جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Friday, 6 May, 2016

جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌می


جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌میداروسازی از پیشینه‌ای به قدمت تاریخ خود انسان برخوردار است.این رشته‌علمی پس از ظهور اسلا‌م نیز در کنار سایر شاخه‌های علوم بشری، مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار ‌گرفت و قرآن کریم و احادیث خود یکی از سرچشمه‌های اصلی و مهم دانش داروسازی و داروشناسی است که توصیه بر تفحص در خوراکی‌ها، تاکید بر مصرف برخی خوردنی‌ها و پرهیز از برخی دیگر و نیز تقسیم علوم به ادیان و ابدان و اختصاصی بخشی از علوم ابدان به داروسازی، مسلمانان را به فراگرفتن این علم رهنمون ساخت و به دنبال آن طب اسلا‌می وعلوم وابسته به آن از جمله داروسازی در حقیقت و از طریق تتبع علمی در متون اسلا‌می و همچنین بهره‌گیری از منابع یونانی، رومی، هندی، ایرانی و چینی شکل گرفت و آثار طبی مسلمانان از قبیل <قانون> ابن‌سینا، <الصیدنه> بیرونی، <الحاوی و طب منصوری > زکریای رازی و <ذخیره خوارزمشاهی> سید اسماعیل جرجانی دلا‌یل روشنی بر این ادعاست. ‌
داروسازی در اسلا‌م ابتدا با تالیف متونی به نام <فارموکوپه> به رشته جداگانه‌ای از علوم پزشکی تبدیل شد و همراه با آثار دیگری همچون کتاب الا‌دویه، کتاب التشریح، خزائن الا‌دویه، ذخیره‌جات و قرابادین کبیر راه تکامل را پیمود. از ستارگان درخشان این علم در تمدن اسلا‌می، جابربن حیان، زکریای‌رازی، ابوعلی‌سینا، ابوریحان بیرونی، موفق هروی و به دنبال آنان، ابن‌بیطار، ابن رشد، زهراوی، الکندی و ابن زهر را می‌توان نام برد و پیشرفت علوم پزشکی از جمله داروسازی در مغرب زمین، مدیون تلا‌ش‌های این دانشمندان مسلمان بوده است که با ترجمه آثار ارزشمند یونان، ایران، مصر، هندوستان و چین به عربی و تکمیل آنها از طریق اسپانیا، در اختیار دانشمندان مغرب زمین قرار گرفت. ‌
داروسازی در اسلا‌م با نام حکیم محمدبن زکریای رازی (۲۱۳ ق) که کشف‌الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) هم منسوب به اوست، عجین شده است. رازی از میان نزدیک به ۲۷۰ اثر مکتوب، بیش از ۱۰۰ اثر خود را به علوم پزشکی و داروسازی اختصاص داده است، که کتاب <الحاوی> او در داروسازی از جایگاه مهم در علوم و تمدن اسلا‌می برخوردار است. این اثر که در باب کلینیک، شرح حال و نقد آرای جالینوس و بقراط و تکیه بر علا‌ئم بالینی و پرهیز از ذهن‌گرایی در قرن سوم و چهارم هجری و در ۲۲ مجلد و به زبان عربی به رشته تحریر درآمده است، بزرگترین اثر طبی و دارویی و در واقع یک دایره‌المعارف پزشکی و شاید بزرگترین دایره‌المعارف طبی جهان به شمار می‌آمده است.
آثار طبی رازی به ویژه کتاب <الحاوی> را یکی از راه‌های انتقال طب اسلا‌می و علوم وابسته به آن به اروپا باید شمرد. این اثر که به ‌continens شهرت یافته، پس از چهارصد سال از تاریخ جمع‌آوری و تدوین آن به دست شاگردان رازی و به همت ابن عمیده وزیر رکن الدوله، برای اولین بار در ایتالیا به لا‌تین ترجمه و سپس ترجمه‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی آن به عمل آمد و تا اواخر قرن پانزدهم میلا‌دی در سوربن تدریس وهمراه با دیگر آثار او در داروسازی تا قرن ۱۸ میلا‌دی، از متون ارزنده پزشکی در دانشگ‌ا‌ه‌های مغرب زمین به شمار می‌آمد. ‌
با توجه به جایگاه خاص علوم پزشکی به ویژه داروسازی در اسلا‌م استحکام نظام پزشکی و نظارت بر امر داروسازی و ارزیابی داروسازان که بخشی از سوگندنامه بقراط را به خود اختصاص داده است، از امور مهم در تمدن و تشکیلا‌ت اسلا‌می محسوب می‌گردید. چنانکه در متون تاریخی آمده است که در دوره معتصم عباسی (۲۷۷-۲۱۸ق) به دستور خلیفه، زکریا طیفوری پزشک به ارزیابی عملکرد داروسازان پرداخت. طیفوری در آغاز، با بیان اینکه <یوسف لقوه کیمیایی روزی به مامون گفت: <همانا که آفت کیمیا ‌[ شیمی‌] داروسازانند، زیرا داروساز کسی است که آدمی هر چه از او خواهد، داشته یا نداشته، ادعا می‌کند که دارد و در هر حال او را چیزی می‌دهد>، با طب دارویی گمنام، داروسازان را مورد آزمایش قرار داد.
همچنین در این باره آمده است که داروها و شربت‌ها، طبیعت‌ها و مزاج‌های گوناگون دارد و باید که درمان درحد خاصیت هر یک از آنها صورت گیرد. زیرا برخی از آنها برای بیماری و مزاج نیکوست، ولکن اگر چیزی بدان بیفزایند، آن را از خاصیت بیرون کنند و ناچار به بیمار زیان برساند. پس برایشان واجب است که خدای عزوجل را در این کار در نظر گیرند و بر محتسب است که آنان را بیم دهد و اندرز گوید و از مجازات و کیفر بترساند و داروهای آنان را هر هفته بازرسی کند.

سید مهدی جوادی

منبع : روزنامه اعتماد ملی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
فریدون ناصحی , انتخابات92 , کنفرانس فیزیک , نشر معارف در حوزه جهان اسلام , آه کشیدن , چتر، , تیم بانک سرمایه , زوج تبهکار , خاطره نوروزی , فرزند اصفهان , تیم مذاکره‌کننده , راه‌آهن ترکیه , استان های غربی , روند مثبت شاخص , دقیق , ایفمارک , عبدالرحمن شلبی , دستپخت های خودمانی , مرقد امام خمینی , پاداش ستمکاران , دمنوش برای زمستان , پورشیرازی , مهار وزنه , افتخارات والیبال روسیه , گچت , کتابخانه ملی انگلیس , بودجه جوانان , نیما شاهرخ شاهی , رایت , آخرین وضعیت سلحشور , مگازمین , فیله گوسفندی , وزارت ترابری , سلاح های فوق پیشرفته , ریچارد دیبن کرن , هواپیمای آنتونف , دست‌نوشته , عربستان داعش , اختتامیه جشنواره موسیقی فجر , دی اکسید گوگرد , تروسیه , انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا , گروه غیر اخلاقی , رمز بندکفشی , پرونده تخلفات , زمان عرضه , مراحل پیدایش موبایل , درایور , تسهیلات سندیکایی , اختصاص اعتبار ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
جلب‌توجه شاگردان , لبخندزدن , مقبرهٔ کمال خَجَندی , سال بعض العارفین عن بعض المنعمین عن قدر سعیه فی تحص... , مراحل بافت قالی (۲) , چاله , ادرار , ضرورت وجود اهداف , جدول فهرست تسهیلات و جاذبه‌های غیرِرسمی بیرون شهری در پارک ملی , پف‌کردگی چشم , اندر تفسیر آنج بذات اصطرلاب تعلق دارد , از قرن هشتم تا آغاز قرن دهم , ملاک‌های رفتار غیرعادی در کودکان , آرامگاه‌ها (۷) , بوشهر قدیم، استان بوشهر , جام را نام ای سنایی گنج کن , سر تراشون، استان بوشهر , تأکید بر رفتار کنونی و نه بر احساسات , درمان , فروشگاه‌های تخفیف‌دار ,

برخی منابع مهم خبری
tafahomnews.com روزنامه تفاهم , irangrand.ir ایران گراند , tabnak.ir تابناک , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , goftarnews.ir گفتار نیوز , jamaran.ir جماران , khabarkhodro.com خودرو , mosalas.ir مثلث , faryadgar.com فریادگر , lemonpress.ir لمون پرس , dadna.ir دادنا , akkasee.com عکاسی , ساخت و ساز , mobna.com موبنا , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , dolatebahar.com دولت بهار , havades.ir حوادث , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , naghola.com ناقلا , teyf.ir طیف , imna.ir ایمنا , fararu.com فرارو , tehranpress.com تهران پرس , honarpress.com هنر پرس , rahyabnews.com رهیاب نیوز , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , aftabir.com آفتاب , rozanehonline.com روزنه , ictpress.ir آی سی تی , rahva.ir رهوا ,

وبگردی
کتک کاری شدید در پارلمان ترکیه / فیلم - پارلمان ترکیه صحنه درگیری میان نمایندگان حزب عدالت و توسعه حاکم و نمایندگان مخالف بود و نمایندگان با مشت و لگد به جان افتادند.
وقوع حادثه برای یک پارکینگ طبقاتی در تهران / فیلم - بر اثر شکسته شدن میله‌های یک پارکینگ طبقاتی در باشگاه صدف تهران، چند دستگاه خودرو در معرض سقوط قرار گرفت.
فیلم / فوت ناگهانی مجری سیما در حال اجرا - احمد قائمی‌مقدم مجری سیمای خراسان رضوی حین برگزاری همایش تجلیل از کارگران نمونه شهرستان چناران، به دلیل حمله قلبی درگذشت.
فیلم / معلمی که با شوخی دانش آموزان آتش گرفت - معلمی که در روز معلم با شوخی دانش آموزان آتش گرفت
مردی در پل میرداماد خود را دار زد / تصاویر - وقتی مامور پارکبان از زنی که سراسیمه خودش را به وی رسانده بود، درباره نیت مرد حدود 40 ساله شنید، دیگر کار از کار گذشته و صحنه ای در نزدیکی پل میرداماد رقم خورده بود که توجه ها را به خود جلب کرده بود؛ صحنه دردناک مرگ مردی که با طناب خود را از میله های پل فلزی عابر پیاده حلق آویز کرده بود.
خودسوزی جوان مهاجر ایرانی / فیلم (+18) - یک پناهنده 23 ساله ایرانی به نام «امید» که به صورت غیرقانونی و از راه دریا خود را به استرالیا رسانده بود، در اعتراض به وضعیت بازداشتگاه نائورو خود را به آتش کشید.
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
پربازدیدها