هرچند این وضعیت به کل شبکه فروش تعمیم پیدا نمیکند و بسیاری از فروشگاههای زنجیرهای همچنان کالابرگ را میپذیرند. در این میان، برخی فروشندگان تأخیر در تسویه مطالبات را یکی از دلایل محدود کردن پذیرش عنوان میکنند؛ موضوعی که همزمان با ساماندهی شبکه پذیرندگان و اتصال تدریجی فروشگاهها به شبکه ملی کالابرگ، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
بررسیهای میدانی نشان میدهد نحوه پذیرش کالابرگ در برخی فروشگاهها طی روزهای اخیر تغییر کرده است؛ بهگونهای که ممکن است خانوارها در مراجعه به فروشگاهی که پیش از این امکان خرید کالابرگی از آن وجود داشته، با محدودیت یا توقف پذیرش مواجه شوند. با این حال، این وضعیت در همه فروشگاهها وجود ندارد و در برخی فروشگاههای زنجیرهای بزرگ، پذیرش کالابرگ همچنان بدون محدودیت ادامه دارد.
برخی مراجعهکنندگان میگویند در حالی که در یک فروشگاه امکان خرید کالابرگی وجود داشته، در فروشگاه دیگری اعلام شده که فعلا پذیرش کالابرگ انجام نمیشود یا ظرفیت پذیرش مشتریان کالابرگی در آن روز تکمیل شده است. این تفاوت در نحوه پذیرش، در شرایطی رخ داده که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هفتههای اخیر از تغییرات و ساماندهی شبکه پذیرندگان کالابرگ خبر داده است. بر اساس اعلام این وزارتخانه، اتصال فروشگاهها به شبکه ملی کالابرگ در حال انجام است و برای گروههای مختلف فروشگاهی، با توجه به میزان فعالیت و نوع فروش، زمانبندی و اولویتهای متفاوتی در نظر گرفته شده است.
برخی فروشندگان، تاخیر در دریافت مطالبات را یکی از دلایل محدود کردن پذیرش کالابرگ عنوان میکنند. طبق اظهارات این فروشندگان، برخی واحدهای صنفی ماهانه حدود ۵۰۰ میلیون تا دو میلیارد تومان فروش کالابرگی ثبت میکنند و در چنین شرایطی، تاخیر در دسترسی به وجوه فروش میتواند سرمایه در گردش آنها را تحت فشار قرار دهد.
مسئول یکی از فروشگاهها با اشاره به همین مسئله به ایسنا میگوید فروشگاه برای جایگزین کردن کالاهای فروختهشده باید مجددا از عمدهفروش یا شرکت پخش خرید کند و وقتی وجه فروش کالابرگی با تاخیر دریافت شود، ادامه فروش در حجم بالا دشوار میشود. به گفته او، مسئله فروشگاه مخالفت با اصل کالابرگ نیست، بلکه فاصله زمانی میان تحویل کالا به مشتری و دریافت وجه آن است و این فاصله با افزایش حجم تراکنشها میتواند بخش قابل توجهی از نقدینگی یک واحد صنفی را درگیر کند.
این موضوع در فروشگاههای کوچک که سرمایه در گردش محدودتری دارند، میتواند بیشتر خود را نشان دهد؛ با این حال، شواهد میدانی نشان میدهد این وضعیت به معنای محدود شدن پذیرش کالابرگ در کل شبکه فروش نیست و بخش قابل توجهی از فروشگاههای زنجیرهای همچنان به روال عادی به دارندگان اعتبار خدمات ارائه میکنند. تسویهها با فروشندگان ممکن است تا ۴ هفته طول بکشد
تاخیر در تسویه مطالبات فروشگاههای طرف قرارداد پیش از این نیز از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تایید شده بود. یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پنجم مردادماه در گفتوگو با ایسنا اعلام کرده بود که پرداخت مطالبات فروشگاههای طرف قرارداد از ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ تا اواخر خرداد بهطور مرتب و روزانه انجام شده، اما پس از آن تسویهها متناسب با وصول منابع در بازههای یک تا دو هفتهای صورت گرفته است. وی در همان مقطع از تسویه مطالبات تا ۲۵ تیرماه بر اساس منابع وصولشده خبر داده بود.
به گفته این مقام مسئول، منابع مورد نیاز از بانک مرکزی به حساب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتقل میشود و پرداخت فروشگاهها نیز بر اساس منابع دریافتی صورت میگیرد. با توجه به شرایط کشور سعی میکنیم به محض اینکه منابع به دست ما برسد شبانه با فروشگاهها تسویه کنیم. البته معمول بازار این است که جنسی که خرید و فروش میشود ۲ تا ۴ هفته تسویه شود یا فرد عمده فروش چک می دهد و ما هم رعایت می کنیم و لذا با فروشگاههای زنجیرهای و شرکتهایی که چند شعبه در یک استان دارند و همچنین اصنافی که از اول اجرای طرح با ما بودند و سنگ تمام گذاشتند به موقع تسویه می کنیم. اتصال فروشگاهها به شبکه ملی کالابرگ؛ راهکار دولت برای شفافیت بیشتر
در کنار موضوع تسویه مطالبات، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز از تغییراتی در شبکه پذیرندگان کالابرگ خبر داده است. بر اساس توضیحات معاون رفاه و امور اقتصادی این وزارتخانه، اتصال فروشگاهها به شبکه ملی کالابرگ در حال انجام است و برای گروههای مختلف فروشگاهی، متناسب با میزان فروش و نوع فعالیت، زمانبندی متفاوتی برای اتصال در نظر گرفته شده است. بر این اساس، فروشگاههای زنجیرهای، شرکتهای حقوقی چندشعبهای و فروشگاههای خرد با بیش از یک میلیارد تومان فروش کالابرگی در ماه تا پایان شهریور فرصت دارند از طریق سامانه فروشگاهی به شبکه ملی کالابرگ متصل شوند. برای سایر فروشگاههای خرد با فروش کمتر از یک میلیارد تومان نیز تا پایان آذرماه مهلت تعیین شده است.
قرار است با اتصال فروشگاهها به این شبکه، نرمافزار ویژهای روی دستگاههای فروش نصب شود و اقلام خریداریشده از طریق بارکد ثبت شوند. این تغییرات با هدف ثبت دقیقتر تراکنشها، رصد نوع کالا، کنترل تخلفات و رفع سریعتر مغایرتهای مربوط به تسویه انجام میشود.
در مجموع، تغییر وضعیت پذیرش کالابرگ در برخی واحدهای صنفی را نمیتوان به کل شبکه فروش تعمیم داد؛ چراکه بسیاری از فروشگاههای زنجیرهای همچنان پذیرش کالابرگ را بدون محدودیت ادامه میدهند. با این حال، ممکن است برخی خانوارها در جریان تغییرات شبکه پذیرندگان یا به دلیل محدودیتهای ایجادشده در تعدادی از واحدهای صنفی، در مراجعه به فروشگاههای قبلی خود با تغییر وضعیت پذیرش مواجه شوند.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز همزمان با این تغییرات، فرآیند اتصال فروشگاهها به شبکه ملی کالابرگ را در دستور کار قرار داده و برای گروههای مختلف فروشگاهی زمانبندی و اولویتهایی تعیین کرده است. در کنار ساماندهی شبکه پذیرندگان، تامین منابع و تسویه بهموقع مطالبات فروشگاهها نیز از الزامات استمرار طرح است و وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز با اشاره به آن از تلاش دولت برای تامین و جایگزینی منابع مورد نیاز کالابرگ خبر داده بود.
