دوشنبه ۱ آبان ۱۳۹۶ / Monday, 23 October, 2017

خاطره ای از مرحوم ناصر فرهنگ فر


خاطره ای از مرحوم ناصر فرهنگ فر
شهر رم مركز فرهنگی عجیبی است. عموماً هنرمندان در هر سطح كه باشند ماهی یك بار دور هم جمع می شوند و یكدیگر را از فعالیت های هنری خود آگاه می كنند. یا اینكه این محافل تبدیل به جلسات نقد و بررسی آثار دیگر هنرمندان می شود. به جرات می توان گفت كه سرنوشت خیلی از جریانات هنری در این محافل مشخص می شود. این انجمن ها در ایتالیا نام خاصی هم دارند به آن اصطلاحاً سالوتو «Salotto» گفته می شود. اغلب كانال های ملی یا محلی تلویزیون های ایتالیا در این محافل شركت می كنند و برنامه ها و بحث های این محافل را به شكل مستقیم یا ضبط شده پخش می كنند. ۱۳ سال پیش استاد پرویز مشكاتیان، فهیمه خانم و زنده یاد استاد ناصر فرهنگ فر به دعوت شعبه شرق شناسی دانشگاه رم برای شركت در فستیوالی كه به نام مولانا جلال الدین در سالن اپرای رم برگزار می شد به ایتالیا آمدند و شبی را مهمان یكی از این محافل بودند. مهمانی در خانه خانم لوچیا رونكتی آهنگساز موسیقی مدرن ایتالیایی برگزار می شد كه حدود ۳۰ نفر از شاعران، آهنگسازان، نوازندگان، خوانندگان اپرا، رهبران اركستر، نقاشان و مجسمه سازان معروف ایتالیایی و اروپایی در این سالوتو مهمان بودند. از استادان شناخته شده در ایران كه در این مهمانی حضور داشتند، می توانم از استاد انیو موریكونه كه نگارنده افتخار همكاری با ایشان را داشتم و استاد كارل ماریا جولینی نام ببرم. ولی استاد مسلم موسیقی و آهنگساز برجسته موسیقی متن های بزرگترین فیلم های تاریخ سینما و سریال های مهم تلویزیونی از جمله سفرهای ماركوپولو و شاهزاده صحرا و خوب بد زشت، روزی روزگاری آمریكا میسیون و... است. و دیگری از آخرین شاگردان رهبر اركستر برجسته تاریخ موسیقی كلاسیك ایتالیا آرتور و توسكانینی۱ است. آن شب استاد گرانمایه جولینی۲ پارتیتور دست نوشته اتللو یكی از آخرین آثار چوزپه وردی آهنگساز معروف ایتالیایی را به همراه خود آورده بود. وردی این پارتیتور دست نوشته را تقدیم به توسكانینی كرده بود و توسكانینی هم به رسم یادگار این پارتیتور را به شاگردش جولینی واگذار كرد. جولینی با افتخار تمام دست خط وردی و تقدیمی به توسكانینی و دست خط استادش را به همه نشان می داد. جولینی بعد از شام پشت پیانوی صاحبخانه نشست و شروع به نواختن بعضی از قطعات و آریاهای معروف اتللو كرد و هر كس كه ته صدایی داشت به جمع خوانندگان پیوست. بخش های اصلی مثل صدای اتللو، یاگو و دزدمونا توسط خوانندگان باتجربه خوانده می شد و بقیه حضار قسمت های كرال پارتیتور را می خواندند. موریكونه هرازگاهی جرعه ای از نوشیدنی اش می خورد و با تعجب و تحسین یك لحظه چشم از آقای جولینی این پیرمرد و استاد یگانه موسیقی برنمی داشت.پس از مدتی هنرنمایی جمعیت اطراف پیانو و استاد جولینی خاتمه یافت و به پیشنهاد صاحبخانه از مهمانان ایرانی تقاضای هنرنمایی شد. استاد مشكاتیان سه تار را راست پنج گاه كوك كرد. استاد فرهنگ فر هم ضرباتی بر روی پوست ضرب نواخت و نگارنده تاریخچه سازها و اهمیت و مرتبه استادان پرویز مشكاتیان و ناصر فرهنگ فر را در موسیقی ایرانی برای حضار توضیح داد. مهمانان سراپا گوش شدند و استادان شروع به نواختن كردند. طنین ضرب سادگی و صفا و صدای گرم ناصر به همراه سه تار مشكاتیان حضار را جذب خود كرد. به طوری كه تقریباً همه با سكوت تمام به موسیقی گوش می دادند. بعد از اتمام هنرنمایی استادان جولینی و موریكونه و دیگر هنرمندان سئوالاتی در رابطه با موسیقی ایرانی كردند كه استادان با ترجمه نگارنده به این سئوالات جواب دادند. موریكونه با لیوان نوشیدنی اش با دورشدن حضار از اطراف مهمانان ایرانی، به سراغ سه تار رفت، ساز را در دست گرفت مدتی به پرده و شكل كاسه خیره شد و سئوالاتی در رابطه با ربع پرده و موسیقی ایرانی از استاد مشكاتیان كرد و بعد ضرب را در دست گرفت و نگاهی به ساز قدیمی استاد فرهنگ فر انداخت. استاد با سادگی كودكانه ای از من خواست كه برای موریكونه توضیح بدهم كه این تنها ضربی است كه یحیی سازنده معروف تار ساخته.
موریكونه دست های ناصر را در دست گرفت، چند لحظه آنها را فشرد و از من پرسید این دست ها استخوان هم دارند؟ سئوال را برای استادان ترجمه كردم. استاد فرهنگ فر با فروتنی و دقت تمام مدتی در رابطه با ساز ضرب، تمرین هایش، شیوه های مختلف نوازندگی و از استادان بزرگ این ساز و یافته های شخصی خودش داد سخن می داد.
صحبت گل انداخته بود. استاد فرهنگ فر در رابطه با ریتم های لنگ و استادان بزرگی كه افتخار همكاری با آنها را داشته با هیجانی خاص صحبت می كرد، گویی سال ها است این دو استاد یكدیگر را می شناسند. موریكونه هرازگاهی با سئوال كوتاه تاكتیكی بحث را به ریتم در موسیقی ایرانی و عموماً در موسیقی خاورمیانه می كشاند. در همین حین استاد مشكاتیان به من نزدیك شد و با طنزی خاص گفت:
«تا ناصر با آقای موریكونه كشتی نگرفته بهتر است برویم.»
با كمك و اصرار فهیمه خانم ناصر را وادار به رفتن كردیم.
موقع خداحافظی استاد فرهنگ فر دست جولینی را آنقدر محكم فشرد كه پیرمرد فریاد بلندی كشید و هنگام روبوسی و در بغل گرفتن موریكونه لیوان نوشیدنی او، لباس هر دو هنرمند را رنگین كرد.
در آسانسور استاد مشكاتیان با خنده گفت: «ناصر لباس آقای موریكونه را رنگین كردی دیگه چرا دست پیرمرد را اینقدر محكم فشار دادی؟»
استاد فرهنگ فر با سادگی خاص و همیشگی خود گفت: «از بس خوب ساز می زد عمو پرویز!»
پی نوشت ها:
۱ - آرتور و توسكانینی ۱۹۵۷-۱۸۶۷ از بزرگترین رهبران اركستر ایتالیا بود كه موسیقی كلاسیك را با شیوه ای علمی رهبری می كرد.
در زمان وی اگر اشراف زاده ای در سالن اپرا وجود داشت و تقاضای اجرای دوباره یك آریا یا یك قطعه معروف را می كرد رهبر اركستر موظف به اجرا بود در حالی كه توسكانینی از این عمل سر باز زد و در جواب اشراف زاده حاضر در سالن فریاد كشید من در خدمت موسیقی هستم نه در خدمت اشرافیت. رهبری سخت گیر، منظم و خشن بود و آخرین كارش را در سن ۹۰ سالگی چند ماه قبل از مرگ در تئاتر اسكالا Scala در میلان بر روی صحنه برد. جوزپه وردی _ برلیوز _ راول و خیلی از آهنگسازان دیگر از دوستان نزدیك وی بودند.
۲ - كارل ماریا جولینی : از آخرین رهبران نسل بزرگ موسیقیدانان و رهبران قرن بیستم كه به شیوه كلاسیك رهبری می كردند، بود.جولینی متخصص رهبری اپرا های ایتالیایی كه به بل كانتو معروفند و همچنین تخصص در رهبری آثار موتسارت، واگنر و بتهوون سال ها رهبر ثابت اركستر سالسبورگ شهر زادگاه موتسارت بود.جولینی آخرین كنسرت خود را در سن ۹۲ سالگی به مناسبت سالگرد اتحاد ایتالیا در مجلس سنا اجرا كرد.

محسن كثیرالسفر*

* نوازنده و پژوهشگر موسیقی


منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اتم کربن , سفیر ایران در بغداد , یعقوب پوراسد , فیلم , کرد ایزدی , فرزندان شهدا , اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید ابوالخیر , کمک مالی کشاورزان , نامه ای به امام زمان , مشکلات احتمالی , برنامه جاوا , توسعه , تجدید حکم , وزیر ورزش و امور جوانان , یک نفر کمتر , خانواده‌های ایثارگران , کاتهک اتمی , افزایش درآمد , گنبد سلطانیه , تندروی وهابی , فولر , مذاکره برای حج 96 , رییس سازمان میراث فرهنگی , انجمن داروسازان تهران , معاون دبیر کل سازمان ملل , نیازذهنی , دندان شکن , شهرستان قدس استان تهران , گروه شیمی , کاردار سفارت عراق در دمشق , پاریدولیا , بهرام عظیمی , تحسین , مدیرکل منابع طبیعی کرمانشاه , 20تن , دبیرکل وزارت امور خارجه فرانسه , ورزسش همگانی , فیلیکس استانوسکی , حسن غفوری فرد , مهارت ملی , نوید محمد زاده , جنبلاط , جولان خودروهای لوکس , محمد تازیکی , رومانی , نصرت‌الله تابش , فدراسیون کونگ فو و هنرهای رزمی , رشد اقتصادی کره جنوبی , سرمربی تیم ملی بسکتبال , نرخ ارز و سکه ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
گازگرفتگی، زهرها، گزش‌ها، ومسمومیت با آبزیان , عمان و یمن متحد , سعد و سعید , نمونه یک قرارداد بای بک , تغذیه , از سال ۱۸۰۱ تا سال ۱۸۵۰ میلادی , مثنوی , تا تو به خاطر منی کس نگذشت بر دلم , حکایت مرد درویش و همسایه‌ی توانگر , دیگر کلیساهای مسیحیان هلند , درمان بیماران , سوگ‌ها و عزاهای ملی، مذهبی و خانوادگی، استان چهارمحال وبختیاری , جدول شدت گواتر (1b به بالا) در مرکز ۲۴ استان در سال ۱۳۶۸ , دلدار به طبع گشت رام آخر , که جان برد اگر آن مست سرگران بدرآید , جدول مشخصات گوسفند مغانی , با لب لعلت سخن در جان رود , قطعات , عفونت‌های ناشی از پنوموکک(۲) , فیتولاكا (سرخ بر) ,

برخی منابع مهم خبری
sharghdaily.ir روزنامه شرق , tazeh.net تازه , marznews.com مرزنیوز , faranashr.com فرانشر , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , simafilm.ir سیما فیلم , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , mehrnews.com خبرگزاری مهر , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز , noet.ir سازمان سنجش , asreertebat.com عصر ارتباط , peykekhabar.com پیک خبر , asianews.ir روزنامه آسیا , filmnews.ir فیلم نیوز , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , mobile.ir موبایل , uromnews.ir اروم‌نیوز , freezones.ir مرکز امور مناطق آزاد , pardad.ir پرداد , elpress.ir ائل پرس , namanews.com نما , gostareshonline.com گسترش صنعت , mashreghnews.ir مشرق نیوز , iranfile.ir ایران فایل , javanonline.ir روزنامه جوان , iranojahan.com ایران و جهان , sibna.ir سیبنا , mehrkhane.com مهرخانه , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد ,

وبگردی
ایران 10 برابر فرانسه، کارخانه خودرو دارد !
ایران 10 برابر فرانسه، کارخانه خودرو دارد ! - پتروشیمی ایران تنها با یارانه و تسهیلات بسیار ارزان‌قیمت و رانتی که می‌گیرد، توانسته است سودآور باشد.
خودرو ساز شوید من حمایت میکنم (یعنی تضمین فروش داخلی هر محصولی به سه برابر قیمت با ایشان)
خودرو ساز شوید من حمایت میکنم (یعنی تضمین فروش داخلی هر محصولی به سه برابر قیمت با ایشان) - وزیر صنعت، معدن و تجارت در نشست بخش خصوصی با وی گفت: آیا فقط ایران خودرو و سایپا برای خودرو‌سازی ایران خلق شده‌اند و خودرو ساز دیگری نمیتواند در ایران فعالیت کند.
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش!
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش! - دادگاه دوم حمید بقایی،معاون اجرایی محمود احمدی نژاد بسیار جنجالی شد... / ویدیو از آپارات
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی!
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی! - همسر اسحاق جهانگیری و دیگر مقامات اجلاس دی-۸ در ضیافت ناهار همسر اردوغان را می‌بینید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید. - بتازگی فیلمی در استوری اینستاگرام خانم لنی برلین lennyberlin خواننده و دی جی اوکراینی منتشر شده که عجیب بود. حضور آقای محسن افشانی بازیگر کشورمان در کنسرت این خواننده و حضور در کنار این خانم آن هم با ظاهری نامتعارف جای سوال و تعجب دارد.
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد!
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد! - این روزها مردم حس می کنند سفره ای از پول و امکانات پهن شده و هر کسی بی توجه به کار و تلاشش و صرفا با نزدیکی به صاحبان قدرت پای آن نشسته اند و می خورند و می برند! باور کنیم ظلم و ستم اینان، همه ما را به زودی با خود خواهد برد. این روزها برخی مقامات در چشمان مردم زل می زنند و رانت دهی و رانت خواری را طبیعی و عادی جلوه می دهند و حتی طلبکار مردم هم می شوند.
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است - خشت خام / نوبت سی و چهارم / گفتگوی حسین دهباشی با یوسفعلی میرشکاک / ویدیو از آپارات
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست - فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار این ویدئو شایعه کرده اند فردی که کنار دونالد ترامپ ایستاده، ملانیا نیست و بدل او است.
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده - سن و سال كه بالا برود حوصله آدم كمتر مي شود. در پخش مستقيم هم اقتضائات و شرايطي است كه آقاي قرائتي به آن عادت ندارد. در همين ويدئو هم ايشان مي گويد دوربين را نگه داريد! يعني كاملا واضح است كه ايشان تصور مي كرده در يك برنامه ضبطي سخنراني مي كند!
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار - هاجر چنارانی نماینده نیشابور سخنرانی معاون استاندار خراسان رضوی را بخاطر استفاده سهوی از کلمه خراسان غربی در سخنرانی گذشته به هم زد.
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما"
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما" - این اظهارات رییس پلیس آگاهی مسیر عجیب خود را ادامه داد تا به اینجا رسید که توپ عدم دستگیری اسیدپاش را به زمین رسانه‌ها انداخت. او گفت: "این در شرایطی بود که این فرد در شرایط زمانی آن موقع به‌دنبال حساسیت بالایی که در رسانه‌ها و جامعه ایجاد شد، در نیمه راه، از ادامه مسیرش منصرف شد."
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد - مراسم ترحیم مرحوم داود احمدی‌نژاد برادر رئیس جمهور سابق کشورمان عصر دیروز در مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید محلاتی برگزار شد.
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست - دختر شطرنج‌باز ایرانی که به دلیل حضور بدون حجاب در رقابت‌های بین‌المللی از تیم ایران اخراج شد، به تیم ملی آمریکا پیوست.
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
    پربازدیدها