یکی از کلیدی‌ترین عواملی که به نظر من بسیار واجد اهمیت است و در تحلیل‌های روزمره معمولا از آن غفلت می‌شود، «دور شدن از دردسرسازی مستقیم علیه جامعه و مردم» است. طی یکی- دو سال اخیر، جامعه به این ادراک حسی رسیده که دولت، حکومت و ساختار سیاسی دیگر قصد مداخله ندارد و سبک زندگی او را محترم می‌شمارد. این تغییر فضا، خود به خود یک نوع «آشتی پنهان» میان جامعه و حکومت پدید آورده است؛ توافقی نانوشته که آرامش نسبی را به مناسبات روزمره تزریق می‌کند. برای نمونه در مناقشه پرهزینه‌ای مانند مساله حجاب، جامعه امروز با خود می‌گوید نظام سیاسی تا حد زیادی پذیرفته که سلبی برخورد نکند، حریم و حرمت من، دخترم و پسرم را حفظ کند و از رفتارهای تقابلی گذشته فاصله بگیرد. وقتی شهروند چنین سیگنالی را از بالا دریافت می‌کند، رویکرد متقابلش این است که می‌گوید: «پس من هم دلیلی نمی‌بینم که جلوتر بروم، از خود رفتارهای ساختارشکنانه بروز بدهم و اوضاع را به نقطه انفجار برسانم.» در نتیجه، جامعه وارد مرحله بازشناسی، بازتنظیم مساله حجاب و مدیریت درون‌خانوادگی آن می‌شود. این رویکرد کاملا متفاوت از وضعیتی است که در گذشته شاهد بودیم؛ دوره‌ای که گروه‌های تندرو، فشارهای سازمان‌یافته به جامعه داشتند که در نهایت یک چرخه مستمر و ویرانگر از خشونت تولید می‌شد. امروز جامعه انرژی خود را به جای تخریب، صرف استحکام و بازتنظیم زندگی در درون بحران می‌کند.
نظام سیاسی چگونه به این نتیجه رسیده که فرآیند اصلاح و سامان‌دهی مناسبات باید از پایین به بالا رخ دهد، نه با تحمیل‌های دستوری و مکانیکی از بالا به پایین؟ …
دانلود از کافه بازار
