یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ / Sunday, 17 February, 2019

خوب ماندن؛ زیبا رفتن


خوب ماندن؛ زیبا رفتن
درگذشت دکتر ابوالقاسم ذاکرزاده یک واقعه بود؛ واقعه‌ای که مکان و زمان، ظرف تحقق آن است.
اما همین مکان و زمان، به مرگ ناگوار این استاد شیفته، زیبایی و معنویتی خاص بخشید؛ چراکه او آخرین لحظات پرقدر خود را نیز در کلاس درس و به‌هنگام تدریس پایان برد. شاید می‌خواست به ما بیاموزد که نه‌تنها برای بودن، بلکه حتی برای رفتن، چه جایی بهتر از آنجا که مرد توانسته باشد روزگار آرمانی‌اش را در آنجا سپری کند؛ چه جایی بهتر از دانشگاه.
فقط چند ماه از درگذشت دکتر سهراب علوی‌نیا سپری شده بود. تلخی از دست‌دادن همکاری فرهیخته و دوست‌داشتنی هنوز در کام‌مان بود که خبری به همان اندازه ناگوار خاطرمان را آزرد. این بار دکتر ابوالقاسم ذاکرزاده ما را تنها گذاشت؛ چه ناگهانی و چه دور از انتظار.
گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی روز دوشنبه مورخ ۴/۹/۸۷ را روز یادبود دکتر سهراب علوی‌نیا اعلام کرده بود و در نظر داشت با حضور جمعی از صاحبان اندیشه و قلم، یاد و خاطره آن مرحوم را گرامی دارد.
خوب به خاطر دارم که درنخستین ساعات صبح روز شنبه مورخ ۲/۹/۷۸ برخی از استادان گروه در ارتباط با چگونگی برگزاری مراسم روز دوشنبه گفت‌وگو می‌کردندکه دکتر ذاکرزاده نیز به این جمع پیوست. اما چطور می‌توان باور کرد که فردای همان روز و در همان محل، استادان و دانشجویان گروه،‌ غم ازدست‌دادن این اندیشمند برجسته را به یکدیگر تسلیت بگویند و روز دوشنبه به مراسم تشییع آن مرحوم تبدیل شود؛ چه سخت است پذیرش این رویداد تأسف‌انگیز و چه نزدیک است فاصله میان مرگ و زندگی.
فراموش نمی‌کنم اوقاتی را که با وی درباره مسائل مختلف فلسفی مباحثه داشتم و از دیدگاه‌ها و نظرات او بهره می‌بردم. آخرین بار در هفته گذشته و در رستوران دانشگاه بود، سخن چنان بالا گرفت که از ابتدای صرف ناهار تا انتها بحث کردیم و استدلال، و او گاه مرا به کتاب قریب‌الانتشار خود ارجاع می‌داد.
ایشان تحصیلات خود را در آلمان به‌پایان برد. حوزه مورد علاقه او ایده‌آلیسم آلمانی بود و باتوجه به آشنایی عمیق وی نسبت به فیلسوفان این حوزه و توانایی بالا در استفاده از متون آلمانی، یکی از نقاط قوت گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی به‌شمار می‌آمد.
دکتر ذاکرزاده طی سال‌های اخیر، وجه غالب همت خود را به بازفهمی و بازشناسی اندیشه‌های فلسفی آلمان از قرن ۱۷ تا قرن ۲۰ اختصاص داد و در این راستا آثاری را نیز به زینت طبع آراست. مرحوم ذاکرزاده در کتاب «فلسفه شوپنهاور» با نگاهی دقیق، آرا و اندیشه‌های این فیلسوف آلمانی را مورد بررسی و واکاوی قرار داده است. وی همچنین در کتاب «فلسفه ماکس شلر؛ منطق دل» ضمن ارائه تبیینی زیبا از فلسفه عشق در نگاه شلر، تلاش می‌کند تا پیوند میان عشق و هستی را به‌تصویر بکشد.
دکتر ذاکرزاده همچنین ۲ اثر دیگر را در دست انتشار داشت: نخست «ایده‌آلیسم آلمانی، از ولف تا پیروان جدید کانت» و دوم «فلسفه هگل». او در کتاب ایده‌آلیسم آلمانی ابتدا شرح نسبتا جامعی از فلسفه کریستین ولف را در برابر خوانندگان قرار می‌دهد؛ فلسفه‌ای که تأثیر عمیقی بر امانوئل کانت در دوره پیش از نقادی داشته است. وی پس از واکاوی اندیشه‌های این متفکر عقلگرای آلمانی، به بررسی آرای کانت در ۳ دوره پیش از نقادی، در آستانه نقادی و پس از نقادی می‌پردازد.
کتاب ایده‌آلیسم آلمانی همچنین نقش فیلسوفانی چون فیشته، شلینگ و هگل در شکل گیری ایده‌آلیسم آلمانی را مورد بازخوانی قرار می‌دهد.
یاد دکتر ذاکر زاده را که مصداق بارزی بود از شیفتگی به تعلیم تعلم، گرامی می‌دارم و به تمامی اهالی خرد به ویژه گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی تسلیت عرض می‌کنم.

دکتر اصغر واعظی

منبع : همشهری آنلاین

مطالب مرتبط

عقل و دین: تاریخچه یک ‌‌نزاع

عقل و دین: تاریخچه یک ‌‌نزاع
ولی جنگ و گریز در میان فیلسوفان و روحانیان و پس از آن بین عقلگرایان و محدثان وجود داشته‏است و این نزاع در پیش از اسلام به تعطیلی مدارس آتن انجامید و برخی از فیلسوفان به دربار انوشیروان پناه جستند و حوزه لاهوتیان و رجال دینی از حوزه ناسوتیان و رجال علم جدا گشت.
محدوده عقل بشری در حوزه معرفت‌های دینی چیست؟ آیا عقل واندیشه بشری می‌تواند گزاره‏های دینی را تبیین وتوضیح دهد؟
آیا می‏توان به شیوه منطق، كه ابزار عقل است، از تمام گزاره‏های دینی (انشایی و اخباری) دفاع عقلانی كرد و آنها را به تعبیر فلسفه تحلیل زبانی معنا دار ساخت تادیگر میان دین و عقل تضاد ی نباشد و دینداران و فیلسوفان همدیگر را برتابند و عقل و دین را عرصه معرفت‏ دركنار یكدیگر قرار دهند؟
روزگاری كه فلسفه مسیحیت‏سر بر آورد، عقل یونانی كه پس از طالس بی‏رقیب پا به عرصه فرهنگ گذارده بود، یكه تازی خود را از دست داد و افق آن تیره شد و پس از مدتی دوباره رونق خود را بازیافت.
ولی جنگ و گریز در میان فیلسوفان و روحانیان و پس از آن بین عقلگرایان و محدثان وجود داشته‏است و این نزاع در پیش از اسلام به تعطیلی مدارس آتن انجامید و برخی از فیلسوفان به دربار انوشیروان پناه جستند و حوزه لاهوتیان و رجال دینی از حوزه ناسوتیان و رجال علم جدا گشت.
در برابر این دو جریان ناهمساز، كوشش‌های فیلون اسكندرانی برای توجیه فلسفه یهودیت و تلاش‌های آبای كلیسا و پیروان مدرسه افلاطونی و نوافلاطونی برای تفسیر عقلانی مسیحیت صورت گرفت و گامی آشتی جویانه برای سازش عقل و دین برداشته شد.
فیلون، از فیلسوفان اسكندرانی و یهودی‏مذهب، تلاش می‌كرد تا حقیقت دین یهود را با حكمت‏یونان آشتی دهد و بسیاری از اختلافات فلسفه را با دین یهود از راه تفسیرهای رمزی و تمثیلی كتاب مقدس حل كند. به نظر او تمام حقیقت در تورات است، ولی افلاطونیان نیز به حقیقت رسیده‏اند.
فیلون وفق دادن میان وحی و فلسفه افلاطونی را به عهده گرفت و معتقد شد كه این كار امكان دارد، به شرط آن كه بدانیم چگونه نص تورات را در پرتو فلسفه تأویل كنیم.
بنابراین جنگ میان عقل و دین در امتداد تاریخ ادیان توحیدی وجود داشته است. پیش از رنسانس و انقلاب علمی، فلسفه به طور مطلق با گزاره‏های دینی درگیر می‏شد و به طور مطلق از دین دفاع می‌كرد.
ولی پس از نهضت علمی، پیدایش مكاتب فلسفی جدید و فلسفه‏های مضاف، كشمكش میان دین و علم اتفاق افتاد و اعتماد به عقل تجربی بیشتر گشت و میدان برای معارف دینی و فلسفی، به معنای قرون وسطایی آن، تنگ تر شد و صدای عقل برتر از صدای وحی گشت و دینداران و متكلمان به صورت‌های مختلف در حفظ قدرت كلیسا و ایمان كوشیدند. با وجود این چاره كار دشوارتر می‏نمود. چون شمشیر علم به اندازه‏ای قوی بود كه هر مانعی را از میان بر می‏داشت.
سرانجام در كوتاه زمانی نظام فكری ارسطویی از پای در آمد و اعتقادات بسته و محدود كلیسا به رخوت و سستی گرایید و مدعیان علم روزگار پایان دین را اعلام كردند و گفتند علم جای دین را پر خواهد كرد.

وبگردی
زیر و روی "اصلاح ساختاری"
زیر و روی "اصلاح ساختاری" - احتمال بعدی این است که شاید هدف این است که نظام ریاست جمهوری کنار برود و مجددا جایگاه نخست وزیری احیا شود. در این حالت نخست وزیر هم به طبع توسط مجلس انتخاب می‌شود و شک نکنید حتی اگر الان با توجه به ترکیب مجلس دهم قرار بود نخست وزیر انتخاب شود، فردی مانند سعید جلیلی انتخاب می‌شد.
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم !
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم ! - همزمان با رونمایی از پوستر و تیزر جدیدترین برنامه احسان علیخانی، روز و ساعت پخش اولین قسمت از «عصرجدید» اعلام شد.
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان !
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان ! - ارتفاعات تهران از جمله لواسانات یکی از این مناطق است که به گفته امام جمعه این شهر به شکل جدی و گسترده‌ای با این مشکل دست به گریبان است و ظاهراً کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری محلی برای دور زدن قانون از سوی برخی افراد شده است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران - حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در انگلیس توییتی را منتشر ساخت که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. وی مدعی شده که در فهرست کشورهایی که در حفظ ارزش پول ملی در برابر دلار با بیشترین مشکلات مواجه شدند ایران با وجود فشارها و تحریم اقتصادی، عملکرد بهتری از کشورهایی چون ترکیه، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی و سوئد داشته است.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید !
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید ! - ژاپنی صحبت کردن جواد خیابانی