میانجی‌ها چگونه به عبور از بحران کمک می‌کنند؟

رضوانه رضایی‌پور/ گروه سیاسی - در ادامه بررسی جایگاه، اهمیت و کارکرد گروه ها یا شخصیت های میانجی در یک جامعه، به سراغ بهروز رضایی دبیر گروه جامعه شناسی انجمن جامعه شناسی ایران رفتیم. رضایی دانش آموخته دکترای جامعه شناسی از دانشگاه تربیت مدرس و پژوهشگر مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه است. این پژوهشگر جامعه شناسی ضمن هشدار نسبت به مخاطرات طرد یا حاشیه نشینی میانجی ها، تأکید می کند میانجی‌ها حلقه‌های ارتباطی جامعه هستند. آنها به افراد کمک می‌کنند از سطح خواسته‌ها و نگرانی‌های فردی فراتر بروند، مطالبات مشترک خود را سازمان دهند و آنها را از مسیرهای جمعی و نهادی پیگیری کنند. در مقابل، به دولت نیز کمک می‌کنند نیازها، انتظارات و نارضایتی‌های جامعه را بهتر بشناسد. به همین دلیل، وجود این نهادها هم برای حفظ استقلال جامعه و هم برای برقراری ارتباط مؤثر میان مردم و قدرت سیاسی اهمیت دارد.

به چه کسانی یا چه نهادهایی «میانجی» می‌گویند و چرا وجودشان در جامعه لازم است؟

از منظر جامعه‌شناسی، میانجی‌ها را می‌توان نهادها، گروه‌ها و شخصیت‌هایی دانست که میان افراد، جامعه و قدرت سیاسی ارتباط برقرار می‌کنند. کارکرد اصلی آنها این است که از یک سو اجازه ندهند رابطه افراد با دولت به رابطه‌ای مستقیم و یک‌طرفه تبدیل شود و از سوی دیگر، مانع از آن شوند که افراد در جامعه تنها و پراکنده بمانند و امکان سازماندهی مطالبات و منافع مشترک خود را از دست بدهند.

در واقع، میانجی‌ها حلقه‌های ارتباطی جامعه هستند. آنها به افراد کمک می‌کنند از سطح خواسته‌ها و نگرانی‌های فردی فراتر بروند، مطالبات مشترک خود را سازمان دهند و آنها را از مسیرهای جمعی و نهادی پیگیری کنند. در مقابل، به دولت نیز کمک می‌کنند نیازها، انتظارات و نارضایتی‌های جامعه را بهتر بشناسد. به همین دلیل، وجود این نهادها هم برای حفظ استقلال جامعه و هم برای برقراری ارتباط مؤثر میان مردم و قدرت سیاسی اهمیت دارد. …