چهارشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ / Wednesday, 20 September, 2017

روح آزادی و اندیشه ای اسلامی


روح آزادی و اندیشه ای اسلامی
● نگاهی كوتاه به زندگی و اندیشه های اقبال لاهوری، شاعر و متفكر اسلامی
امسال صدوسیمین سالگرد تولد علامه اقبال لاهوری است. شاعری با شخصیت چند بعدی كه به عنوان مصلح دینی راه سیدجمال الدین اسدآبادی را در پیش گرفت.بنا به شخصیت چند وجهی اقبال، شناخت و پژوهشی درباره آثار و شخصیت این روشنفكر مسلمان كار آسانی نیست و لازم است تا پژوهشگر به علوم قرآنی و مباحث عرفانی و فلسفی مسلط باشد.
اقبال در هندوستان متولد شده ولی همراه نامش مترادف با نام پاكستان بوده و آثار فارسی او باعث گردید تا متفكران بزرگی چون دكتر شریعتی و استاد مطهری تحت تاثیر وی باشند.آنچه در پی می خوانید مطلبی پیرامون زندگی این ادیب برجسته است كه با كمی تلخیص از پایگاه اینترنتی موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران گرفته شده است.علامه محمد اقبال لاهوری متولد ۱۸۷۳ میلادی (به روایاتی ،۱۸۷۵ ۱۸۹۴ میلادی) در شهر سیالكوت از ایالت پنجاب هند و متوفی به سال ۱۳۱۷ ه.ش (۲۰ صفر ،۱۳۵۷ ۲۱ آوریل ۱۹۳۸ میلادی)، تحصیلات خود را ابتدا، به رسم معمول زمان، با آموختن قرآن كریم در مكتبخانه شروع كرد. پس از اتمام دوره مكتبخانه وارد كالج آسیایی اسكاچ شد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در آنجا گذرانید. در همین ایام سرودن شعر را آغاز كرد. بعد از پایان این دوره، در رشته فلسفه در دانشگاه لاهور ثبت نام كرد واز محضر سرتامس آرنولد بهره برد.
دوره فوق لیسانس این رشته را با احراز رتبه اول در دانشگاه پنجاب به پایان رساند، موفق به دریافت یك قطعه مدال علمی گردید و در رشته های تاریخ، فلسفه و علوم به استادی برگزیده شد. در همین حال، فراگیری زبان فارسی و عربی را نیزوجهه همت خویش قرار داد. اقبال، كه در عرصه شعر و ادب در شبه قاره از نوادر به شمار می رود، سروده های خود را در خدمت بیداری و آگاهی توده ها و دمیدن روح آزادی در ملل اسلامی و بیدار ساختن آنان از خواب گران قرار داد. ناله یتیم اولین اثر وی بود كه آن را در جلسه سالیانه انجمن حمایت اسلامی در لاهور خواند. سال بعد در همین انجمن منظومه دیگری را با عنوان خطاب یتیم به هلال عید فطر قرائت كرد كه باعث شهرت وی شد.
علاوه بر این در ۱۹۰۱ میلادی نخستین كتاب خود را در زمینه اقتصاد به زبان اردو تالیف كرد. سپس به توصیه سرتامس آرنولد برای ادامه تحصیلات عازم اروپا شد و سه سال در آنجا به مطالعه و تحصیل پرداخت. در دانشگاه كمبریج در رشته فلسفه پذیرفته شد و در آنجا با پروفسور مك تیگارت، از طرفداران سرشناس هگل، پروفسور ادوارد براون و پروفسور رینولد نیكلسون از مستشرقان بنام آشنا شد.پس از اخذ درجه فلسفه اخلاق از كمبریج وارد دانشگاه مونیخ در آلمان شد و رساله دكترای خود را با عنوان «سیر فلسفه در ایران» تدوین نمود و مدتی نیز به جای پروفسور آرنولد در دانشگاه لندن به تدریس زبان و ادبیات عرب پرداخت.
اقبال از میان متفكران غرب به آثار لاك، كانت، هگل، گوته، تولستوی و از شرقیان به اشعار مولوی دلبستگی خاصی داشت. در ایام تحصیل در اروپا تحولات عمده ای در وی پدیدار شد؛ قبل از هر چیز، علاقه مندی بیش از حدش به زبان و ادبیات فارسی بود به گونه ای كه بعدها زبان فارسی را برای بیان آرا و افكار خود برگزید.
دیوان شعر وی به طور عمده به این زبان تدوین گشته است. پس از آن، اقبال به تدریج از یك شاعر وطنی به شاعری اسلامی- جهانی تحول یافت، تا جایی كه به اعتقاد بسیاری از متفكران وی یكی از نخستین منادیان اتحاد بین كشورهای اسلامی به شمار می رود. وی در اوت ۱۹۰۸ میلادی به وطن بازگشت و ریاست بخش فلسفه دانشكده دولتی لاهور را عهده دار شد و در عین حال به امر وكالت نیز می پرداخت.
وی با توجه به آشنایی عمیقی كه از مفاسد جوامع غربی پیدا كرده بود به انتقاد شدید از شرقیان فرنگ رفته ای می پرداخت كه خود را در برابر غرب باخته، دچار از خودبیگانگی گشته، «خویشتن خویش» را فراموش كرده، دچار «بی خودی» شده، شیفته و مجذوب جلوه های ظاهر تمدن غرب گردیده اند. بی آنكه درتبعات و عوارض آن اندیشه نمایند. اقبال در سالهای نخست بازگشت به هند، «اسرار خودی و رموز بی خودی» را منتشر كرد. این منظومه ها به دست رینولد نیكلسون، استاد فلسفه وی، رسید. نیكلسون كه از قبل استعداد وی را می شناخت با دقت به بررسی و مطالعه آنها پرداخت و سپس به ترجمه این منظومه به زبان انگلیسی اقدام نمود.
بدین ترتیب اقبال پیش از آنكه در هندوستان شناخته شود، در انگلستان به شهرت و اعتبار رسید.اقبال در ۱۹۲۶ میلادی به عضویت مجلس قانونگذاری پنجاب انتخاب شد. منازعات و كشمكش های متعدد میان مسلمانان و هندوها و عشق به آزادی وی را به شركت در فعالیت های سیاسی علاقه مند كرد تا اینكه در ۱۹۳۰ میلادی، در جلسه سالیانه حزب مسلم لیگ در احمدآباد، پیشنهاد تشكیل دولت پاكستان را مطرح نمود.
عشق و علاقه وافر اقبال به سرزمین ، تمدن و فرهنگ اسلامی ایران در تمامی آثار و سروده های وی هویداست، عشقی نشأت گرفته از مایه های ایمان دینی ؛ تا بدانجا كه تهران را ام القرای دوم جهان اسلام می دانست.از ویژگیهای بارز اندیشه اقبال جستجو برای یافتن راه حلی است كه مسلمانان بدون عدول از اصول اسلام بتوانند مشكلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی زمان خود را حل كنند. از این رو ، اقبال درباره مسائلی چون «اجتهاد»،«اجماع» و «شورا» زیاد می اندیشید. اقبال «اجتهاد» را موتور حركت اسلام می داند.


منبع : روزنامه ابرار

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کوهستان عرسال , جزیره هندورابی , اعاده , آغاز برداشت میگو , هایائو میازاکی , سازمان مذیریت و برنامه ریزی , چهلم آیت الله هاشمی , مسجد نیویورک , کیاست سپهری , ارزاق , نمایندگان دولت , دختران دهه شصتی سینما , اقدام انضباطی , حقوق کارکنان ارتش و سپاه , دبیرکل کتائب حزب الله عراق , موافقتنامه تجارت ازاد , لباس میش , رشته غیرپزشکی , تایب رئیس اتحادیه تکواندو , طرح جامع حمل و نقل اصفهان , جنگنده های رافائل و میراژ , انجام موفقیت آمیز , تودیع و معارف , پل قدس , اوچئا , مشارکت دستگاه های قم , مدیر عامل تیم فوتبال استقلال , تجلی هنر , دلیل انصراف , ملخ , پوشاک چینی , مهدی بنائی , شرکت غله , امارات و عربستان , مجتبی امیرزاده , دوست حسینی , نوزاد مشهدی , تورم نقطه به نقطه , بعد از محرم و صفر , مدیر حقوقی , فارغ التحصیلان، اشتغال، بازار کار , بانوی آواز ایران , سفرهای طولانی مدت فضایی , فرهنگ منسوب به «دالما» , آرسنال , منطقه ممنوعه , آمار زیرمیزی , لغزندگی سطح راه ها , تایید حکم , نرم افزارهای بهینه ساز ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
فرضیه‌آفرینی , هشت نوع عشق از نظر اشترنبرگ , مخاطبان به مثابه مصرف‌کنندگان عقلانی , امام‌زاده اسماعیل , کتان , براهوئی , واحد سیار , نمونه‌گیری مطبق , ویلفردو پارتو (Wilfredo Pareto) , بعضی علت‌های عدم موفقیت و کنترل و ریشه کنی مالاریا در ایران , کتیبه تخت‌خان , زیره سبز (Cumin Seed) , مراسم قربانی برای بارش باران، استان هرمزگان , سخنی از میراث استادان , اعتقادات سنتی قبایل زامبیا , اطاعت در بافت امروزی , حکومت جامعه صلح‌آمیز (حمس) MSP , بلبل دلشده از گل به چه رو باز آید , کو خر من کو خر من پار بمرد آن خر من , داروهای مسهل و ملین ,

برخی منابع مهم خبری
epe.ir اقتصاد پنهان , eramnews.ir ارم , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , eshraf.ir اشراف , awalnews.ir اول نیوز , mobile.ir موبایل , ut.ac.ir دانشگاه تهران , banker.ir بنکر , tala.ir طلا , javanemrooz.com جوان امروز , asianews.ir آسیا , noavaranonline.ir نوآوران , dadna.ir دادنا , 9sobh.ir 9 صبح , tejaratnews.com تجارت نیوز , iccim.ir اتاق بازرگانی , zanefarda.ir زن فردا , roozannews.com روزان , iraneconomist.com ایران اکونومیست , entekhab.ir انتخاب , arw.ir دیده بان حیوانات , ashtidaily.com فرهنگ آشتی , irangrand.ir ایران گراند , abna24.com ابنا , etedaal.ir اعتدال , zamannews.ir زمان نیوز , sokhanonline.ir سخن آنلاین , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , naftnews.net نفت ,

وبگردی
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
پربازدیدها