چای گیلان در حصار بازار سنتی؛ شناسنامه دیجیتال در راه است

خبرگزاری مهر، گروه استان ها - الهام حیدری: صنعت چای گیلان، به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌ های کشاورزی و اقتصادی شمال کشور، برای عبور از چالش‌های بازار و دستیابی به ارزش افزوده بیشتر، نیازمند بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ایجاد شفافیت در زنجیره تولید تا مصرف است؛ مسیری که با هوشمندسازی فرآیندهای تولید، فرآوری و عرضه و ایجاد امکان ردیابی محصول از باغ تا فنجان، می‌تواند به ارتقای اعتماد مصرف‌ کنندگان، تقویت برند چای ایرانی و بهبود درآمد چایکاران منجر شود.

در شرایطی که اصالت، سلامت و قابلیت ردیابی محصولات کشاورزی به یکی از معیارهای مهم رقابت در بازارهای داخلی و بین‌المللی تبدیل شده است، ایجاد «شناسنامه دیجیتال» برای چای گیلان می‌تواند راهکاری مؤثر برای معرفی هویت محصول، ثبت اطلاعات مربوط به محل تولید، مراحل برداشت و فرآوری و نتایج آزمایش‌های سلامت محصول باشد.

چنین رویکردی علاوه بر کمک به تشخیص چای اصیل ایرانی، زمینه را برای توسعه برندسازی منطقه‌ای، تقویت جایگاه تعاونی‌های چای و حرکت از فروش فله‌ای به سمت عرضه محصولات باکیفیت و ارزش افزوده بالاتر فراهم می‌کند.

با این حال، تحقق این ظرفیت به فراهم شدن زیرساخت‌های فنی، مشارکت چایکاران، همکاری کارخانه‌های چای‌سازی و ایجاد سازوکاری مطمئن برای ثبت و تأیید اطلاعات نیاز دارد. در این میان، تعاونی‌های چای می‌توانند با تجمیع اطلاعات تولیدکنندگان و تسهیل دسترسی آنان به فناوری‌های نوین، نقشی کلیدی در هوشمندسازی زنجیره ارزش این محصول راهبردی ایفا کنند.

شناسنامه دیجیتال؛ حلقه مفقوده زنجیره ارزش چای

در همین زمینه، «محمود هوشیارفرد» عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت چای، فاصله میان تولیدکننده و بازار مصرف است؛ فاصله‌ای که در بسیاری از موارد موجب می‌شود هویت محصول، کیفیت تولید و ارزش واقعی آن در فرآیند عرضه نهایی به‌درستی منعکس نشود.

وی ادامه داد: در ساختار سنتی بازار چای، کشاورز محصول خود را به کارخانه تحویل می‌دهد، اما اطلاعات مربوط به باغ، شرایط تولید و ویژگی‌های کیفی محصول لزوماً تا مرحله بسته‌بندی و عرضه به مصرف‌ کننده منتقل نمی‌شود. در نتیجه، ارتباط میان چایکار، کارخانه، شبکه توزیع و خریدار نهایی محدود باقی می‌ماند. …