طول روز حدود ۲۵۰ اشتراک را بررسی و کنتورخوانی می کنیم. مسافتی که طی می کنیم هم کم نیست؛ اگر بخواهم تقریبی بگویم، شاید بیش از ۲۰ کیلومتر در روز باشد، البته دقیق اندازه گیری نکرده ام. کار ما کاملاً میدانی است و هر روز مسیر زیادی را پیاده طی می کنیم.
رکنا: سخت ترین محله یا شرایطی که برای قرائت کنتور با آن روبه رو شده اید کجا بوده است؟
باستانی: یکی از مناطق سخت برای ما محدوده نظام آباد است. در بعضی نقاط، محل اشتراک ها و کنتورها پراکنده است. ممکن است یک اشتراک را در یک بخش بخوانیم اما اشتراک بعدی در خیابان یا مسیر دیگری باشد و مجبور شویم مسیر زیادی را رفت و برگشت کنیم. از طرف دیگر، بعضی مشترکان به دلایل مختلف تمایل ندارند کنتورشان قرائت شود و در را باز نمی کنند. در چنین شرایطی کار سخت تر می شود و باید از راه های مختلف، با صحبت و توضیح دادن، رضایت و همکاری مشترک را جلب کنیم.
رکنا: برخورد مردم با شما بیشتر دوستانه است یا گاهی هم عصبانی می شوند؟
باستانی: همه نوع برخوردی داریم. بعضی از مردم بسیار دوستانه رفتار می کنند و حتی محبت دارند. اما گاهی هم افراد از اینکه زنگ خانه شان را می زنیم ناراحت می شوند؛ مثلاً ممکن است خواب باشند یا خسته باشند و اعتراض کنند که «چرا زنگ زدید؟ چرا در زدید؟»
گاهی حتی درگیری لفظی هم ایجاد می شود. در برخی موارد برای بررسی کنتور یا تجهیزات مربوط به پمپ و مخزن باید به محل هایی مانند پارکینگ مراجعه کنیم و بعضی مشترکان تصور می کنند اجازه ورود نداریم. در این شرایط باید توضیح دهیم که مأموریت و مجوز لازم برای انجام وظیفه داریم. «از ما شکایت کردند چون زیاد زنگ زده بودیم!»
رکنا: تا به حال پیش آمده که از شما شکایت یا گلایه کنند؟
باستانی: بله، مواردی بوده است. حتی پیش آمده که فردی به اداره مراجعه و شکایت کند که مأمور چندین بار زنگ خانه ما را زده است! من جزو مأمورانی هستم که اگر مشترک در خانه نباشد، چند بار برای انجام کار مراجعه می کنم و تماس می گیرم.
گاهی هم از ما گلایه می شود که چرا از یکی از اعضای خانواده خواسته ایم در را باز کند تا بتوانیم کنتور را بخوانیم یا از کنتور عکس بگیریم. اما واقعیت این است که اگر کنتور در دسترس بود، نیازی به این همه مراجعه و پیگیری نبود. مصرف های عجیب؛ از ۱۰۰ تا ۵۰۰ مترمکعب آب به دلیل نشتی
رکنا: بزرگ ترین مصرف آب غیرعادی که در این مدت با آن مواجه شدید مربوط به چه موردی بود؟
باستانی: هم مشترکان حقیقی و هم حقوقی با مصرف غیرعادی داریم. یکی از مهم ترین دلایل، ترکیدگی لوله یا نشتی است که مشترک متوجه آن نمی شوند.
ممکن است بین دو دوره قرائت، یعنی در فاصله حدود یک ماه، لوله ای دچار ترکیدگی شود و آب زیادی هدر برود. در چنین شرایطی مصرف ناگهان به ۱۰۰، ۵۰۰ مترمکعب یا حتی بیشتر می رسد و مشترک تا زمان مراجعه مأمور قرائت کنتور، متوجه نشتی نشده است. نتیجه آن هم هدررفت زیاد آب و صدور قبض با مبلغ بالا خواهد بود. آیا مردم خودشان می توانند کنتور آب را بخوانند؟
رکنا: آیا مردم عادی هم می توانند کنتور آب خود را بخوانند و متوجه میزان مصرفشان شوند؟
باستانی: حتماً. اگر آموزش های لازم به مردم داده شود، می توانند اعداد کنتور را بخوانند و تا حد زیادی مصرف آب خود را کنترل کنند. من هم گاهی وقتی می بینم مشترکی علاقه مند است، توضیح می دهم که چگونه ارقام کنتور را بخواند و میزان مصرف را بررسی کند.
رکنا: شما چطور متوجه می شوید که ممکن است در یک خانه نشتی وجود داشته باشد؟
باستانی: یکی از راه ها بررسی میانگین مصرف است. اطلاعات مصرف قبلی و فعلی مشترک در اختیار ما قرار دارد. اگر مصرف ناگهان و بدون دلیل مشخص از الگوی طبیعی خارج شده باشد، حتی ممکن است با افزایش حدود ۲۰ مترمکعبی، موضوع را بررسی کنیم.
از مشترک می پرسیم آیا در این مدت مهمان داشته، مصرف بیشتری داشته یا احتمال نشتی وجود دارد. گاهی هم مشکل بسیار ساده است؛ مثلاً شناور یا فلاش تانک سرویس بهداشتی خراب شده و آب به صورت مداوم و بدون توجه ساکنان در حال هدر رفتن است. چطور بفهمیم کنتور آب درست کار می کند؟
رکنا: مردم چگونه می توانند مطمئن شوند کنتور آبشان درست کار می کند؟
باستانی: ابتدا باید تمام شیرهای آب خانه بسته باشد و سپس کنتور را بررسی کنند. اگر در حالی که هیچ مصرفی در خانه وجود ندارد، نشانگر کنتور همچنان در حال حرکت باشد، می تواند نشانه نشتی باشد.
برای آزمایش ساده عملکرد کنتور نیز می توان مقدار مشخصی آب، مصرف کرد و بررسی کرد که میزان ثبت شده روی کنتور با همان حجم مصرفی تناسب دارد یا خیر. اگر اختلاف قابل توجهی وجود داشته باشد، باید موضوع از طریق شرکت آب و فاضلاب پیگیری شود. چرا قبض آب ناگهان گران می شود؟
رکنا: به نظر شما رایج ترین دلیل افزایش ناگهانی مبلغ قبض آب چیست؟
باستانی: افزایش مصرف، یکی از مهم ترین دلایل است. تعرفه آب به صورت پلکانی محاسبه می شود و با عبور مصرف از محدوده های تعیین شده، ضریب محاسبه هزینه تغییر می کند. به همین دلیل ممکن است افزایش مصرف، حتی اگر برای مشترک در ابتدا زیاد به نظر نرسد، باعث ورود به پله بعدی تعرفه و افزایش محسوس مبلغ قبض شود.
البته نشتی های پنهان و مصرف های غیرعادی هم می توانند عامل مهمی در بالا رفتن قبض باشند. توصیه جوان ترین مأمور کنتورخوان آب به مردم
رکنا: اگر بخواهید فقط یک توصیه به مردم برای صرفه جویی در مصرف آب داشته باشید، چه می گویید؟
باستانی: مهم ترین توصیه من این است که از مصرف های غیرضروری جلوگیری کنند؛ مثلاً برای شستن حیاط یا مواردی که ضرورت ندارد، آب را بی دلیل مصرف نکنند. هر مقدار که بتوانیم مصرف های غیرضروری را کاهش دهیم، در شرایط کم آبی اهمیت زیادی دارد.
رکنا: خودتان در خانه چقدر به مصرف آب توجه می کنید؟
باستانی: به دلیل شغلم، طبیعتاً بیشتر حواسمان به مصرف آب است. اگر صدای نشتی یا جریان غیرعادی آب را بشنویم، سریع بررسی می کنیم. اگر شیری نشتی داشته باشد، آن را تعمیر می کنیم و یکی از مهم ترین موارد هم کوتاه کردن زمان استحمام است. گاهی یک استحمام می تواند به جای چند دقیقه، ۱۵ یا ۲۰ دقیقه طول بکشد و این موضوع در مصرف آب تأثیر زیادی دارد. سخت ترین روز کاری؛ روزهایی که مردم از ترس در را باز نمی کردند
رکنا: در حدود یک سالی که مشغول به کار هستید، سخت ترین روزهای کاری شما چه زمانی بود؟
باستانی: یکی از سخت ترین دوره ها مربوط به روزهای جنگ و شرایط ناامنی بود. به دلیل نگرانی و فضای امنیتی، بسیاری از مردم می ترسیدند در خانه را به روی افراد ناشناس باز کنند. ما هم باید شرایط مردم را درک می کردیم و با آرامش کارت شناسایی و مأموریت خود را نشان می دادیم و توضیح می دادیم که مأمور قرائت کنتور آب هستیم.
تعداد خانه هایی که افراد در آن حضور نداشتند یا در را باز نمی کردند بیشتر شده بود. گاهی چندین بار مراجعه می کردیم و اگر موفق نمی شدیم، برای مشترک پیام یا کارت می گذاشتیم تا از کنتور عکس بگیرد و برای ما ارسال کند. این شرایط باعث شده بود کار ما سخت تر و زمان برتر شود. «یک بار دیگر بیایید»؛ وقتی مأمور کنتورخوان باید مسیر را دوباره طی کند
یکی دیگر از مشکلاتی که مأموران قرائت کنتور آب با آن روبه رو هستند، مربوط به ساختمانهایی است که درِ ورودی آنها از طریق آیفون باز نمی شود. سپهر باستانی در این باره می گوید: وقتی زنگ در یا آیفون را می زنیم، گاهی مشترک از طریق آیفون پاسخ می دهد اما در را باز نمی کند. قاعده این است که فرد برای باز کردن در پایین بیاید، اما بعضی ها به دلیل اینکه در طبقات بالا زندگی می کنند یا آسانسور ساختمان خراب است و یا آسانسور ندارد، می گویند نمی توانند پایین بیایند و از ما می خواهند بعداً دوباره مراجعه کنیم.
برای مثال ممکن است مشترک بگوید: آسانسور نداریم یا آسانسور خراب است، در طبقه چهارم یا پنجم هستیم و نمی توانیم برای باز کردن در پایین بیاییم؛ شما یک بار دیگر بیایید. این موضوع برای ما زیاد اتفاق می افتد و در چنین شرایطی، با وجود تمام خستگی و مسافتی که طی کرده ایم، مجبوریم یک بار دیگر به همان ساختمان مراجعه کنیم تا کنتور اشتراک را بخوانیم. این رفت و آمدهای دوباره، هم فشار کاری ما را بیشتر می کند و هم گاهی باعث خستگی بیشتر می شود. «اولین چیزی که می گویند این است: کارتت را نشان بده!»
رکنا: آخرین سؤال؛ وقتی زنگ خانه ای را می زنید و می گویید «من مأمور قرائت کنتور هستم»، اولین چیزی که معمولاً می شنوید چیست؟
باستانی: تقریباً اولین چیزی که می گویند این است: «کارت شناسایی ات را نشان بده!» مردم حق دارند مطمئن شوند فردی که پشت در خانه شان ایستاده، واقعاً مأمور شرکت آب و فاضلاب است.
این جمله شاید ساده باشد، اما پشت آن یک روز کاری طولانی قرار دارد؛ روزی که برای سپهر باستانی و دیگر مأموران قرائت کنتور، با ده ها بار زنگ زدن، صدها اشتراک، کیلومترها پیاده روی، درهای بسته، اعتراض ها و البته برخورد صمیمانه از سوی مردم می گذرد. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1241017
اخبار وبگردی را در اینجا بخوانید: خبر ویژه راز قبوض نجومی آب در تابستان فاش شد؛ آبفا: افزایش مبلغ قبض به معنای گرانی آب نیست آیتم جدید قبض آب تهرانی ها را میلیونی کرد/ آبفای تهران پاسخ دهد!
![[مهرداد احمدی شیخانی] روح کلوزیوم](/news/u/2026-08-25/ettelaat-xof3f.jpg)
