ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 31 July, 2014
طرح قالی

طرح قالیدر روستاها قالی به طور خیالی و تضوری از اشکالی که خاص قصبه یا روستا یا عشیره آنهاست بافته می شود ودر شهرها از نقشه قالی که برروی کاغذ شطرنجی کشیده شده اند بافته می شود .
دو سر قالی را پس از تمام شدن توسط باریکه ای از گلیم به اصطلاح سردوز می کنند . و دو کناره قالی را بوسیله گذرانیدن یک ایران زادگاه طراحی قالی :
ایران زادگاه طراحی قالی نامیده شده است . در طراحی قالی که نوعی هنر است ایرانیان به شیوه ای خداداد و نوعی بصیرت و ادراک خاص و شکل غریزی قادرند به هر موضوعی شکلی بدهند و یا نقشه تهیه کنند .
قالی در کشورهای اروپائی نوعی تجمل جدیدی است ودر انگلستان قبل از قرن نوزدهم مورد استفاده عموم نبوده است در حالیکه تاریخ شروع آن در ایران در گذشته های دور و نیمه روشن ناپدید شده است .
سبگهای دو گانه طراحی قالی :
۱) طرحهائی که از خطوط مستقیم تشکیل شده است . ( طرح شکسته )
۲) طرحهائی که از خطوط منحنی تشکیل یافته است . ( طرح گردان )
ـ طرحهای گروه اول از سه خط مستقیم تشکیل گردیده است . خط افقی شامل یک ردیف گره است که پهلو به پهلوی هم بسته می شود و خط عمودی که شامل یک ردیف گره است که یکی بالای دیگری بر روی یک جفت تار یا چله بسته می شود و خط اریب که شامل یک ردیف گره است که به تناوب یکی بالا و یکی در کنار بسته می شود و یک زاویه ۴۵ درجه تشکیل می دهد ، در حالی که مربعی که در آن تعداد گره های عمودی در هر ۵/۲ سانتیمتر بیش از گره های افقی است ، زاویه ای کمتر از ۴۵ درجه تشکیل می دهد و بلعکس .
ـ طرحهای گروه دوم یا طرح گردان از خطوط منحنی تشکیل گردیده است ، گرچه برای جداکردن متن از حاشیه از خطوط مستقیم نیز استفاده می شود .
این دو نوع طرح با انواع دوگانه اصلی بافتهای ایرانی منطبق می شود : بافتهای روستائی یا عشایری که معمولاً از خطوط مستقیم تشکیل شده و بافتهای شهری یا کارگاهی که در آن از خط منحنی بهره گرفته شده است .
در این مورد شکی نیست که طرح هائی که از خطوط مستقیم تشکیل گردیده از نوع دوم قدیمی تر است و این احتمال وجود دارد که طرحهای گردان یا نوع دوم تا قبل از اواخر قرن پانزدهم متداول نشده باشد .
تا آن زمان قالیچه ، کناره و زیرانداز و سرانداز توسط عشایر و مردمان روستا نشین تهیه می شد که یا خود آنها استفاده می کردند یا جهت مبادله و معاوضه در بازار ها عرضه می داشتند. در زمان شاهزاده شاهرخ در هرات و همسرش گوهرشاد و یا سلطنت اوزون حسن در تبریز ، گروهی از نقاشان درباری مأمور طراحی برای قالیهای بزرگ شدند و آنان طرحهای پیچیده ای ازگل و جانور و پرنده تهیه کردند .
● رسوم و قواعد در طرحهای قالی ایران :
با وجود نفوذ هنر و تزئین کشورهای غربی در اکثر هنرهای ایران ، خوشبختانه رسوم و قواعد حاکم بر طرح قالی ایران تا حدود زیادی حفظ شده است .
همگان چنان به دیدن حاشیه در قالی ایران خو گرفته ایم که شاید قوت ، شدت و یا تغییر نا پذیری این رسم را نا دیده می انگاریم .
در کشور چین قالیهائی بافته می شود که حاشیه ندارد . ولی تاکنون هرگز کسی قالی ایران را بدون حاشیه ندیده است . زیرا ایرانیان حاشیه را به عنوان اساس و پایه و زیر بنای لازمی تلقی می کنند که طرح زمینه باید بر اثر آن جلوه گر شود . طراحان قالی در ایران معتقدند که فقدان حاشیه سبب خواهد شد که نظر بیننده منحرف شود و در نتیجه طرح اصلی بعنوان قسمتی مهم و اساسی مورد توجه قرار نگیرد . بعلاوه حاشیه در هر طرف باید شامل قسمت وسط که حاشیه اصلی است و یک یا دو یا سه حاشیه باریک تر نیز باشد .
طرح حاشیه وسط معمولاً طرح گل یا طرح اسلیمی یا هر دو آنها ست یا این که از قاب هائی تشکیل شده است . ولی در هر صورت باید این طرحها به طور برجسته تکرار شود و اندازه آنها نیز نسبتاً بزرگ باشد . در مقابل طرح حاشیه های باریکتر باید کوتاه باشد و مثل حـاشیه اصلی تکرار شود ، ولی چـشم گیر نباشد ، زیرا از اهمیت حـاشیه وسط یا حـاشیه اصـلی می کاهد . طرح زمینه قالی ، یعنی محلی که حاشیه مانند قابی آن را در بر گرفته ، محدود به رسوم و قواعد است . مهم ترین این قواعد تعادل است .
یعنی نیمه چپ و نیمه راست قالی باید عیناً مثل هم باشد .در اکثر قالیها نیمه فوقانی و نیمه تحتانی نیز باید یکسان باشد . این رسوم و قوائد بیننده را قادر میسازد که طرح قالی را از دو سر آن حتی از دو طرف آن مورد تحسین قرار دهد . البته در این قاعده خیلی سختگیری نمی شود چه طرحهای یکطرفه ( نظیر قالی نقش گلدانی ) ، غیر عادی نیست .
بطور کلی مردم ایران طرحها را بعنوان قسمتی از زندگی روزمره خود شناخته و پذیرفته اند این طرحها بالغ بر ۹ گونه است که بعضی از آنها بیشتر مرسوم است . اسامی زیر بر حسب نفوذ و شیوع آنها در نظر گرفته شده است .
۱) هراتی یا طرح ماهی
۲) بوته ای ، طرح کاج یا نخل
۳) خرچنگی
۴) گل حنائی
۵) لچک ترنجی
۶) مینا خانی
۷) شاه عباسی
۸) بید مجنون
۹) جوشقانی
ـ هراتی یا طرح ماهی ، شامل گلهای لوزی مانندی است که چهار ماهی یا برگ اطراف آن قرارگرفته اند .
ـ بوته ای ، طرح کاج یا نخل ، این طرح به آتش مقدس زرتشت به کاج به نخل به بادام به گلابی به یک دسته برگ یا یک برگ دندانه دار اطلاق می شود از انواع طرح های بوته ای مثل بوته میری یا کاج کوچک ـ بوته ترمه ای یا کاج متوسط ـ بوته خرقه ای کاج بزرگ ـ بوته بادامی یا کاج بادامی شکل ـ بوته جقه ای یا کاج بزرگی که یک کاج کوچک از آن بیرون آمده است ، می توان نام برد .
ـ طرح لچک ترنجی، با همه زیبائی و ظرافت آن یک طرح کاملاً ایرانی به شمار می رود . نخستین بار در قرن پانزدهم بعنوان طرحی برای جلدهای برجسته چرمی مورد استفاده قرار گرفت و در قرن شانزدهم میلادی این طرح برای قالیبافی بکار رفت و تا امروز بعنوان یک طرح نمونه و رسمی ایران باقی مانده است . برای طرح قالی لچک ترنج قواعدی وجود دارد که نمی توان آنها را در مورد قالیهای با اشکال غیرعادی مثلاً قالیهای جهار گوش یا زیاد طویل و یا باریک بکار برد .
این قواعد سه گانه بشرح ذیل است :
۱) درازای ترنج یعنی قسمت بیضی آن باید مساوی ۳/۱ درازای تمام قالی باشد
۲) پهنای حاشیه باید مساوی ۶/۱ پهنای قالی باشد
۳) مجموع پهنای حاشیه های باریک باید مساوی پهنای حاشیه اصلی باشد
ـ طرح مینا خانی ، شاید وجه تسمیه آن نام مردی تبریزی بنام مینا خان است که این طرح را بوجود آورده است هر چند نفوذ طرحهای کردستانی ( بیجار ) را در آن بیشتر می توان دید . مردم ورامین و اراک و همدان و چهارمحال نیز گاهی از این طرح که بسیار یکنواخت بوده در سراسر فرش چون قسمت کوچکی تکرار می شود و بافت آسانی هم دارد ، استفاده می کنند . و در اغلب نقاط ایران متداول است.
ـ طرح شاه عباسی ، یک نوع طرح سراسری مرکب از نقوش و اشکال کلاسیک اواسط دوران صفویه است . در طرحهای شاه عباس انواع مختلف برگ نخل ، نگاره های مارپیچ ، تبرزین ، گلدان و غیره که در قالیهائی موسوم به نقش گلدانی ، معروف است . به وسیله نوعی شاخه یا شبکه با یکدیگر ترکیب و پیوسته شده است .
ـ طرح بید مجنون ، یکی از مشهورترین و جالب توجه ترین طرحهای قدیمی ایران است در ترکیب بید مجنون و سرو و درخت تبریزی و درختان میوه کیفیتی موجود است که از این طرح در کلیه کشورهای تهیه کننده قالی تقلید شده است .
اصل و منشأ آن معلوم نیست ولی از چند نمونه قدیمی آن که در اختیار ماست احتمال دارد از کردستان ( بیجار ) باشد . چون این طرح با خطوط شکسته بافته می شود برای قالیهای مرغوب مناسب نیست زیرا قالی خیلی سخت و خشک از کار در می آید لکن برای قالیهای نوع متوسط و درشت بافت بسیار عالی است .
ـ طرح خرچنگی ، اشاره ای است به خرچنگ در این طرح هم با نقش تکرار شده ای روبرو می شویم که مثل طرح مینا خانی بسیار متداول است . هیچ گونه اطلاعات مثبتی درباره اصل و منشأ آن در اختیار نداریم . بنظر می رسد اصل آن ترکی است چه در اغلب قالیهای قره باغ – شیروان ( جنوب فققاز ) رایج است . ممکن است چنگال خرچنگ یک نوع طرح اسلیمی باشد که آن را با قواعد و رسوم تطبیق داده اند .
طرح خرچنگی مانند طرح بید مجنون طرحی است با خطوط مستقیم و ساده و موزون . بافت آن بسیار سهل است و مملو است از ویژگی .
ـ طرح گل حنائی ، نام خود را از گل حنا اقتباس کرده است . هر چند که این طرح شباهتی به این گل ندارد . این طرح بسیار مشهور است ولی رواج زیادی ندارد . اصل و منشأ آن سلطان آباد ( اراک ) بوده است و در غرب ایران این طرح را طرح شاه بلوط می نامند زیرا به شکوفه این درخت شباهت دارد .
ـطرح جوشقانی ، بیش از دو قرن است که در روستائی به همین نام بافته می شود . در انواع طرح جوشقانی اختلافاتی مشاهده می شود به این معنی که بعضی اوقات ترنج را حذف کرده اند یا از لچک ها صرفنظر شده است و با در برخی مواقع هیچیک را بکار نبرده اند ولی نقوش اصلی و حاشیه ها مدتی برابر چند نسل است که تغییر نکرده است .
این طرح مورد علاقه مردم ایران است در اراک ، تبریز و همدان نسخه های ساده تر آن بافته می شود .پود پشمی اضافی از زیر و روی چند تار آخر دو طرف قالی لواردوزی می کنند .

منبع : پایگاه تجاری و اطلاع‌رسانی صنایع دستی

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
سرگرمی    تعبیر خواب   
بانک و بیمه    حقوق تجارت    شرکت ها    تقسیم بندی شرکت ها   
بهداشت و سلامت    سلامت    ژنتیک    اقدامات پیشگیری و اجتماعی    اقداماتی که برای ارتقاء سلامتی انجام گرفته است    مشاوره ژنتیک    بیماری های شایع ناشی از اختلالات ژنتیکی    اختلالات خونی    کم خونی سیکل سل    هموفیلی (Hemophili)   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    علوم تربیت بدنی و ورزش    حرکت شناسی و بیومکانیک    حرکت شناسی    آرنج و ساعد    عضلات حرکت دهندهٔ مفاصل   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    منابع طبیعی    مرتع و آبخیزداری    مرتع و مرتع داری    طبقه بندی مرتع    درجه بندی مراتع کشور   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی    قلعه ها و دژها   
شعر و ادب    خاقانی    دیوان اشعار    غزلیات   
خانه و خانواده    بهداشت خانواده    بهداشت مادر و کودک    دنیای خردسالان    تکامل روحی و روانی   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
علوم و مبانی تربیت بدنی و ورزش    علوم تربیت بدنی و ورزش    حرکت شناسی و بیومکانیک    بیومکانیک    مکانیک جسم سیال   


کلمات در حال جستجو
کرکس    ایران    آرژانتین    تجارت    اوباما    امریکا    سلیمانی    توهم    خلع سلاح    عملیات    غزه    افخم    واکنش    اسرائیل    نتانیاهو   



رگبار و رعد و برق میزبان آخر هفته مسافران سواحل شمال - استان‌های ساحلی دریای خزر و ارتفاعات رشته کوه البرز در روزهای آینده با رگبار و رعد و برق و وزش باد مواجه خواهند شد.
سردارسلیمانی:همه دنیا دنیا بداند که خلع سلاح مقاومت عقیده‌ای باطل است - احزاب و شخصیت‌ها - فرمانده سپاه قدس سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران در پیامی با هشدار به رژیم‌صهیونیستی و متحدانش، بر تداوم حمایت ایران از مقاومت در فلسطین تاکید کرد و گفت خلع سلاح مقاومت در فلسطین خواب پریشانی است که تعبیر نمی‌شود.
آخرین آمار بانک مرکزی از تعداد چک های برگشتی/ خرداد 93 چند چک برگشت خورد؟ - اقتصاد کلان - آمار چک های مبادله شده و برگشتی خرداد 93 بر اساس اطلاعاتی که بانک مرکزی منتشر کرده است.
این روزها برای دیدن کدام آثار به سینما می‌رویم / از فیلم‌هایی با حضور عطاران تا کاری تازه از پرستویی - سینما - شش فیلم سینمایی در پنج گروه‌ سینمایی و گروه آزاد در سالن‌های سینمای تهران روی پرده است؛ فیلم‌هایی در حال و هوایی متفاوت نسبت به یکدیگر.
حمله رژیم صهیونیستی به پناهگاه فلسطینیها باز هم قربانی گرفت/ سکوت معنادار سازمان ملل - رژیم صهیونیستی برای دومین بار با حمله به یک مدرسه متعلق به سازمان ملل که عنوان پناهگاه امن برای فلسطینیها به کار می رود قوانین بین المللی را نقض کرد و در جریان این حمله ...
نیم درصد گیلان‌ها به هپاتیت C مبتلا هستند - رئیس مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش دانشگاه علوم‌پزشکی گیلان با بیان اینکه در گیلان‌، حدود نیم درصد مردم مبتلا به هپاتیت C هستند گفت: انتقال ویروس هپاتیت C از راه تماس فرد به فرد، غذا یا حتی از طریق تماس جنسی بسیار کم است.
انجام بازی های فکری در پیشگیری از آلزایمر موثر است - ‌محققان دریافتند افرادی که پازل، جدول و انواع دیگر بازی های فکری را انجام می دهند عملکرد بهتری در یادگیری، آزمون و پردازش اطلاعات دارند و باعث کند شدن روند بیماری آلزایمر می شود.
هوشیاری ماموران سوداگران مرگ را ناکام گذاشت - فرمانده هنگ مرزی زابل از توقیف یک کامیون ترانزیتی حامل مواد مخدر در حوزه استحفاظی‌اش خبر داد.
سید حسن نصر الله میشل عون را همچنان نامزد 8 مارس می‌داند - منابع آگاه از جزئیات دیدار اخیر ولید جنبلاط و دبیرکل حزب الله لبنان خبر دادند.
جنایت‌های صهیونیست‌ها در غزه ادامه دارد/مجموع شهدا به 1364 تن رسید - ارتش رژیم صهیونیستی بار دیگر دست به جنایت هولناکی در بازاری در منطقه شجاعیه واقع در شرق نوار غزه زد به طوری که در این جنایت جدید 17 تن کشته شدند.
بازیکنان استقلال‎ خوزستان فریب خورده‌اند! - قائم مقام باشگاه استقلال خوزستان درباره بی اعتبار اعلام شدن کارت پایان خدمت دو بازیکن این تیم، گفت: این بازیکنان جوان بوده اند و آن افرادی که آن ها را فریب داده اند، باید مورد مواخذه قرار بگیرند.
۳۰ هکتار جنگل‌ در آتش سوخت - فرمانده انتظامی کوهدشت گفت: بر اثر وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع، ۳۰ هکتار از مراتع و ۵۰۰ اصله انواع درخت این شهرستان طعمه حریق شد.
نقشه‌برداری از 101 آبفشان بر سطح قمر یخ‌زده زحل - تصاویر تهیه شده توسط فضاپیمای کاسینی ناسا، وجود 101 آبفشان را بر سطح قمر انسلادوس سیاره زحل نشان می‌دهد.
پاتک پلیس به دپوی لباس‌های قاچاق - رییس پلیس آگاهی استان خراسان رضوی از کشف بیش از 6500 ثوب البسه قاچاق در مشهد خبر داد.
غزه در گالری‌های تهران - گالری‌ها و مراکز هنری تهران با برپایی نمایشگاه‌هایی از هنرهای تجسمی که برخی از آن‌ها متأثر از جنگ غزه است، میزبان هنردوستان در تعطیلات آخر هفته هستند.
چرا بانوان بدنساز از مربیان مرد برنامه می‌گیرند؟! - یک مدرس تربیت بدنی گفت: در سطح استان مربی زن بدنساز خوب زیاد داریم، ولی متاسفانه بانوان به سمتی سوق پیدا کرده‌اند که برای برنامه نوشتن به مربیان مرد مراجعه می‌کنند، در صورتی که برنامه‌ای که یک مربی مرد برای یک زن می‌نویسد اصلا مناسب نیست.
کشته شدن 6 نظامی ارتش مصر در حمله جنگنده های اسرائیل به مرزهای مصر و غزه - در حمله جنگنده های اسرائیل به مرزهای مصر در منطقه رفح در جنوب غزه، شش نظامی ارتش مصر کشته و 12 نفر دیگر مجروح شدند.
هاگل از وضعیت انسانی غزه ابراز نگرانی کرد - با افزایش شمار تلفات جنگ غزه به 1346 تن، وزیر دفاع آمریکا نسبت به افزایش شهدای فلسطینی ابراز نگرانی کرد.
نظر متفاوتی درباره سهروردی - هشتم مردادماه، روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق) است؛ کسی که او را بیش‌تر فیلسوف می‌شناسیم، اما منصور کوشان می‌گوید، هرگز به جان و خردِ ادبی سهرودی اشاره نشده و او نویسنده‌ای است که مهم‌ترین نوشته‌هایش در قلمرو ادبیات آفرینشی جای می‌گیرد‌.
چَشم فولاد خوزستان به سازمان لیگ! - مدیر تیم فوتبال فولادخوزستان می گوید هنوز از سوی سازمان لیگ نامه کتبی ای در خصوص عدم همراهی آرش افشین، بختیار رحمانی، شهاب کرمی و ساسان انصاری به دست ما نرسیده است و اگر به صورت مکتوب به ما اعلام شود، می گوییم چشم.
مردی که 180 بار خون اهدا کرد - یک اهدا کننده مستمر خون که تاکنون 180 بار خون اهدا کرده، می‌گوید: اهدا خون کاری بشردوستانه است و از گردش خونم در بدن فردی نیازمند خوشحال می‌شوم .
تغییر فضای هنرهای معاصر ایران همزمان با وقایع غزه - نمایشگاه کاریکاتور «غزه در خون» در گالری پردیس ملت برگزار شده است. این نمایشگاه با همکاری موسسه تصویر شهر و خانه کاریکاتور ایران برپا شده و تعداد 61 اثر از 45 هنرمند از 19 کشور با موضوع مردم مظلوم و بی گناه فلسطین و جنایت‌های رژیم اشغالگر صهیونیستی به نمایش گذاشته شده است.
بازیگر پیشکسوت از بیمارستان مرخص می‌شود / بازگشت به باغچه سرسبز ولیان - سینما - جعفر والی در روزهایی که به دلیل خونریزی معده در بیمارستان ایرانشهر بستری بود، بیش از هر چیز دلتنگ باغچه سرسبز خانه‌اش بود؛ این دلتنگی با مرخصی این هنرمند در روز پنجشنبه نهم مرداد ماه به پایان می‌رسد.
اشتغال 2.5 میلیونی عوام‌فریبی آشکار بود/ 4 رویکرد اصلی بسته خروج از رکود - وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه شناسایی سفته بازان و کسانی که از سیستم بانکی پول مفت گرفته اند در دستور کار دولت قرار دارد گفت: در 8 سال دولت سابق، عوام فریبی ...
غرق شدن سه مسافر در سدهای کرج و طالقان/ توصیه‌های امدادی را جدی بگیرید - کرج - خبرگزاری مهر: معاونت امداد و نجات جمعیت هلال احمر البرز از غرق شدن سه نفر در سد طالقان و کرج خبر داد و گفت: جسد جوان 21 ساله در سد طالقان توسط نیروهای امدادی جمعیت ...
صنعتگران و تولیدکنندگان همچنان در مقابل تحریم‌ها مقاومت کنند - مشهد – خبرگزاری مهر: وزیر صنعت، معدن و تجارت با اعلام اینکه دولت همواره حامی تولیدکنندگان، صنعتگران و کارآفرینان است، گفت: صنعتگران و تولید کنندگان در مقابل تحریم‌ها ...
نامه ربیعی به مدیرکل سازمان جهانی کار درباره کشتار وحشیانه در غزه - وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در نامه ای به مدیرکل سازمان جهانی کار خواستار استفاده از تمامی ابزارها برای جلوگیری از حملات وحشیانه رژیم صهیونیستی علیه مردم بی دفاع غزه ...
سهروردی حماسه ساز فلسفه ایران است/ مرگ سهروردی عالمانه و دانشمندانه سقراطی است  - منوچهر آشتیانی جامعه‌شناس و پژوهشگر فلسفه در باره ضرورت فهم سهروردی گفت: فردوسی حماسه ساز ادبیات ایران، سهروردی حماسه ساز فلسفه ایران است. مرگ سهروردی یک مرگ ایستایی ...
گلچین: برای بازی در «مدینه»دعوت شدم اما ... - مرجانه گلچین با بیان اینکه از طرف سیروس مقدم برای بازی در سریال "مدینه" دعوت شده بود، گفت: دعوت شدم اما نتوانستم به دلیل تداخل کاری، در آن حضور داشته ...
«نود» از سر گرفته می‌شود - با آغاز مسابقات لیگ برتر فوتبال، پخش برنامه‌ی ورزشی «نود» هم در شبکه سه سیما آغاز می‌شود.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved