یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Sunday, 22 April, 2018

روح خود را در هالیوود به حراج نگذاشتم


روح خود را در هالیوود به حراج نگذاشتم
انیو موریكونه در فیلم های وسترنی مثل «به خاطر یك مشت دلار»، «خوب، بد، زشت»، «برای چند دلار بیشتر» و.... با موسیقی هایش چنان ردپایی از خود به جا گذاشته كه دیگر كمتر كسی است وقتی نام او را می شنود یاد سوت های حزن انگیز فیلم «به خاطر یك مشت دلار» نیفتد و صدای زوزه گرگ را در فیلم «خوب، بد، زشت» فراموش كند. موریكونه در این فیلم ها اصوات غیرموسیقایی مانند سوگ های سوررئال و زوزه گرگ را با گیتار الكترونیك و صداهای فضایی از جمله آواز سوپرانوی روح مانند تركیب كرد. به طوری كه بعدها سبك او شاخص اصلی فیلم های وسترن آن دوره و به ویژه كارهای سرجیو لئونه تبدیل شد. او و لئونه در سن ۸ سالگی در مدرسه با هم آشنا شده بودند، اما همكاری حرفه ای آنها ۲۵ سال بعد شروع شد و چنان موفق بود كه آهنگساز را به چهره ای شاخص در موسیقی فیلم های وسترن بدل كرد، حال هر چقدر موریكونه سعی كند آهنگ هایی را كه برای فیلم های غیروسترن یادآوری كند، نمی تواند: «این یك اشتباه جدی است. من فقط تعداد كمی موسیقی وسترن ساخته ام و به ازای آن تعداد بیشتری موسیقی برای فیلم های خانوادگی، عشقی، تخیلی، حادثه ای و... نوشته ام.» «برنارد هرمن»، «بتهوون»، «استراوینسكی» و... همه عادت داشتند سازنده موسیقی خود باشند و موریكونه هم چه خوب و چه بد می خواهد ساز خود را بزند اما نمی داند چرا چنین اتفاق ناجوری در صنعت موسیقی فیلم هالیوود افتاده است. او در هالیوود زندگی نمی كند، اگر چه همیشه سروكارش با آنجاست. «ویلای بزرگی در هالیوود به من پیشنهاد شد، اما گفتم نه ممنونم. ترجیح می دهم در ایتالیا زندگی كنم. می توانید تصمیم من را نوعی محدودیت تلقی كنید اما من این گونه فكر می كنم. برای من بسیار دشوار است كه در شهر كوچكی زندگی كنم كه در آن سازندگان موسیقی فیلم دائم در حال شخم زدن كارهای دیگران هستند تا از آن استفاده و دیگران را تخریب كنند. این جنبه ای نازیبا از مسئولیت پذیری حرفه ای است.» او می گوید كه هیچ وقت حاضر نشدم روح خود را برای كار در هالیوود به حراج بگذارم چون مادر من ایتالیایی است. اما افراد بسیاری را می شناسم كه در هالیوود یتیم هستند. شاید به همین دلیل است كه او تاكنون ۵ بار برای فیلم های روزهای بهشت (۱۹۷۸)، ماموریت (۱۹۸۶)، تسخیرناپذیران (۱۹۸۷)، باگسی (۱۹۹۱) و مالنا (۲۰۰۰) كاندیدای اسكار شد و با وجود تعجب همگان جایزه ای دریافت نكرد. «خودم هم فكر می كنم حداقل برای موسیقی فیلم ماموریت می توانستم جایزه اسكار را به دست بیاورم اما این طور نشد. خصوصاً كه در آن سال اسكار به موسیقی فیلم «حوالی نیمه شب» رسید كه موسیقی آن یك اثر ابتكاری نبود. با چنین شیوه انتخاب آثار، من باید تاكنون هردو سال یكبار جایزه اسكار می بردم!» پیرمرد ۷۶ ساله هیچ وقت به صراحت پاسخ نداده كه كدام یك از ساخته های خود را بیشتر دوست دارد اما عقیده دارد محبوب ترین ها همان هایی است كه به قلب او نزدیك است مثل «نبرد الجزایر». موریكونه در دو فیلم برای هر شخصیت، موسیقی مربوط به او را در كنار تم اصلی آهنگ فیلم می گنجاند. در واقع هر شخصیت به طور جداگانه تم مخصوص به خود را تا آخر فیلم به همراه دارد و در كنار تم اصلی تماشاگر به راحتی می تواند شخصیت های جدا از هم و گاه همراه با هم را در فیلم به صورت تصاویر متمركز و گاه پراكنده در ذهن تداعی كند. او تم اصلی موسیقی خود را برای بیان كلی، برای فیلم در نظر می گرفت و از ابتدا تا انتها آن را گسترش می داد. با این كار موسیقی از حالت یكنواخت خارج می شد و تماشاگر را وادار می كرد تا در جست وجوی فیلمساز برای شكافتن شخصیت های فیلم همراه او باشد. او در آثار خود به استفاده از صداهای حقیقی روی آورد تا بتواند حس نوستالژی فیلم را بیان كند. آهنگساز از این صداهای حقیقی به شكلی روانشناسانه استفاده می كند. موریكونه می گوید: «من هنوز به موسیقی تجربی و آوانگارد ایمان دارم. اما فكر می كنم شیوه كاربرد آنها در كارهایم به مرور زمان تغییر كرد كه این تغییر هم به فرآیندی كه در سال های پایانی دهه ۱۹۵۰ روی داد، مربوط می شود. البته این تحولات بسیار طبیعی بود چون افرادی كه دارای خوی انقلابی و در حال تغییر دائمی هستند، پس از پشت سر گذاشتن فراز و فرودها دوباره به هنجار ابتدایی خود بازمی گردند.» این آهنگساز ایتالیایی از همان سالها كه موسیقی نبرد الجزایر (۱۹۶۵) را ساخت تا سال های اخیر همواره جزء فعال ترین سازندگان موسیقی متن فیلم بوده و ساخت بیش از ۴۰۰ موسیقی فیلم هم گویای همین است. اما به نظر می رسد كمیت كارهای ارائه شده از سوی او كاهش یافته باشد. موریكونه كه در سال ۱۹۶۵ برای ۱۵ فیلم و در سال ۱۹۷۲ به تنهایی ۲۲ موسیقی فیلم نوشته بود در دو سال گذشته تنها ۷ اثر ارائه كرد. خودش می گوید نیاز به یكسال استراحت دارد اما آن یكسال هنوز نیامده است .


فرزین دهقان


منبع : هنر و موسیقی

مطالب مرتبط

قمر در تنهایی مرد

بر اساس آنچه در سالنامه ها و تقویم های موسیقی آمده است، او در شانزدهم مرداد ماه درگذشته است اما نزدیكان او هر سال در چهاردهم مرداد ماه مراسم بزرگداشتی برای او برگزار می كنند.
دیروز در ظهیرالدوله برمزار قمرالملوك، وزیری مراسمی با حضور هنرمندان و علاقمندان این هنرمند برگزار شد.در حالی كمتر از ده نفر در مراسم خاكسپاری اش حضور داشتنداماامسال چهل و ششمین سالگرد خاموشی او با حضور بیش از هفتصد نفر برگزار شد. استقبال به گونه ای بود كه ظهیرالدوله دیگر نمی توانست پذیرای دوستداران این هنرمند باشد.
قمر صدای خوش را از مادر بزرگش به ارث برده بود. مادربزرگ او خیرالنساء ملقب به افتخارالذاكرین، روضه خوان زنانه بود كه قمر را در كودكی با خود به مجالس روضه زنانه می برد. قمر پای منبر می نشست و با مادر بزرگ روضه می خواند.
در كتاب سرگذشت موسیقی ایران از روح الله خالقی از قول قمر آمده است: «من مدیون همان تربیت اولیه خود هستم. چون كه همان پا منبری خواندن ها به من جرأت خوانندگی در حضور جمع داد و باعث شد كه من از خواندن در جمع پروا نداشته باشم.
سال ها بعد زمانی كه در یك میهمانی خانوادگی با مرتضی نی داوود آشنا شد، اولین قدم را به سوی یك هنرمند حرفه ای شدن برداشت. او حدود دو سال به كلاس های نی داوود می رفت و زیر نظر او دستگاه های و گوشه های موسیقی ایرانی را می آموخت.
سال ۱۳۰۳ چند سال بعد از آشنایی مرتضی نی داوود و قمر، اولین كنسرت خصوصی آنها در گراند هتل برگزار شد. این كنسرت محبوبیت و شهرت زیادی برای قمر به دنبال داشت. حتی باعث شد، كمپانی های معروف ضبط صفحه برای ضبط كردن صدای قمر دستگاه های خود را به ایران بیاورند. در مجموعه هایی كه از قمر به جای مانده است بیشتر با تار نی داوود، تار میرزا حسن، ویولن موسی نی داوود و پیانوی مرتضی محجوبی همراه است.
قمر همیشه در زندگی خود به واسطه مخالفت با فعالیت موسیقایی زنان دچار گرفتاری و فشار های فراوانی بود. اما هرگز در ادامه راهی كه شروع كرده بود، شك نكرد.
قمر از سال ۱۳۰۳ به پر كردن صفحه در تهران مشغول شد. از اولین ترانه‌های او كه در سال ????منتشر شد می‌توان به «در ملك ایران، این مهد شیران»، «تا جوانان ایران به جان و دل نكوشند»، ‌«هزار دستان به چمن دوباره آمد به سخن»، «در بهار امید» و «بهار است هنگام گشت» اشاره كرد. قمر بعدها سرود «مارش جمهوری» عارف را هم خواند كه صفحه‌های آن به دلایل سیاسی از بازار جمع آوری و آثار او ممنوع شد.
از قمر، نزدیك به ۴۲۶ صفحه ضبط كرده‎اند كه متأسفانه ۲۳ صفحه آن در همان سال ها و بقیه در جنگ جهانی دوم از بین رفته است. قمر زن خیر و خیرخواهی بود. اولین عایدی از ضبط صدایش را به خرید و هدیه كردن بیش از هفتاد تختخواب به شهرداری اختصاص داد كه برای نگهداری بچه‎های بی‎سرپرست استفاده شود.
جنگ جهانی دوم باعث شد ضبط و تكثیر صفحات گرامافونی و تولیدات هنری در ایران برای بیش از یك دهه متوقف شود. در اثر جنگ حدود سیصد تصنیف و آوازی كه كمپانی‎های خارجی از صدای قمر داشتند نابود شدند.

قمر از نخستین هنرمندانی بود كه برای بزرگداشت یك هنرمند از كار افتاده كنسرت داد و عواید حاصل را به او تقدیم كرد. سنتی كه قمر بنیاد نهاد تا زمان ما نیز باقی مانده است.
نخستین ترانه‎ای كه قمر در رادیو اجرا كرد، سال ۱۳۱۹ و آخرین برنامه‎اش پس از اولین سكته‎ی مغزی، در تیرماه ۱۳۳۰ از رادیو پخش شد.
قمر پس از سكته اول طراوت و سرزندگی را از دست داد و تهی دست شد و مجبور شد برای امرار معاش در مكان های كوچك و حقیر بخواند. روح الله خالقی درباره او می نویسد: «هنرمندی كه تمام ثروتش را به فقیران بخشیده بود، در گوشه انزوا درگذشت و آنهایی كه ادعای هنردوستی داشتند حتی در تشییع جنازه او هم شركت نكردند.»
پس از سكته دوم، قمر را كه به كلی صدایش را از دست داده بود، به رادیو دعوت می‎كنند تا از او تجلیل كنند اما قمر در تمام طول برنامه فقط اشك ریخت و جز چند كلمه چیزی بر زبان نیاورد.
همه نوارهایی كه از او در رادیو ضبط شده بود، چند سال بعد، با ورود دستگاه مغناطیسی ضبط صوت، پاك شدند و برای همیشه از بین رفتند.
سرانجام قمر در ۱۴ مرداد ۱۳۳۸ به سن ۵۴ سالگی در خانة محقرش، كنار تنها پسرش چشم از جهان فروبست. در تشییع جنازه او جز مرتضی نی‎داوودی (اولین استادش) هنرمند دیگری شركت نداشت. مرگ قمر هشداری شد برای زمزمة تشكیل خانة هنرمند و صندوقی برای حمایت از هنرمندان از كارافتاده!
منابع
ـ «آوای مهربانی» ـ زهره خالقی ـ نشر دنیای مادر ۱۳۷۳
ـ «از صبا تا نیما» ـ یحیی آرینپور ـ انتشارات امیركبیر ۱۳۵۴
ـ «سرگذشت موسیقی ایران» ـ روحالله خالقی ـ انتشارات صفی علیشاه ۱۳۶۲
آزاده شهمیرنوری

وبگردی
دادستانی که به قانون تمکین نکرد
دادستانی که به قانون تمکین نکرد - نکته دیگری که برای شخص من در ماجرای مرتضوی بسیار مهم‌تر از شرایط او در زندان است، عدم تمکین ایشان به قانون است. مرتضوی به عنوان یک دادستان و شخصیت‌های برجسته و بانفوذ قوه قضائیه حاضر نشد به قانون تمکین کند. حالا دیگر اهمیتی ندارد که مرتضوی در بند 241 باشد یا 309 یا چقدر به مرخصی بیاید، مهم این است که اتفاقات اخیر نشان داد که او هیچ پایبندی به قانون نداشته و ندارد
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!