ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۳ / Wednesday, 23 July, 2014
طرح قالی

طرح قالیدر روستاها قالی به طور خیالی و تضوری از اشکالی که خاص قصبه یا روستا یا عشیره آنهاست بافته می شود ودر شهرها از نقشه قالی که برروی کاغذ شطرنجی کشیده شده اند بافته می شود .
دو سر قالی را پس از تمام شدن توسط باریکه ای از گلیم به اصطلاح سردوز می کنند . و دو کناره قالی را بوسیله گذرانیدن یک ایران زادگاه طراحی قالی :
ایران زادگاه طراحی قالی نامیده شده است . در طراحی قالی که نوعی هنر است ایرانیان به شیوه ای خداداد و نوعی بصیرت و ادراک خاص و شکل غریزی قادرند به هر موضوعی شکلی بدهند و یا نقشه تهیه کنند .
قالی در کشورهای اروپائی نوعی تجمل جدیدی است ودر انگلستان قبل از قرن نوزدهم مورد استفاده عموم نبوده است در حالیکه تاریخ شروع آن در ایران در گذشته های دور و نیمه روشن ناپدید شده است .
سبگهای دو گانه طراحی قالی :
۱) طرحهائی که از خطوط مستقیم تشکیل شده است . ( طرح شکسته )
۲) طرحهائی که از خطوط منحنی تشکیل یافته است . ( طرح گردان )
ـ طرحهای گروه اول از سه خط مستقیم تشکیل گردیده است . خط افقی شامل یک ردیف گره است که پهلو به پهلوی هم بسته می شود و خط عمودی که شامل یک ردیف گره است که یکی بالای دیگری بر روی یک جفت تار یا چله بسته می شود و خط اریب که شامل یک ردیف گره است که به تناوب یکی بالا و یکی در کنار بسته می شود و یک زاویه ۴۵ درجه تشکیل می دهد ، در حالی که مربعی که در آن تعداد گره های عمودی در هر ۵/۲ سانتیمتر بیش از گره های افقی است ، زاویه ای کمتر از ۴۵ درجه تشکیل می دهد و بلعکس .
ـ طرحهای گروه دوم یا طرح گردان از خطوط منحنی تشکیل گردیده است ، گرچه برای جداکردن متن از حاشیه از خطوط مستقیم نیز استفاده می شود .
این دو نوع طرح با انواع دوگانه اصلی بافتهای ایرانی منطبق می شود : بافتهای روستائی یا عشایری که معمولاً از خطوط مستقیم تشکیل شده و بافتهای شهری یا کارگاهی که در آن از خط منحنی بهره گرفته شده است .
در این مورد شکی نیست که طرح هائی که از خطوط مستقیم تشکیل گردیده از نوع دوم قدیمی تر است و این احتمال وجود دارد که طرحهای گردان یا نوع دوم تا قبل از اواخر قرن پانزدهم متداول نشده باشد .
تا آن زمان قالیچه ، کناره و زیرانداز و سرانداز توسط عشایر و مردمان روستا نشین تهیه می شد که یا خود آنها استفاده می کردند یا جهت مبادله و معاوضه در بازار ها عرضه می داشتند. در زمان شاهزاده شاهرخ در هرات و همسرش گوهرشاد و یا سلطنت اوزون حسن در تبریز ، گروهی از نقاشان درباری مأمور طراحی برای قالیهای بزرگ شدند و آنان طرحهای پیچیده ای ازگل و جانور و پرنده تهیه کردند .
● رسوم و قواعد در طرحهای قالی ایران :
با وجود نفوذ هنر و تزئین کشورهای غربی در اکثر هنرهای ایران ، خوشبختانه رسوم و قواعد حاکم بر طرح قالی ایران تا حدود زیادی حفظ شده است .
همگان چنان به دیدن حاشیه در قالی ایران خو گرفته ایم که شاید قوت ، شدت و یا تغییر نا پذیری این رسم را نا دیده می انگاریم .
در کشور چین قالیهائی بافته می شود که حاشیه ندارد . ولی تاکنون هرگز کسی قالی ایران را بدون حاشیه ندیده است . زیرا ایرانیان حاشیه را به عنوان اساس و پایه و زیر بنای لازمی تلقی می کنند که طرح زمینه باید بر اثر آن جلوه گر شود . طراحان قالی در ایران معتقدند که فقدان حاشیه سبب خواهد شد که نظر بیننده منحرف شود و در نتیجه طرح اصلی بعنوان قسمتی مهم و اساسی مورد توجه قرار نگیرد . بعلاوه حاشیه در هر طرف باید شامل قسمت وسط که حاشیه اصلی است و یک یا دو یا سه حاشیه باریک تر نیز باشد .
طرح حاشیه وسط معمولاً طرح گل یا طرح اسلیمی یا هر دو آنها ست یا این که از قاب هائی تشکیل شده است . ولی در هر صورت باید این طرحها به طور برجسته تکرار شود و اندازه آنها نیز نسبتاً بزرگ باشد . در مقابل طرح حاشیه های باریکتر باید کوتاه باشد و مثل حـاشیه اصلی تکرار شود ، ولی چـشم گیر نباشد ، زیرا از اهمیت حـاشیه وسط یا حـاشیه اصـلی می کاهد . طرح زمینه قالی ، یعنی محلی که حاشیه مانند قابی آن را در بر گرفته ، محدود به رسوم و قواعد است . مهم ترین این قواعد تعادل است .
یعنی نیمه چپ و نیمه راست قالی باید عیناً مثل هم باشد .در اکثر قالیها نیمه فوقانی و نیمه تحتانی نیز باید یکسان باشد . این رسوم و قوائد بیننده را قادر میسازد که طرح قالی را از دو سر آن حتی از دو طرف آن مورد تحسین قرار دهد . البته در این قاعده خیلی سختگیری نمی شود چه طرحهای یکطرفه ( نظیر قالی نقش گلدانی ) ، غیر عادی نیست .
بطور کلی مردم ایران طرحها را بعنوان قسمتی از زندگی روزمره خود شناخته و پذیرفته اند این طرحها بالغ بر ۹ گونه است که بعضی از آنها بیشتر مرسوم است . اسامی زیر بر حسب نفوذ و شیوع آنها در نظر گرفته شده است .
۱) هراتی یا طرح ماهی
۲) بوته ای ، طرح کاج یا نخل
۳) خرچنگی
۴) گل حنائی
۵) لچک ترنجی
۶) مینا خانی
۷) شاه عباسی
۸) بید مجنون
۹) جوشقانی
ـ هراتی یا طرح ماهی ، شامل گلهای لوزی مانندی است که چهار ماهی یا برگ اطراف آن قرارگرفته اند .
ـ بوته ای ، طرح کاج یا نخل ، این طرح به آتش مقدس زرتشت به کاج به نخل به بادام به گلابی به یک دسته برگ یا یک برگ دندانه دار اطلاق می شود از انواع طرح های بوته ای مثل بوته میری یا کاج کوچک ـ بوته ترمه ای یا کاج متوسط ـ بوته خرقه ای کاج بزرگ ـ بوته بادامی یا کاج بادامی شکل ـ بوته جقه ای یا کاج بزرگی که یک کاج کوچک از آن بیرون آمده است ، می توان نام برد .
ـ طرح لچک ترنجی، با همه زیبائی و ظرافت آن یک طرح کاملاً ایرانی به شمار می رود . نخستین بار در قرن پانزدهم بعنوان طرحی برای جلدهای برجسته چرمی مورد استفاده قرار گرفت و در قرن شانزدهم میلادی این طرح برای قالیبافی بکار رفت و تا امروز بعنوان یک طرح نمونه و رسمی ایران باقی مانده است . برای طرح قالی لچک ترنج قواعدی وجود دارد که نمی توان آنها را در مورد قالیهای با اشکال غیرعادی مثلاً قالیهای جهار گوش یا زیاد طویل و یا باریک بکار برد .
این قواعد سه گانه بشرح ذیل است :
۱) درازای ترنج یعنی قسمت بیضی آن باید مساوی ۳/۱ درازای تمام قالی باشد
۲) پهنای حاشیه باید مساوی ۶/۱ پهنای قالی باشد
۳) مجموع پهنای حاشیه های باریک باید مساوی پهنای حاشیه اصلی باشد
ـ طرح مینا خانی ، شاید وجه تسمیه آن نام مردی تبریزی بنام مینا خان است که این طرح را بوجود آورده است هر چند نفوذ طرحهای کردستانی ( بیجار ) را در آن بیشتر می توان دید . مردم ورامین و اراک و همدان و چهارمحال نیز گاهی از این طرح که بسیار یکنواخت بوده در سراسر فرش چون قسمت کوچکی تکرار می شود و بافت آسانی هم دارد ، استفاده می کنند . و در اغلب نقاط ایران متداول است.
ـ طرح شاه عباسی ، یک نوع طرح سراسری مرکب از نقوش و اشکال کلاسیک اواسط دوران صفویه است . در طرحهای شاه عباس انواع مختلف برگ نخل ، نگاره های مارپیچ ، تبرزین ، گلدان و غیره که در قالیهائی موسوم به نقش گلدانی ، معروف است . به وسیله نوعی شاخه یا شبکه با یکدیگر ترکیب و پیوسته شده است .
ـ طرح بید مجنون ، یکی از مشهورترین و جالب توجه ترین طرحهای قدیمی ایران است در ترکیب بید مجنون و سرو و درخت تبریزی و درختان میوه کیفیتی موجود است که از این طرح در کلیه کشورهای تهیه کننده قالی تقلید شده است .
اصل و منشأ آن معلوم نیست ولی از چند نمونه قدیمی آن که در اختیار ماست احتمال دارد از کردستان ( بیجار ) باشد . چون این طرح با خطوط شکسته بافته می شود برای قالیهای مرغوب مناسب نیست زیرا قالی خیلی سخت و خشک از کار در می آید لکن برای قالیهای نوع متوسط و درشت بافت بسیار عالی است .
ـ طرح خرچنگی ، اشاره ای است به خرچنگ در این طرح هم با نقش تکرار شده ای روبرو می شویم که مثل طرح مینا خانی بسیار متداول است . هیچ گونه اطلاعات مثبتی درباره اصل و منشأ آن در اختیار نداریم . بنظر می رسد اصل آن ترکی است چه در اغلب قالیهای قره باغ – شیروان ( جنوب فققاز ) رایج است . ممکن است چنگال خرچنگ یک نوع طرح اسلیمی باشد که آن را با قواعد و رسوم تطبیق داده اند .
طرح خرچنگی مانند طرح بید مجنون طرحی است با خطوط مستقیم و ساده و موزون . بافت آن بسیار سهل است و مملو است از ویژگی .
ـ طرح گل حنائی ، نام خود را از گل حنا اقتباس کرده است . هر چند که این طرح شباهتی به این گل ندارد . این طرح بسیار مشهور است ولی رواج زیادی ندارد . اصل و منشأ آن سلطان آباد ( اراک ) بوده است و در غرب ایران این طرح را طرح شاه بلوط می نامند زیرا به شکوفه این درخت شباهت دارد .
ـطرح جوشقانی ، بیش از دو قرن است که در روستائی به همین نام بافته می شود . در انواع طرح جوشقانی اختلافاتی مشاهده می شود به این معنی که بعضی اوقات ترنج را حذف کرده اند یا از لچک ها صرفنظر شده است و با در برخی مواقع هیچیک را بکار نبرده اند ولی نقوش اصلی و حاشیه ها مدتی برابر چند نسل است که تغییر نکرده است .
این طرح مورد علاقه مردم ایران است در اراک ، تبریز و همدان نسخه های ساده تر آن بافته می شود .پود پشمی اضافی از زیر و روی چند تار آخر دو طرف قالی لواردوزی می کنند .

منبع : پایگاه تجاری و اطلاع‌رسانی صنایع دستی

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    درمان    جراحی    جراحی اعصاب و جراحی غدهٔ هیپوفیز    بیماری ها    صدمات مغزی   
ارتباطات    رسانه    رسانه های گروهی    رسانه های الکترونیکی ـ دیداری و شنیداری    تلویزیون    برنامه سازی تلویزیونی    نور در تلویزیون    منابع نوری (انواع چراغ ها)   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    مبانی تربیت بدنی    جامعه شناسی در ورزش   
دارو و درمان    درمان    روانپزشکی    اختلالات روانی    اختلالات پسیکوتیک    اختلال پسیکوتیک کوتاه مدت   
شعر و ادب    حافظ    دیوان اشعار    غزلیات   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    منابع طبیعی    جنگل و جنگل داری    جنگل داری    احیاء جنگل    مهمترین روش های جنگلداری   
شعر و ادب    شهریار    غزلیات   
شعر و ادب    بهار    گزیده اشعار   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    معنی در ارتباطات    آزمایشات    گزارش آزمایش معنی های ضمنی در ایران   


کلمات در حال جستجو
قیمت    سکه    طلا    بازار    روحانی    لایحه    رکود    مجلس    قالیباف    اسرائیل    فلسطین    غزه    تنبلی    زندگی ماشینی    جامعه ایران    نرخ ارز    حرکت معکوس   



خلاصه رسانه‌ها
ربات‌هایی که تا 2050 قهرمان جام جهانی را شکست می‌دهند - هنوز چندی از مسابقات جام جهانی فوتبال در برزیل نگذشته است که این کشور بار دیگر میزبان یکی از جام های بزرگ دیگر جهانی شده است. ربوکاپ 2014 که در برزیل در حال برگزاری است، گردهمایی متخصصانی است که قرار است ربات های ساخت آنها در سال 2050 قهرمان جام جهانی فوتبال را شکست دهند...
لاریجانی: ایران نقش موثری برای نجات ملت فلسطین دارد/مردم فلسطین به اسلحه ونیازهای اولیه احتیاج دارند - مجلس - رییس مجلس شورای اسلامی،‌ سلاح و دارو و نیازهای اولیه را از جمله نیازهای مردم فلسطین عنوان کرد و گفت که ایران نقش مهمی در رفع نیازهای روشن مردم فلسطین داشته است.
تولید 47 هزار و 300 مگاوات برق در کشور/ مصرف برق در پیک مصرف 4 درصد افزایش یافت - سمنان - خبرگزاری مهر: معاون دفتر مدیریت مصرف شرکت توانیر با تاکید بر اینکه در تولید برق مشکلی نداریم و برق تولیدی جوابگوی نیاز مصرف داخلی است، گفت: هفته قبل به تولید 47 ...
حذف وام 100 میلیون تومانی برای استادان پیمانی/ 2روش دریافت تضمین بانکها از استادان - مشاور معاونت اداری مالی وزارت علوم از حذف وام 100 میلیون تومانی برای استادان پیمانی و همچنین 2 روش دریافت تضمین بانک از استادان رسمی قطعی و رسمی آزمایشی برای پرداخت این ...
دو متهم تازه حریق اتوبوسهای جاده‌ای کشور - تنها کیفیت خودروهای داخلی عامل تصادف و حریق اتوبوسها نیست. نظارت نکردن بر معاینه فنی اتوبوسهایی که بیش از یکسال از عمر تولیدشان گذشته و دستکاری رانندگان اتوبوس برای جا ...
اشتون خواستار برقراری آتش بس فوری است/ شورای اروپا از تلاشها برای آتش بس استقبال می کند - "ماجا کاسیانیک" سخنگوی کمیسر امنیت سیاسی و روابط خارجی اروپا سکوت و عدم اقدام مناسب اتحادیه اروپا برای توقف جنگ در غزه، تعلل و بی تفاوتی اروپا در این باره را رد کرد.
جدول قیمت سکه و ارز روز چهارشنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز چهارشنبه منتشر شد.
خودکفایی محققان کشور در دانش میکروبیولوژی/ نقش مهم میکروب‌ها در ساخت دارو - مدیر بانک میکرو ارگانیسم های مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران از دستیابی به خود کفایی 80 درصدی در این مرکز خبر داد و گفت: اکنو ن در این مرکز توانایی شناسایی و نگهداری ...
پارازیت بهانه است مسئولان کوتاهی کرده اند! - ما چنین چیزی را ‌نمی‌پذیریم. روز گذشته نیز از سازمان هوا‌شناسی و کمیسیون کشاورزی، درباره ‌‌این موضوعات اخیر، توضیحاتی‌ دادند؛ اما اعضای کمیسیون نیز از این اظهارنظر‌ها قانع نشدند و این ‌کوتاهی به هیچ عنوان ‌پذیرفته نیست.
نوبخت:مجرم واقعی کسانی بودند که نظر واقعی دیوان محاسبات در پرونده650 میلیون یورویی را منتشر نکردند - دولت - سخنگوی دولت با اشاره به بحث پرونده 650 میلیونی وزارت صنعت گفت:دولت مجبور است وقتی انبارها خالی‌است از انواع روش‌ها استفاده کند.
آمریکا مسئول تروریسم و کشتار مردم غزه است/ اقدامات اسرائیل تفاوتی با القاعده و طالبان ندارد - پروفسور امید صفی استاد مطالعات اسلامی دانشگاه دوک آمریکا با اشاره به حمایت واشنگتن از الگوی استعمار مهاجران تاکید کرد که آمریکا مسئول تروریسم و کشتار غیرنظامیان است.
جنگ غزه باعث نزدیکی فرقه های جهان اسلام شد/ نقش ایجابی ایران در فلسطین - رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: شرایط جنگی غزه باعث شد تا حدی فرقه های جهان اسلام به هم نزدیک شوند.
سکوت این‌بار برای محمود استادمحمد - تئاتر - بعد از حمید سمندریان و همزمان با فرارسیدن سالروز درگذشت زنده‌یاد محمود استادمحمد، دوباره کارت‌پستال ویژه‌ای به یاد این هنرمند منتشر می‌شود.
نامه نمایندگان مجلس به رئیس جمهور برای افزایش بودجه فرهنگ - 147 نماینده مجلس شورای اسلامی در نامه ای به رئیس جمهور خواستار افزایش بودجه فرهنگی در لایحه بودجه 94 شدند.
پرچم فلسطین زیر پای اعضای گروه تروریستی داعش رفت - اعضای گروه تروریستی داعش با عدم پذیرش به اهتزاز درآوردن پرچم فلسطین، وجود این کشور در خاورمیانه را "فتنه" عنوان کردند.
رایزنی ها برای آتش بس در غزه ناکام مانده است - نیروی هوایی ارتش رژیم‌ صهیونیستی حملات گسترده نظامی خود را که از بامداد روز سه‌شنبه (17 تیر) تحت عنوان «صخره سخت» علیه نوار غزه آغاز کرد، با مقاومت گروه‌های فلسطینی در قالب عملیات «بنیان مرصوص» و «العصف المأکول» رو به رو شد.
حمایت کاپیتان سابق بارسلونا از سوارس/حرکت اوغیرقابل توجیه است اما گاهی اوقات پیش می آید - فوتبال جهان - پویول می گوید پیدا کردن مدافع سخت است به خصوص برای بارسلونا.
فرماندار تهران: وقتی ساپورت 6 هزار تومان و جین 100 هزار تومان است دختران ساپورت می پوشند - شهری - فرماندار تهران در حاشیه جلسه بررسی وضعیت حجاب و عفاف در دستگاههای کشور که در استانداری برگزار شد دلایل بدحجابی را وضعیت اقتصادی مردم دانست.
قسط آخر 4.2 میلیارد اموال بلوکه ایران پرداخت شد/ گفتگوی تلفنی ظریف با رمضان عبدالله و خالد مشعل - سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان گفت: قسط آخر از 4.2 میلیارد دلار اموال بلوکه ایران پرداخت شده است و امیدواریم که مراحل اداری آن نهایی شده باشد.
دولت از وضع فرهنگی کشور گزارش‌های واقعی می‌‌دهد/ نظارت و حمایت توامان از سینما - مشاور فرهنگی رییس‌جمهوری معتقد است صنعت سینما در اندیشه مقام معظم رهبری از جایگاه والا و ویژه ای برخوردار است و این جایگاه تنها جنبه نظارتی ندارد بلکه جنبه‌های حمایتی ...
جایزه گلشیری متوقف شد - ادبیات - بنیاد گلشیری بعد از برگزاری سیزده دوره جایزه ادبی گلشیری، در بیانیه‌ای اعلام کرد که از این پس دیگر مراسم اهدای این جایزه را برگزار نخواهد کرد.
طلا ارزان شد/ دلار بازار را برهم می زند؟ - بازار مالی - امروز بازهم قیمت طلا در بازارهای جهانی کاهش یافت.
10 میلیارد دیگر به بدهی قبلی استقلال اضافه شد/ قرار بود کریمیان از لیست خارج شود - مدیرعامل باشگاه استقلال با بیان اینکه هر روز طلب‌کاران جدیدی به سراغ باشگاه می‌آیند، تاکید کرد: بدهی قطعی باشگاه استقلال که 75 میلیون تومان است که قبلا اعلام کرده بودیم ...
فردوسی پور محبوب ترین چهره جام ستاره ها - دیگر ورزشها - تیم پاراگ که عادل فردوسی پور را در اختیار دارد از رسیدن به فینال جام ستاره ها باز ماند.
سورپرایز گروههای مقاومت برای ارتش رژیم صهیونیستی/ موشکهایی که به کابوس تانکهای مرکاوا تبدیل شده‌اند - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: منابع فلسطینی به تازگی تصویری از یک نوع موشک ضدزره منتشر کرده اند که به کابوس ارتش رژیم صهیونیستی به ویژه تانکهای پرطمطراق "مرکاوا" این ...
گمرک بسته حمايتي صادرات را ابلاغ کرد/ 20 نوع تسهيلات برای حمایت ويژه از تولید - گمرك بسته حمايتي صادرات، شامل 20 نوع تسهيلات گمركي را در راستاي سياست‌هاي كلي اقتصاد مقاومتي براي واحدهاي توليدي و حمايت ويژه از صادرات ابلاغ کرد.
عکسی از برنامه بازی های جام ملت های آسیا از گروهی تا فینال - فوتبال ملی - کنفدراسیون فوتبال آسیا برنامه جام ملت های آسیا تا مرحله نهایی را اعلام کرد.
کتک‌کاری در پارلمان اوکراین - اروپا - به دنبال تصویب یکی از دستورات ریاست جمهوری اوکراین برای جذب سربازان بیشتر برای دفاع در برابر تعداد رو به افزایش نیروهای روسی در مرز شرقی اوکراین و روسیه، نمایندگان پارلمان کی‌یف زد و خورد کردند.
مسئله فلسطین پدیده‌ شاخصی برای تشخیص سلامتی وجدان مدعیان حقوق انسان‌هاست - محمدحسین صفار هرندی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: روز قدس یک نشانه برای متذکر شدن درباره غفلتی است که ده‌ها سال است بخشی از ملت مسلمان و بالاتر از آن دولت‌هایشان، نسبت ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved