روایت معکوس «اسکورت» از جرم و تطهیر قانون‌شکنی

جوان آنلاین: «اسکورت» به جای محکوم کردن قانون‌شکنی، به تطهیر «شوتی»‌ها می‌پردازد و معلوم نیست مدافع امنیت ملی است یا اسکورت عشق شخصی! یا مقصر تحریم ظالمانه می‌داند؟! فیلمی که با تکنیک چشم‌نواز و بازی‌های درخشان، در دام روایت مغشوش و نتیجه‌گیری‌های خطرناک می‌افتد. این اثر که دومین ساخته بلند یوسف حاتمی‌کیا بعد از «شب طلایی» است، از همان سکانس افتتاحیه تعقیب و گریز در جاده‌های بوشهر، مخاطب را روی صندلی میخکوب می‌کند. فیلمی که سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را در جشنواره فجر گرفته و از نظر فرم و تکنیک، استانداردی بالاتر از میانگین سینمای ایران دارد. اما پشت این قاب‌های خوش‌رنگ و تدوین پرانرژی، مشکلی جدی وجود دارد که نباید از آن چشم پوشید: فیلم نمی‌داند دقیقاً چه می‌خواهد بگوید! این یادداشت، نه نقد فنی، که هشداری است درباره روایتی که مرز میان «همدلی با فقر» و «تطهیر قانون‌شکنی» را مخدوش می‌کند. 

 پراکندگی پلات‌ها

بزرگ‌ترین ایراد «اسکورت» در حوزه فیلمنامه و سناریوپردازی است. فیلم از یک سو می‌خواهد درباره معضل «ماشین‌های شوتی» و قاچاق کالا در مرز‌های جنوبی حرف بزند، از سوی دیگر داستان عاشقانه‌ای میان «اصلان» (امیر جدیدی) و «حلما» (هدی زین‌العابدین) روایت می‌کند و در نهایت، به موضوع «واردات داروی تحریم‌شده» و معضلات بیماران می‌پردازد. این سه خرده‌روایت، به جای آنکه در خدمت یک کل منسجم قرار بگیرند، مثل تکه‌های پازلی هستند که درست در جای هم نمی‌نشینند. ارتباط پلات‌ها ضعیف است و مخاطب مدام از یک فضا به فضای دیگر پرتاب می‌شود؛ بدون آنکه فرصت کند با هیچ‌کدام از این موقعیت‌ها عمیقاً ارتباط برقرار کند. کارگردان با استفاده از تصویربرداری پرتحرک و لانگ‌شات‌های جاده‌ای سعی کرده این شکاف محتوایی را پوشش دهد، اما تکنیک هرچقدر هم قوی باشد، نمی‌تواند جای خالی یک فیلمنامه منسجم را پر کند. 

 خطا در اولویت‌بندی‌ها

پرسش اساسی این است؛ هدف ساخت این فیلم دقیقاً چیست؟ آیا «اسکورت» می‌خواهد از مرزبانان و سربازان وظیفه‌ای دفاع کند که در خط مقدم مبارزه با قاچاق جان می‌دهند؟ یا می‌خواهد تصویری همدلانه از «شوتی»‌هایی ارائه دهد که شبانه با دودزا و سرعت غیرمجاز، جان خود و دیگران را به بازی می‌گیرند؟ …