ترامپ و تناقض‌های بزرگ

موسی موحد: پرگویی، کلی‌گویی و اظهارات متناقض در ادبیات دونالد ترامپ پدیده تازه‌ای نیست، اما پس از آغاز جنگ با ایران، این ویژگی بیش از گذشته به بخشی از روایت رسمی واشینگتن درباره آینده درگیری تبدیل شده است. رئیس‌جمهور آمریکا از یک سو بارها از نزدیک‌بودن پایان جنگ، آمادگی ایران برای توافق و ضرورت بازگشت به مذاکره سخن می‌گوید و از سوی دیگر، هم‌زمان از «تصمیم بزرگ» برای ازسرگیری حملات گسترده، نابودی توان ایران و ادامه فشار نظامی ‌صحبت می‌کند. در کنار این اظهارات، واشینگتن عملا مسیر فشار را متوقف نکرده و با تمدید اختیارات تحریمی علیه ایران، ادامه استقرار نیروهای نظامی در منطقه و حفظ فشار اقتصادی، نشانه‌ای از پایان فوری منازعه ارائه نمی‌دهد. این تناقض‌ها در روز‌های منتهی به نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا ترامپ در مقطعی قرار دارد که معادلات جنگ ایران، مناسبات آمریکا با کشورهای خلیج فارس و فضای سیاسی داخلی ایالات متحده و نیز انتخابات پارلمانی اسرائیل به یکدیگر گره خورده‌اند. او در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و انتخابات کنست در اسرائیل -که سرنوست سیاسی نتانیاهو را برای همیشه تعیین خواهد کرد- باید تصمیم بگیرد: یا حرکت به سوی مذاکره و توافق، یا تشدید و شروع مجدد جنگ. در همین حال، گزارش‌هایی از بررسی سناریوی ادامه جنگ تا پایان دوره ریاست‌جمهوری او در ژانویه ۲۰۲۹ منتشر شده، در حالی که ترامپ چنین احتمالی را رد می‌کند. در این میان، تهران نیز بر‌اساس ارزیابی مطرح‌شده، در پی آن است که هزینه جنگ و تکرار آن را برای طرف مقابل چنان افزایش دهد که بازگشت به چنین رویارویی‌ای دشوار شود. بنابراین، مسئله دیگر صرفا پایان یا ادامه یک عملیات نظامی نیست؛‌ سخن از شکل‌دادن به معادله‌ای جدید در خاورمیانه است که در آن هر تصمیم آمریکا، هم پیامد نظامی دارد و هم پیامد سیاسی و اقتصادی.

‌ از «تصمیم بزرگ» ترامپ تا امضای قانون تحریم‌ها؛ زبان مذاکره، عمل فشار …