نخست باید روشن کرد که نرخ تورم سالانه و نقطهبهنقطه معناهای متفاوتی دارند و هیچکدام به این معنا نیست که نرخ ارز باید بهصورت مکانیکی و یکبهیک همان درصد افزایش یابد. در اقتصاد، تفاوت تورم داخلی و خارجی یکی از متغیرهایی است که در بلندمدت بر نرخ واقعی ارز اثر میگذارد؛ اما نرخ ارز فقط با تورم تعیین نمیشود. صادرات و واردات، درآمدهای ارزی، جریان سرمایه، ذخایر بانک مرکزی، تحریم، ریسک سیاسی و انتظارات بازار همگی در تعیین نرخ نقش دارند.
بنابراین از این گزاره که «تورم بالا بر نرخ ارز فشار وارد میکند» نمیتوان نتیجه گرفت که مثلاً تورم ۸۰ درصدی الزاماً باید دلار را ۸۰ درصد گران کند. اما عکس این گزاره هم صحیح نیست. نمیتوان در اقتصادی با تورم بالا، نرخ اسمی ارز را برای مدت طولانی بهطور دستوری ثابت نگه داشت و انتظار داشت هیچ عدمتعادلی ایجاد نشود.
اگر قیمت کالاها و خدمات داخلی مرتب افزایش پیدا کند اما ارز ثابت بماند، واردات بهطور نسبی ارزانتر و صادرات کمصرفهتر میشود، انگیزه بازگشت ارز کاهش مییابد و تقاضا برای ارز ارزان افزایش پیدا میکند. نتیجه معمولاً ایجاد صف، رانت، … …
