سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 23 October, 2018

مطالبی در مورد خوراک دام - پنبه دانه


مطالبی در مورد خوراک دام - پنبه دانه
●مقدمه
با توجه به روند فزاینده افزایش جمعیت ، منابع محدود و فقر و گرسنگی پنهان لازم است برنامه اقتصادی همه جانبه ای در بخش كشاورزی و زیر مجموعه آن دامپروری تدوین گردد. پرورش دام وطیور یكی از مواردی است كه با بهینه سازی زمان و سرمایه ما را به اهداف اقتصادی می رساند. بدین لحاظ نیاز به مدیریت چنین واحدهایی است تا با تاكید بر اصلاح نژاد دام وطیور جهت بالارفتن راندمان تولیدبهترین شرایط محیطی را فراهم نمایند. از این لحاظ كه غذا در پرورش دام و طیور بیشترین هزینه را دارد مساله عمده و اساسی است. پنبه دانه می تواند امروزه به دلیل كیفیت مناسب و اقتصادی سهم بسزایی در جیره نشخواركنندگان داشته باشد و در جیره طیوربه صورت كنترل شده مورد استفاده قرارگیرد.كیفیت اسیدهای آمینه پروتئین های حیوانی نسبت به گیاهی ارجحیت دارد اما این پروتئین ها هزینه بالای دارند بنابراین لازم است از پروتئین های نباتی استفاده شود . بر این اساس در این مقاله سعی شده است كه اهمیت این ماده غذایی را از لحاظ تركیبات آن بیان شود . به طور كلی می توان گفت كه تركیبات حاصل از پنبه دانه یك ماده غذایی بهداشتی و اقتصادی است و به لحاظ تركیبات شیمیایی مناسب می تواند در جیره دام و طیور نقش مهمی ایفا كند.
●گیاه پنبه :
۱- پیشینه :
پیشینه كشت پنبه به منظور تهیه پارچه و لباس به ۵۰۰ سال قبل می رسد . فرودوت تاریخ نویس یونانی از این محصول به نام درخت یَشم در هندوستان نام برده است. برخی مبدا كشف پنبه را آسیا و گروهی افریقا می دانند. كشت پنبه در ایران پیشینه ای دراز دارد و در تذكره ها وكتاب های كهن ازكشت این محصول در ایران یاد شده است . ماركوپولو نیز در سفرنامه خود از كشت پنبه در ایران نام برده است . بذر الیاف متوسط كنونی در زمان قاجاریه توسط یك كشیش آمریكایی به ایران آورده شده است و قبل از آن ( ورود الیاف متوسط كنونی ) كشت نوعی پنبه بومی با الیاف كوتاه معمول بود كه بیشتر مصرف داخلی داشت.
۲- طبقه بندی گیاهی :
پنبه گیاهی است گل دار ، دولپه ای از خانواده malvaceae و از جنس gossypium و ریشه آن عمودی است .ارتفاع بوته در تمام رقم ها گوناگون از ۶-۵/۲ سانتیمتر متفاوت است . در آب و هوای معتدل گیاهی است یك ساله ولی در برخی نقاط اگر با زمستان و یخبندان همراه نباشد طول عمر گیاه به چند سال هم می رسد . از نظر گیاهشناسی پنبه به دو گروه بزرگ تقسیم می شود:
● پنبه آسیایی شامل گونه های :
G.arboteum و G.herbaceum
● پنبه امریكایی شامل گونه های :
G.religiusum و G. hirsitum و G.harbadense
۳- تركیبات و كاربرد آن :
پنبه از دو قسمت تارهای سپید رنگ و دانه تشكیل شده است . ویژگی تارهای پنبه این است كه قابلیت ریسیده شدن و پس از آن بافت پذیری دارد. این ویژگی ها از همان زمان های دور در بهره گیری از این گیاه بوده است .
پنبه از نظر اندازه تارها به سه دسته تقسیم می شوند:
۱- تار كوتاه درازای كمتر از ۲۵ میلیمتر
۲- تار متوسط درازای ۳۲-۲۵ میلیمتر
۳- تار بلند درازای بیش از ۳۲ میلیمتر
●از تارهای پنبه در كارخانه های ریسندگی ، نخ تهیه می كنند. پس از تهیه نخ ، انواع پارچه بافت می شود . دانه پنبه از سه قسمت تشكیل شده است :
۱ـ لینتر یا كركهای كه سطح دانه را می پوشانند و ۱۹-۲ % وزن دانه را در رقم های گوناگون تشكیل می دهد و از آن نخ ، كاغذ ، پلاستیك ، فیلم ، نمد ، موكت و وسایل بهداشتی تهیه می شود.
۲ـ پوسته كه مغز را می پوشاند و ۴۵-۴۰ % وزن دانه را تشكیل می دهد و به رنگ قهوه ای تیره تا سیاه دیده می شود . از پوست دانه خوراك دام ، ۳ـ مغز پنبه دانه كه به رنگ سفید روشن است و از روغن و پروتئین تشكیل شده است و ۵۵-۵۰ % وزن دانه را تشكیل می دهد . از مغز دانه روغن خوراكی ، صابون ، گلیسیرین و از تفاله آن كود و خوراك دام تهیه می شود. با تولید هر ۱۰۰ كیلوگرم الیاف پنبه ف حدود ۱۶۰ كیلوگرم دانه پنبه از گیاه پنبه تولید می شود.
هرچند نزدیك به ۵۰۰۰ سال پنبه را به دلیل استفاده از الیاف آن می كاشته اند ، ولی مصرف دانه آن برای تامین مواد غذایی از قرن نوزدهم رایج شده است . در زمان های قدیم هندی ها و چینی ها روش تهیه روغن از پنبه را ابداع كرده اند و آن را به عنوان سوخت چراغ به كار می بردندو كنجاله آن را به دام میدادند . تولید روغن از پنبه بار اول در سال ۱۷۶۷ در امریكا انجام شد و نیمه اول قرن نوزدهم در اروپا كارخانه های روغن كشی آغاز به كار كردند . اولین كارخانه روغن كشی در ایران از سال ۱۳۱۷ تاسیس شد .
۴- ارقام :
انواع گونه های پنبه كه در ایران كشت می شوند عبارتند از :
۱ـ رقم ساحل كه تنها در مازندران و گرگان و گنبد كاشته می شود.
۲ـ رقم ورامین كه به جز مازندران ، فارس ، گرگان ، و گنبد در سایر مناطق نیز كشت می شود.
۳ـ رقم بومی كه در استانهای خراسان ، فارس ، سمنان ، كرمان ، اصفهان ، یزد و مركزی كاشته می شود.
در ایران در دشت گنبد و گرگان بهترین نوع پنبه كاشته می شود.
●جایگاه پنبه دانه در طبقه بندی خوراك :
خوراكهای مورد نیاز در تغذیه طیور از موادی مغذی تشكیل شده كه پس از جذب و ورود به خون هر یك به طریقی در اعمال حیاتی بدن حیوان نقش ایفا می كنند .مواد مغذی به طور كلی شامل كربوهیدراتها و چربیها ، پروتئین ها ، مواد معدنی ، ویتامین ها ، آب و تركیبات اضافی می باشند. پروتئین ها از واحدهایی بنام اسید آمینه تشكیل شده اند و حدود ۲۰ درصد وزن یك مرغ و ۵/۱۲ درصد وزن تخم مرغ از آنها تركیب یافته است. بعضی اسیدهای آمینه به واسطه انتقال گروه آمینی ازاسیدهای آمینه دیگر بوجود می آیند . ولی تعدادی تحت عنوان اسیدهای آمینه ضروری به اندازه كافی در بدن حیوان ساخته نمی شوند این دسته اسیدهای آمینه عبارتنداز : آرژنین ، متیونین ، لوسین ، ایزولوسین ، گلوتامین ، هستیدین ، فنیل آلانین ، لیزین ، تریپتوفان ، تره ئونین و والین . در تعادل جیره بیشتر به پنج اسید آمینه آرژنین ، تریپتوفان ، لیزین ، متیونین ، و سیستین را ملاك قرار می دهند .
●اصولا پروتئین ها شامل : دو منبع گیاهی و حیوانی است كه بسته به خصوصیات ذكر شده می توان به نسبت از تركیب آنها استفاده نمود . معمولا فرآورده های با منشا حیوانی توازن اسید آمینه بهتری دارند و قادرند مواد معدنی ضروری و ویتامین ها را تامین كنند. در حال حاضر در تهیه خوراك طیور استفاده از مكملهای پروتئینی حیوانی كمتر از سابق است . از جمله مهمترین منابع پروتئینی حیوانی می توان از پودر ماهی ، پودر گوشت ، پودر خون ، پودر شیر ، پودر گوشت استخوان دار پودر پر ، پودر كشك ، اب پنیر خشك شده ، باقی مانده كشتارگاههای طیور و مواد محلول ماهی را نام برد. امروزه با توجه به مشكلات تهیه مواد غذای سرشار از پروتئین از منابع حیوانی سعی شده ازمكملهای پروتئینی نباتی كه بیشتر فرآورده های فرعی كنجاله دانه های روغنی هستند این مساله را حل نمایند پروتئین های نباتی از لحاظ توازن اسیدهای آمینه ، منابع فقیرتری هستند از جمله مهمترین منابع پروتئین های نباتی می توان به غلات تقطیر شده خشك ، كنجاله سویا ، كنجاله پنبه دانه ، كنجاله بذرك ، كنجاله كلزا ، كنجاله گلرنگ كنجاله كنجد ، دانه باقلا و .... اشاره نمود. از میان آن دسته پروتئین های نباتی كه به طور معمول در مناطقی كه كشت پنبه صورت می گیرد، استفاده می شوند كنجاله پنبه دانه اهمیت بیشتری از نظر اسید آمینه لیزین دارد. ولی در مجموع دركاربرد پروتئین های نباتی باید میزان و نوع اسیدهای آمینه و نیز مواد سمی موجود در آن برآورده شود. تازمانی كه از هر مكمل جدید تاریخچه مصرف مناسبی در دسترس نیست قبل از استفاده در جیره می بایست به دقت مورد بررسی قرارگیرد.
●فرآورده های پنیه دانه:
۱- خوراك تخم پنبه cottonseed feed
نوعی خوراك دام و طیور مركب از كنجاله پنبه دانه( پس از استخراج قسمت عمده روغن از دانه های روغنی ، تفاله باقیمانده كنجاله خوانده می شود برای تغذیه دام استفاده می شود) و پوست پنبه دانه . این خوراك كمتر از ۳۶% پروتئین خام دارد ، ولی میزان پروتئین خام آن نباید از ۲۲% كمتر باشد .
۲- آرد پنبه دانه cottonseed flour
نوعی فرآورده غذایی كه از تخم پنبه پاك شده از الیاف و پوست كنده ( بدون لینتر ) بدست می آید .تخم پنبه به طور نازك غلتك زده می شود و برای مدت ۵/۱ ساعت در ۲۲۵ درجه فارنهایت پخته می شود . با این عمل حالت پلاستیكی پیدا می كند و خارج كردن روغن از آن آسانتر می شود . كنجاله پرس شده سرد می شود و آن را قبل از آرد كردن با آسیاب چكشی به مدت ۳۰ روز ذخیره می كنند ، سپس آرد از یك الك شماره ۲۰۰ عبور داده می شود . این فرآورده رنگ روشن ، مزه آجیلی دارد و حاوی ۵/۵۷ % پروتئین خام می باشد.
۳- پوست پنبه دانه cottonseed hull
پوسته خارجی تخم پنبه مد نظر است .۲۸% پنبه دانه پس از فرآوری ،پوست دانه تشكیل می دهد. بخشی از پس مانده حاصل از روغن كشی از تخم پنبه است،كه از آن در تغذیه دام استفاده می شود . قابلیت هضم پروتئین پوسته بسیار ناچیز و مجموع مواد غذایی آن ۷/۴۳ % است . این خوراك را باخوراك های غنی از پروتئین مثل كنجاله پنبه دانه به دام ها تغذیه می كنند .
۴- كنجاله تخم پنبه cottonseed meal
جهت تعیین میزان هر ماده غذایی در جیره دام و طیور می بایست به این نكات توجه داشت كه :
۱- ماده غذایی اقتصادی و بهداشتی باشد.
۲- تمام نیازهای لازم را تامین كند.
یكی از مواد غذایی مورد مصرف در پرورش دام و طیور ، كنجاله پنبه دانه است كه پس از كنجاله سویا و ذرت ، می توان گفت بیشترین اهمیت را دارد و فاكتورهای فوق را در بر می گیرد بدین ترتیب لازم است شناختی بر آنالیز مواد مغذی و دیگر خصوصیات آن داشت. بیشترین اهمیت كنجاله پنبه دانه مربوط به پروتئین آن می گردد اما به همراه پروتئین مواد تركیبات دیگری نیز در آن وجود دارد .
خوراك تخم پنبه معمولا به عنوان محصولی با ۴۱% پروتئین شناخته می شود اما به شكل كنجاله با ۳۵% پروتئین قابل دسترسی است. خوراك (كنجاله) تخم پنبه از لحاظ درصد پروتئین بسیار بالا بوده كه با كشیدن روغن از تخم پنبه بدست می آید.
دو روش مختلف برای روغن كشی وجود دارد كه میزان روغن باقیمانده در كنجاله فرق می كند. میزان روغن باقیمانده در كنجاله تعیین كننده میزان انرژی آن است. كنجاله تخم پنبه لذیذ بوده و استفاده ازآن جهت جیره غذایی روزانه احشام متداول است.با داشتن حدود ۱% فسفر و ۸۰-۷۰ % مواد غذایی خوراك (كنجاله) تخم پنبه، منبع پروتئین عالی برای طیف وسیعی از احشام می باشد. خوراك را میتوان به شكل گلوله ای ( پلت) با اندازه های مختلف برای كاربرد های مختلف(۱/۴", ۳/۸",۱/۲", ۳/۴" , ۷/۸") نیز فرآوری كرد.
كنجاله تخم پنبه دارای ماده گوسیپول می باشد كه ماده ای سمی است. اما در شرایط معمولی حتی پر شیر ترین گاوها هم باندازه ای كنجاله تخم پنبه مصرف نمی كنند تا این موضوع باعث مسمومیت آنها شود.
كنجاله تخم پنبه هم می تواند بعنوان
۱- جیره مستقل غذایی
۲- مكمل غذایی پروتئینه با تركیب سایر غلات مصرف شود. و۳- می تواند جایگزین كنجاله سویا در تمامی جیره غذایی گردد.
نوعی خوراك دام پروتئینی مشهور است كه از آسیاب كردن تخم پنبه كه قسمت اعظم روغن آن استخراج شده باشد ، بدست می آید. روش جدید استخراج روغن از دانه گیاهان، به طریق شیمیایی و با استفاده از حلال های خاصی می باشد. این روش، محصول بیشتری تولید می كند، با صرفه تر است و سریع تر هم انجام می پذیرد. روشی دیگر برای استخراج روغن از دانه گیاهان، بدون استفاده از حلال صورت می گیرد و به استخراج فیزیكی معروف است. در این روش روغن را با روش های مكانیكی فشردن، استخراج می نمایند. از این روش معمولاً برای تهیه روغن های خوراكی استفاده می شود.
اگر روغن كشی تخم پنبه به روش حلال انجام شود كنجاله تخم پنبه حاصل حدود ۴۱ % پروتئین خام خواهد داشت و اگر روغن كشی به طریق مكانیكی صورت گیرد كنجاله حاصل حدود ۳۶% پروتئین خام خواهد داشت . طبق استاندارد سازمان تغذیه دام آمریكا میزان پروتئین باقیمانده با روش فرآوری فشاری نباید كمتر از ۳۶% باشد.
مواد خوراكی باید به طور مداوم مورد بررسی قرار گیرند تا از ثبات تركیبات آنها و همچنین عدم آلودگی آنها اطمینان حاصل شود.
مقایسه كنجاله پنبه دانه با كنجاله سویا:
۱- میزان كمتری پروتئین و مقدار بیشتری فیبر دارد. كه بالا بودن میزان فیبر آن موجب پایین آمدن سطح انرژی قابل متابولیسم می گردد.
۲- مقدار بسیاری از اسیدهای آمینه ضروری در كنجاله تخم پنبه كمتر از كنجاله سویا است و قابلیت استفاده آنها برای طیور پایین تر است .
۳- در دانه پنبه رنگدانه ای به نام گوسیپول وجود دارد كه تاثیرات سوئی بر رشد ، تولید مثل و رنگ زرده تخم مرغ دارد.
●گوسیپول Gossypol:
بعضی از غلات و منابع پروتئین گیاهی دارای سموم طبیعی هستند كه می توانند در عملكرد حیوان مصرف كننده موثر باشد . گوسیپول یكی از عناصر بازدارنده و در حقیقت به عنوان ماده سمی برای حیوانات تك معده ای محسوب میگرددكه در رنگدانه های بعضی از منابع گیاهی از جمله مغز تخم پنبه پراكنده و ذخیره شده است . حداقل ۱۵ نوع از این رنگدانه در روغن استخراج شده و یا در كنجاله پنبه دانه شناسای شدهاند ، لیكن مهمترین آنها دارای فرمول شیمیایی است كه برای اولین بار توسط دانشمند انگلیسی لانگمور به سال ۱۸۸۶ از بقایای حاصل از روغن پنبه دانه در تصفیه با قلیا جدا گردید. و در سال ۱۸۹۸ مارچلیوسكی آن را به حالت جامد خالص و زرد رنگ تهیه نمود و بدین نام خوانده شد.
كنجاله تخم پنبه حاوی یك ماده سمی به نام گوسیپول Gossypol است كه همین ماده میزان مصرف آن را در جیره طیور و خوك محدود می كند.
گوسیپول یك تركیب آلدئید پلی فنولیك ، آنتی اكسیدان و پلیمریزه كنده است.این تركیبات به شدت فعالند ، خواص اسیدی داشته ، مثل تركیبات فنلی و آلدئیدی عمل میكنند ، در قلیای رقیق حل شده و تشكیل نمك می نمایند.گوسیپول به دلیل دلشتن خاصیت پلی مورفیسم دارای نقطه ذوب متفاوت بوده ، همچنین دارای ایزومز نوری می باشد در میان هشت رنگدانه موجود در غدد رنگدانه ای تخم پنبه ، مهمترین رنگدانه است . گوسیپول می تواند به شكل آزاد و فعال در رنگدانه ها و یا به شكل پیوندی در تركیب با پروتئین و یا مواد دیگر باشد. گوسیپول آزاد با گ&


منبع : سایت دام‌آوران

مطالب مرتبط

سموم قارچی و تاثیر آن بر بهداشت و کیفیت خوراک دام و طیور

یکی از اصول مهم در جهت کنترل بیماری ها، بهداشت و کنترل آلودگی های خوراک دام و طیور می باشد. زیرا بیشترین اقلام ورودی به مزارع پرورش دام و طیور را تشکیل می دهند و می توانند به صورت مستقیم در حیوان ایجاد بیماری نمایند و یا باعث ایجاد زمینه مناسب برای بروز بیماری های دیگر در حیوان گردند. همچنین می تواند با ایجاد آلودگی در چرخه تولید غذای انسان، باعث ایجاد بیماری در انسان گردند. بطور خلاصه جهت تولید غذای سالم برای انسان، باید عوامل بیماری زا را از ابتدای چرخه تولید غذا، یعنی از خوراک دام و طیور، کنترل کرد.
در تابستان به دلیل گرما، رطوبت و عفونت ناشی از حشرات و یا در مناطق بی نهایت سرد که تفاوت درجه دما در روز و شب به مثبت و منفی هشت می رسد، به دلیل برخی از اختلالات متابولیسمی، تغذیه نامناسب شروع می گردد که باعث بالاتر رفتن مرگ و میر حیوانات، بالاتر از حد متوسط میگردد و چون حیوانات به این شرایط عادت ندارند، مدفوع آنان سفت یا اسهالی می گردد که منجر به سقط جنین، کاهش تولید تخم مرغ یا شیر و آلودگی به توکسین های تولید شده توسط قارچ ها می گردد. به دنبال آن تغذیه ضعیف انجام می گیرد، اختلالاتی از نوع مایور در متابولیسم و تولید مثل جانور رخ می دهد و مرگ و میر زیاد می شود. اندام ها صدمه می بینند، تومور ظهور می کند، کبد، کلیه، پانکراس و غدد لنفاوی آسیب دیده و جهاز هاضمه نکروزی می شود و دهان حیوان زخم بر می دارد. تولید تخم مرغ و شیر پائین آمده و آلودگی سرایت می کند.
توکسین های تولید شده توسط قارچ ها می توانند به صورت مستقیم باعث ایجاد بیماری در دام و پرنده گردند و به صورت حاد عوارض بیماری را می توان مشاهده کرد و یا می توانند با کاهش فعالیت سیستم ایمنی، دام و طیور را نسبت به عوامل بیماری زا حساس کنند و یا از طریق وارد شدن به چرخه غذای انسان از طریق شیر، گوشت و تخم مرغ، باعث ایجاد خطر برای سلامت انسان گردند.
توکسین های موجود در غذای دام و طیور با مکانیزم های متعددی باعث ایجاد ناراحتی های مختلف می گردند. ازجمله با تداخل در چرخه تولید انرژی در سلول، باعث ایجاد مرگ سلولی می شوند. همچنین می توانند باعث تداخل در سوخت و ساز کربوهیدرات ها و چربی ها شوند و یا با تداخل در اسیدهای نوکلئیک سلول، باعث عدم تولید پروتئین های مورد نیاز سلول شوند و به این ترتیب عوارض مختلفی از جمله ایجاد سرطان، ایجاد ناقص الخلقه زائی، نفروز کلیوی، نکروز بافت کبد، عوارض عصبی، تداخل در پروسه خون سازی و کاهش فعالیت سیستم ایمنی را باعث گردند.
دو جنس عمده و اصلی تولید کننده سموم قارچی عبارتند از: آسپرژیلوس و فوزاریوم. عوامل مختلفی بر تولید سموم قارچی توسط قارچ ها تأ ثیرگذارند که از آن جمله رطوبت، درجه حرارت و رشد همزمان سایر میکروب ها می باشند. از میان سموم قارچی شناخته شده، آفلاتوکسین ها عموماً توسط آسپرژیلوس فلاووس تولید می شود. آفلاتوکسین ها می توانند موجب بروز آسیب های کبدی یا سرطان کبدی و کاهش تولید شیر و تخم مرغ و تضعیف سیستم ایمنی گردند. معمولاً حیوانات جوان، بیشتر در مقابل آسیب های ناشی از این ترکیبات قراردارند که با ظهور علائمی همچون اختلالات گوارشی، کم خونی، زردی، کاهش غذای مصرفی و بهره وری، خود را نشان می دهد.
حیوانات مصرف کننده سموم قارچی به علت اختلال حاصله در دستگاه ایمنی، بیشتر به بیماری های گوناگون مبتلا می شوند و عموماً شناسائی نقش این سموم در روند بیماری های ایجاد شده در خفای سایر عوامل مربوط به وقوع بیماری، بسیار مشکل می باشد. بیشتر تحقیقات موید تأثیر سموم قارچی بر ایمنی سلولی می باشند هرچند تأ ثیر آنها بر ایمنی هومورال، نفی نگردیده است.
در سال ۱۹۸۸ آژانس بین المللی تحقیق بر روی سرطان، آفلاتوکسینB۱ که یکی از شایع ترین سموم تولید شده توسط قارچ آسپرژیلوس می باشد را در لیست عوامل سرطان زای انسان قرار داد.
سالیانه یک چهارم محصولات تولید شده، تحت تأثیر سموم قارچی قرار می گیرند. ضررهای ناشی از این سموم تنها به کاهش در تولید محصولات دامی و کشاورزی خلاصه نمی شود بلکه با توجه به هزینه اجرای برنامه های کنترلی مربوط به سموم قارچی، هزینه های عمومی کلانی را بر جامعه تحمیل می کنند.
ضررهای ناشی از مصرف آفلاتوکسین ها در انسان، از جمله محرز بودن نقش آفلاتوکسینB۱ در وقوع سرطان و مقاوم بودن آفلاتوکسینM۱ موجود در شیر، حتی در برابر استرلیزاسیون و پاستوریزاسیون، ضرورت چاره اندیشی در خصوص کنترل سموم قارچی خصوصاً آفلاتوکسین ها را صد چندان می کند.
تأثیر سموم قارچی بر حیوانات بیشتر جنبه اقتصادی دارد که شامل کاهش بهره وری تولید، کاهش میزان وزن گیری، کاهش قابلیت بهره وری جیره، کاهش تولید شیر و تخم مرغ و افزایش موارد وقوع بیماری ها به علت تضعیف سیستم ایمنی و صدمات جدی بر اندام های حیاتی بدن و اختلال در کارکرد دستگاه تناسلی و همچنین سرطان زائی به همراه سایر اثرات نامطلوب احتمالی می باشد.
تأثیرات آفلاتوکسین ها بر حیوانات بسته به غلظت و طول مدت تماس و گونه نژاد و جیره، متفاوت خواهد بود. مقادیر بالای این سموم کشنده و مقادیر متوسط آن مسمومیت مزمن و تماس مکرر و مداوم با مقادیر پائین آن، می تواند به بروز سرطان کبد، منجر گردد. از میان سموم قارچی، آفلاتوکسین ها به واسطه گستردگی فراوان در طیف وسیعی از غذاها و خاصیت بالقوه سرطان زائی در انسان، بیشترین توجه را به سوی خود جلب نموده اند.
آفلاتوکسیکوز حاد در گاو کاملاً شناخته شده است و علائم درمانگاهی از جمله کاهش اشتها،کاهش شدید تولید شیر،کاهش وزن و آسیب های کبدی را بروز می دهد. همچنین آفلاتوکسیکوز مزمن در گاوهای شیری و گوشتی باعث کاهش بهره وری جیره، تضعیف ایمنی و کاهش توان تولید مثل می گردد که اثرات اقتصادی زیان باری را به همراه دارد. لازم به ذکر است که آفلاتوکسین مصرفی در گاوهای شیری از طریق شیر حیوانات دفع می شود.آفلاتوکسیکوز در طیور، ضررهای اقتصادی فراوانی به همراه دارد و علایم درمانگاهی آن شامل بی اشتهائی، کاهش وزن گیری، کاهش تولید تخم مرغ، خونریزی، تلفات جنین ها و افزایش حساسیت در برابر عوامل استرس زا ی محیطی و میکروبی می باشد.
آفلاتوکسیکوز در جوجه های گوشتی عمدتاً به شکل مزمن بروز کرده و باعث تأخیر در رشد، کاهش وزن بدن، افزایش ضریب تبدیل غذائی، فلجی و لنگش می گردد. مسمومیت با آفلاتوکسین در مرغ های تخم گذار و مرغ های مادر همیشه با علایمی مثل کاهش تولید، کاهش اندازه و وزن تخم مرغ و کاهش مصرف غذا، همراه می باشد. همچنین در مرغ های مادر، شاهد کاهش تفریخ تخم مرغ ها خواهیم بود. به دنبال مسمومیت با آفلاتوکسین، کبد متورم و رنگ پریده و کلیه ها متورم و پرخون به نظر می رسند. تیموس و بورس تحلیل رفته و خونریزی نیز بر روی عضلات ران دیده می شود. همچنین میزان کلسترول، گلوکز، کلسیم، فسفر و آهن خون نیز کاهش خواهد یافت.
در پرندگان، اقدام برای آمیزش ممکن است پس از خوردن حتی مقدار متعارف از توکسن دچار اختلال گردد. سموم قارچی و متابولیت های آن وارد تخم مرغ می شود که در این صورت در واحدهای مادر روی توانائی تفریخ اثر منفی می گذارد. در چنین مواقعی به نظر می رسد که انگار تخم مرغ ها بدون نطفه بوده اند.
مصرف جیره آلوده به سموم قارچی در طیور، منجر به سندرم هموراژیک و تأثیر بر خونسازی گردیده که این سندرم با وقوع ضایعات هموراژیک گسترده در اندام های حیاتی و عضلات بروز می نماید. رنگ زرده تخم مرغ و پوست، تحت تأثیر هایپوکاروتینوئیدهای تولید شده از توکسین ها می باشند.
آفلاتوکسن ها همچنین سبب کاهش فعالیت های بسیاری از آنزیم های مهم در هضم نشاسته، پروتئین، چربی و اسیدهای نوکلئیک در طیور گوشتی می گردد. کاهش فعالیت آنزیم های آمیلاز، تریپسین، لیپاز ،RNA آز و DNAآز ، به سوء هاظمه در طیور منجر می گردد.
آگاهی و وقوف نسبت به سایر انواع مایکوتوکسین ها از اوایل دهه ۱۹۹۰ شروع گردید که بسیاری از این مایکوتوکسین ها، سمی تر از آفلاتوکسین ها هستند. ثابت گردیده است که ۹۵ % انواع خوراک ها، بیشتر از یک نوع مایکوتوکسین را در خود دارند. همچنین ثابت گردیده که ترکیب توکسین ها در سطوح مسمومیت پائین، می تواند سمی تر از یک سم تنها در درصد بالای مسمومیت باشد.
مایکوتوکسین ها منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن گردیده و مسائل ثانویه از قبیل کاهش اثردهی واکسن ها و تضعیف حیوان در مقابله با باکتری هایی مثل سالمونلا و ائی – کلای و غیره می گردند. تغییرات در درجه حرارت، رطوبت، اکسیژن و وجود مواد غذائی باعث افزایش مایکوتوکسین ها می گردند.
فوزاریوم ها از دسته قارچ های ساپروفیت موجود در طبیعت می باشند که توانائی رشد و تولید انواع توکسین را بر روی غذاهای انسانی و حیوانی به خوبی دارا می باشند. توکسین های تولیدی توسط فوزاریوم ها، اغلب به صورت مایکوتوکسین های ترایکوتسنی و غیر ترایکوتسنی دسته بندی می شوند. تریکوتسن ها عمدتاً سبب ایجاد نکروز و خونریزی در دستگاه گوارش، وقوع روندهای رزاسیون در مغز استخوان و طحال و نیز تغییراتی در اندام های تناسلی و تضعیف سیستم ایمنی، می گردند.
در حیوانات، مصرف جیره های آلوده به این توکسین ها منجر به پائین آمدن دامنه رشد، اختلالات سیستم عصبی، تحریک دستگاه گوارش و خونریزی مشخص می شود. همچنین نازائی در برخی حیوانات گزارش شده است. میزان مصرف کم آنها در طولانی مدت، تضعیف سیستم ایمنی میزبان را به همراه دارد. حضور فوزاریوم های توکسین زا در دانه های ذرت استان های مختلف ایران به اثبات رسیده است. در حال حاظر درایران، جیره های دام و طیور در معرض آلودگی جدی با این توکسین ها می باشند.
کربن فعال شده، بنتونیت سدیم و کلسیم، ضد قارچ های شیمیائی و زئولیت طبیعی، جاذب آفلاتوکسین هستند. توسط اشعه UV نیز می توان سموم قارچی را غیر فعال کرد که به خاطر هزینه زیاد، اقتصادی نمی باشد. همچنین سموم قارچی در دمای ۲۵۰ درجه سانتیگراد غیر فعال می شوند که حرارت، روش مناسبی جهت پاکسازی جیره دام و طیور نمی باشد. از راه های دیگر، استفاده از مواد و محصولات ضد قارچ است که باید دقت کرد قبل از رشد و فعالیت قارچ ها از این مواد استفاده کرد و این مواد تأثیری روی توکسین تولید شده قارچ ندارند.
استفاده از موادی که می توانند توکسین ها را به خود جذب کنند و به صورت غیر قابل جذب از دستگاه گوارش خارج کنند، مثل زئولیت های طبیعی، از جمله روش های کنترل سموم قارچی می باشد. این مواد با ایجاد سطح تماس فعال زیاد و ایجاد بار الکتریکی، باعث جذب سموم قارچی شده و بدون جذب از دستگاه گوارش، دفع می گردند. هر چه این مواد بتوانند سطح فعال بیشتری داشته باشند و بار الکتریکی بیشتری تولید کنند، کارائی آنها را در جذب سموم قارچی افزایش می دهد.
در حال حاضر، اکثر مواد مورد استفاده در خوراک دام و طیور در کشور ما، بخصوص آنهائی که از بنادر مانند ذرت، جو ، پودر ماهی و .... وارد کشور می گردند، هنگام حمل، نگهداری و توزیع، به سموم قارچی آلوده می شوند. خصوصا آنکه بنادر مهم وارداتی کشور در مناطق گرم، مرطوب و حاره ای قرار دارند که در این صورت مشکلات چند برابر می شود. حین به کاربردن مواد غذائی باید توجه داشت موادی که آلودگی آنها مسلم و قابل ملاحظه است مورد استفاده قرار نگیرد. بکاربردن مواد بازدارند رشد قارچ ها و جذب کننده توکسین های حاصل از آنها، در مواد اولیه مورد استفاده در تهیه دان و در حین ساخت، توزیع و سایر مراحل، از اقدامات واجب به شمار می رود.

دکتر فرهاد شمس

وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.