جمعه ۲۹ دی ۱۳۹۶ / Friday, 19 January, 2018

همایون شجریان: قطعات گمشده تاریخ موسیقی


همایون شجریان: قطعات گمشده تاریخ موسیقی
سینمای ایران از دیرباز تاکنون هیچ گاه توجه مشخص و حساب شده ای در روی آوردن به تولید فیلم براساس و مبنای ژانرها نداشته، هرچند بدون برنامه ریزی مشخص در گونه های مختلفی از جمله ملودرام، پلیسی، اکشن، کمدی، فیلم هایی ساخته شده اما از سوی دیگر ژانرهایی دیگر مثل ژانر ترسناک یا موزیکال همواره فراموش شده بوده. این البته دلیل نمی شود که سینماگران ایرانی غافل از جذابیت های استفاده از موسیقی و حضور خوانندگان در سینما نیز باشند.
تاریخ سینمای ایران مملو از فیلم هایی است که عناصر اصلی جذابیت خود را از موسیقی و به طور مشخص حضور خواننده ای خاص و صدای او به عنوان بازیگر و خواننده توام و یا صرفاً خواننده، برده اند، این مسئله البته با پیروزی انقلاب و شبهاتی که در مورد حضور و نقش موسیقی در جامعه وجود داشت، کاهش یافت و سپس متوقف شد. البته به مرور از میان رفت اما گام های آغازین رفع این محدودیت از طریق نفی موسیقی پاپ و بها دادن به موسیقی سنتی شکل گرفت. مرحوم علی حاتمی در دلشدگان، با استفاده از صدای محمدرضا شجریان جذابیت های اثر را چند برابر کرد و این فیلم و موفقیت آن نقش فراوانی در رواج موسیقی سنتی و استفاده از آن در سینمای ایران داشت. حالا و پس از چند سال که از زمان نمایش دلشدگان می گذرد یک بار دیگر خانواده شجریان بار عمده جذابیت یک اثر سینمایی را بر دوش می کشند.
این بار همایون شجریان فرزند محمدرضا شجریان با صدای دلنشین اش به تصاویر یدالله صمدی در شهر آشوب لطف مضا عفی داده، صرف این حضور علت انتخاب وی به عنوان چهره امروز نیست. بلکه اهمیت صدای همایون شجریان در شهر آشوب فراتر از خواندن یک خواننده روی تصاویر یک فیلم، امکانات حسی گسترده ای است که به واسطه فقط و فقط صدای این خواننده در اختیار فیلم گذارده شده، این شاید از دفعات معدودی باشد که تصور یک فیلم سینمایی، بدون حضور صدای خواننده اش غیر ممکن است و بسیاری بر این عقیده و باور هستند که شهر آشوب، بدون صدای همایون شجریان فاقد جذابیت های لازم برای تماشا می شد.
موضوع فیلم اشاراتی مستقیم به فرهنگ کهن پارسی و ایرانی دارد و چه چیز جز صدای یک خواننده موسیقی سنتی قادر است تبلور این فرهنگ و نماد مشخص آن باشد. در این میان البته نمی توان نقش موثر محمدرضا درویشی به عنوان سازنده موسیقی متن شهر آشوب را از یاد برد. درویشی از آن دسته آهنگسازان است که دلبستگی خاصی به موسیقی ایرانی و اصیل آن دارد و سوای آهنگسازی به عنوان یک محقق موسیقی همواره در پی یافتن قطعات گمشده تاریخ موسیقی اصیل ایرانی شده و جالب آن که سال ها پیش موسیقی متن دلشدگان را نیز درویشی ساخته و حضور و هنرش در آن فیلم نیز از نقاط اوج کارنامه او و موسیقی فیلم سینمای ایران به شمار می رود. باید امیدوار بود که چنین حضور تاثیر گذاری در شهر آشوب به رشد و رواج استفاده از موسیقی اصیل ایرانی در سینمای ایران بینجامد.


منبع : هنر و موسیقی

مطالب مرتبط

ساز دم‌دمی‌ مزاج‌ها


ساز دم‌دمی‌ مزاج‌ها
شاید بسیار صعب‌الوصول‌ بودن‌ آن‌ است‌ كه‌ بر اعجازش‌ می‌افزاید جز برای‌ كسی‌ كه‌ برده‌وار و از صمیم‌ قلب‌ خود را تسلیم‌ این‌ ساز كند.این‌ را حتما باید مدنظر قرارداد كه‌ هیچ‌ ویولنی‌ مثل‌ ویولن‌ دیگر نیست‌ و هر یك‌ مانند یك‌ موجود بشری‌ ویژه‌ و منحصر به‌ فرد است‌.در نواختن‌ ویولن‌ نوازنده‌ موجودی‌ مستقل‌ است‌ و هیچ‌ دست‌ بیگانه‌یی‌ در ملك‌ او اختیار ندارد و هیچ‌ گوشی‌ جز گوش‌ او زیر و بم‌ صدا را تعیین‌ نخواهد كرد و به‌ محض‌ اینكه‌ آرشه‌اش‌ را لمس‌ كند، چالشی‌ شگفت‌انگیز آغاز می‌شود و این‌ ارتباط‌ شگفت‌ بین‌ ویولن‌ و نوازنده‌ است‌ كه‌ این‌ ساز را منحصر به‌ فرد ساخته‌ است‌.این‌ ساز هیچ‌ محل‌ ؤابت‌ و ساكنی‌ به‌ عنوان‌ تكیه‌گاه‌ ندارد و خود نوازنده‌ نیز چنین‌ وضعی‌ دارد جز در نقاطی‌ كه‌ پایش‌ زمین‌ را لمس‌ می‌كند.دست‌های‌ نوازنده‌ باید تا حد زیادی‌ انعطاف‌پذیر و قوی‌ و دارای‌ حالت‌ فنری‌ باشد و همیشه‌ در سطح‌ شانه‌ یا در حدود آن‌ به‌ كار گرفته‌ شوند.ویولن‌ یك‌ ساز ظریف‌ و فرنگی‌ است‌ طبق‌ نمونه‌هایی‌ كه‌ ساخته‌ می‌شود از ۵۸ قطعه‌ مختلف‌ كه‌ به‌ طرز دقیقی‌ با هم‌ جور شده‌اند و وزن‌ آن‌ در حدود ۴۰۰ گرم‌ است‌.این‌ ساز ابتدا توسط‌ سازنده‌ ایتالیایی‌ گاسپارو برتولونی‌ اختراع‌ شده‌ است‌.از شاگردان‌ مشهور گاسپارو «آآماتی‌» بود كه‌ او هم‌ بهترین‌ سازنده‌ ویولن‌ در سطح‌ جهان‌ (آنتونیو استرادیواریوس‌) را پرورش‌ داد....
تاكنون‌ كسی‌ در جهان‌ پیدا نشده‌ كه‌ نه‌ تنها بتواند هنر آنتونیو را تكمیل‌ كند بلكه‌ قادر نبوده‌ ویولنی‌ بسازد كه‌ از حیث‌ زیبایی‌ و صوت‌ بتواند با ویولن‌های‌ او برابری‌ كند.جلا و ظاهر خوش‌ ویولن‌ استرادیواریوس‌ چیزی‌ در حد كیفیت‌ خورشید است‌ كه‌ روی‌ پوست‌ ابریشمی‌ تابیده‌ باشد.همچنین‌ نرمی‌،لطافت‌ منحصر به‌ فرد و پختگی‌ می‌توان‌ در آن‌ یافت‌.تاكنون‌ متجاوز از سه‌ قرن‌ از اختراع‌ اولین‌ نمونه‌ ویولن‌ توسط‌ گاسپارو برتولونی‌ می‌گذرد و در این‌ مدت‌ با وجود كشفیات‌ جدیدی‌ كه‌ در علوم‌ فیزیك‌ و شیمی‌ رخ‌ داده‌ نه‌ تنها توانسته‌اند در ساختمان‌ ویولن‌ تغییر بدهند بلكه‌ از رموز كار سازندگان‌ قدیم‌ نیز چیزی‌ درك‌ نكردند.
ویولونیست‌ نابغه‌
یهودی‌ منوهین‌ رالكین‌ یكی‌ از خوش‌قریحه‌ترین‌ ویولونیست‌ها و هنرمندان‌ جهان‌ در قرن‌ بیستم‌ بود، هنرمندی‌ كه‌ به‌ نیروی‌ درمانگر موسیقی‌ ایمان‌ داشت‌ و نه‌ تنها با موسیقی‌اش‌ بلكه‌ با اعمال‌ انسان‌دوستانه‌اش‌ انسان‌ها را متاؤر می‌كرد.وی‌ در ۲۲ آوریل‌ ۱۸۹۶ در ایالت‌ نیوجرسی‌ امریكا به‌ دنیا آمد.اجداد منوهین‌ از روحانیون‌ مقیم‌ روسیه‌ بودند.او در خانواده‌یی‌ به‌ دنیا آمد كه‌ تعلیم‌ ویولن‌ بسیار مرسوم‌ بود و هنگامی‌ كه‌ او پنج‌ سال‌ بیشتر نداشت‌ شروع‌ به‌ آموختن‌ ویولن‌ كرد و طی‌ چند ماه‌ اصول‌ اولیه‌ ویولن‌ را نزد مادرش‌ فراگرفت‌ و بعد برای‌ تعلیم‌ موسیقی‌ نزد زیگموند انكه‌ رفت‌.اندكی‌ بعد مسوولیت‌ تعلیم‌ او را لویس‌ پرزینگر برعهده‌ گرفت‌ كه‌ خود از شاگردان‌ یسایز بلژیكی‌ و در كودكی‌ به‌ عنوان‌ نخستین‌ كودك‌ نابغه‌ نوازنده‌ ویولن‌ در امریكا شهرتی‌ زودگذر یافته‌ بود.اما شهرت‌ پرزینگر بزودی‌ تحت‌الشعاع‌ نبوغ‌ و استعداد درخشان‌ شاگردش‌ قرار گرفت‌ كه‌ در سن‌ هفت‌سالگی‌ با اجرای‌ سمفونی‌ اسپانیل‌ اؤر ادوار لالو تحت‌ رهبری‌ آلفردهارتز در اركستر سمفونیك‌ سانفرانسیسكو چشمها را به‌ خود خیره‌ ساخت‌.پرزینگر، منوهین‌ را در مكتب‌ فرانسوی‌ بلژیكی‌ آموزش‌ داد.او در همین‌ زمان‌ از آموزش‌های‌ آدولف‌ بوش‌نیز در شهر بازل‌ سویس‌ بهره‌مند شد.یهودی‌ در سن‌ سیزده‌سالگی‌ به‌ عنوان‌ تك‌نواز در صحنه‌های‌ بین‌المللی‌ ظاهر می‌شد و به‌ نام‌ «كودك‌ نابغه‌ و ویولونیست‌ قرن‌» مورد ستایش‌ قرار می‌گرفت‌.پس‌ از آن‌ پیشرفت‌های‌ منوهین‌ سرعت‌ نفسگیری‌ پیدا كرد بطوری‌ كه‌ منوهین‌ در دهه‌های‌ بعد با بهترین‌ اركسترهای‌ دنیا و معروفترین‌ رهبران‌ اركستر همكاری‌ كرد.او در سال‌ ۱۹۳۵ با ۱۰ اركستر در ۶۳ شهر كنسرت‌ اجرا كرد و پس‌ از آن‌ دو سال‌ در انظار عموم‌ ظاهر نشد.شعله‌ور شدن‌ آتش‌ جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ منوهین‌ را به‌ مسوولیت‌ مهمی‌ كه‌ به‌ عهده‌ داشت‌ واقف‌ ساخت‌. برقراری‌ صلح‌ و تفاهم‌ بین‌ ملت‌ها و ارتقای‌ سطح‌ همكاری‌های‌ بین‌المللی‌، وظیفه‌یی‌ بود كه‌ او تا آخر عمر برعهده‌ گرفت‌.علاقه‌ او به‌ فرهنگ‌های‌ دیگر و عرصه‌های‌ گوناگون‌ موسیقی‌ باعث‌ شد كه‌ وی‌ سفرهای‌ متعددی‌ را به‌ شرق‌ داشته‌ باشد. چندین‌ بار به‌ ایران‌ سفر كرد و با اركستر سمفونیك‌ تهران‌ كنسرت‌هایی‌ اجرا كرد.در سال‌ ۱۹۶۲ یك‌ مدرسه‌ شبانه‌روزی‌ را برای‌ كودكان‌ با استعداد در رشته‌ موسیقی‌ در لندن‌ بنا نهاد و سال‌ ۱۹۷۲ آكادمی‌ موسیقی‌ بین‌المللی‌ برای‌ نوازندگان‌ زهی‌ جوان‌ در سویس‌ را پایه‌گذاری‌ كرد.ملكه‌ الیزابت‌ دوم‌ به‌ او نشان‌ لیاقت‌ مقام‌ شوالیه‌یی‌، عنوان‌ لرد و عضویت‌ مادام‌العمر در حكومت‌ سلطنتی‌ اعطا كرد. منوهین‌ در سال‌ ۱۹۹۲ به‌ عنوان‌ سفیر حسن‌ نیت‌ یونسكو برگزیده‌ شد.یهودی‌ منوهین‌ در روز ۱۲ مارس‌ ۱۹۹۲ در شهر برلین‌ به‌ علت‌ نارسایی‌ قلبی‌ درگذشت‌.«هر آنچه‌ انسان‌ واقعا خواهان‌ آن‌ است‌ و دوست‌ دارد انجام‌ دهد، باید هر روز به‌ انجام‌ آن‌ بپردازد برای‌ هنرمند می‌بایست‌ این‌ كار به‌ همان‌ آسانی‌ باشد كه‌ پرواز برای‌ پرنده‌ است‌. نمی‌توانیم‌ پرنده‌یی‌ را تصور كنیم‌ كه‌ به‌ خود بگوید: «خب‌ امروز خسته‌ام‌، امروز پرواز نمی‌كنم‌» .
یهودی‌ منوهین‌
فرزادكفیلی‌

وبگردی
کشتی قرآن مطلا و واقعیت جامعه
کشتی قرآن مطلا و واقعیت جامعه - خبر «قرآن مطلا» در روزهای اخیر احساسات بسیاری را جریحه­ دار کرده است. اگربه جامعه و واقعیت ­های آن سری بزنیم چه می توانیم بگوییم؟ گیریم که قران مطلا کار درستی است. آیا با توجه به وجود فقط 100 خانوادۀ زیر فقر در جامعه، باز هم باید برخلاف سیره رسول خدا و امیرمومنان(علیهما السلام) آنان را نادیده گرفت و به کاری ازین دست پرداخت؟ در آن صورت، آیا قرآن مطلا با سیره و سنت رسول...
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس - 38 شرکت که جزء بزرگترین کارتل های اقتصادی کشور هستند، متعلق به آستان قدس است. بنابراین آستان قدس کنونی، آستان قدسی نیست که حضرت امام در نامه خود از آن سخن گفته‌اند.
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها