[رضا حمیدی] خیابان و میدان، دو روی یک اراده ملی

ایرانیان مردمی متمدن، فرهنگ‌مدار و برخوردار از فطرتی خداجویند؛ مردمی که اسلام را پذیرفتند و در پیوند میان فرهنگ ایرانی و معارف اسلامی، یکی از درخشان‌ترین فصل‌های تاریخ تمدن را رقم زدند. از این رو، نسبت ایرانیان با اسلام را نمی‌توان صرفاً یک واقعه تاریخی دانست؛ این نسبت، بخشی از هویت معنوی و تمدنی این ملت در طول قرن‌هاست. 

ملّت ایران نیز هیچ‌گاه ملتی جنگ‌طلب و در پی ستیز با جهان نبوده است. اما صلح‌طلبی را با تسلیم در برابر زور یکی ندانسته و هرگاه تمامیت سرزمین و هویت آن در معرض تهدید قرار گرفته، از خویشتن دفاع کرده است. مظلومیت در تاریخ ایران کم نبوده، اما شگفت آنکه همین مظلومیت، بارها به سرچشمه‌ای برای مقاومت و بازسازی هویت ملی تبدیل شده است. 

جنگ دوازده‌روزه و سپس حوادث جنگ چهل‌روزه، در این میان، تنها دو مقطعِ نظامی نیستند؛ بلکه آزمون‌هایی برای سنجش تاب‌آوری یک ملت‌اند. در روایت رهبر شهید از این روزها، سخن از «بعثت مردم» به میان آمد؛ تعبیری که ناظر به تحولی عمیق‌تر از حضور مقطعی در صحنه است: مردمی که در لحظه خطر، احساس مسئولیت تاریخی می‌کنند و خود را از تماشاگر حادثه به صاحب و سازنده سرنوشت خویش تبدیل می‌سازند. تعبیر «رستاخیز شگفت‌انگیز و به‌یادماندنی چهل‌روزه ایران» نیز در همین چارچوب، تصویری از استمرار این حضور و ایستادگی ارائه می‌کند. 

در هفت ماه گذشته، استمرار تجمعات و حضورهای شبانه مردم، این تجربه را به عرصه‌ای گسترده‌تر کشانده است. اینجا مفهوم «خیابان و میدان» اهمیت پیدا می‌کند: خیابان، صورت اجتماعی مقاومت است. و میدان، صورت دفاعی آن. خیابان پشتوانه میدان است و میدان حافظ امنیت خیابان. قدرت ملی هنگامی به کمال می‌رسد که این دو از یکدیگر جدا نباشند. 

از همین منظر، فشارهای … …