شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۴ / Saturday, 6 February, 2016

جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌می


جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلا‌میداروسازی از پیشینه‌ای به قدمت تاریخ خود انسان برخوردار است.این رشته‌علمی پس از ظهور اسلا‌م نیز در کنار سایر شاخه‌های علوم بشری، مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار ‌گرفت و قرآن کریم و احادیث خود یکی از سرچشمه‌های اصلی و مهم دانش داروسازی و داروشناسی است که توصیه بر تفحص در خوراکی‌ها، تاکید بر مصرف برخی خوردنی‌ها و پرهیز از برخی دیگر و نیز تقسیم علوم به ادیان و ابدان و اختصاصی بخشی از علوم ابدان به داروسازی، مسلمانان را به فراگرفتن این علم رهنمون ساخت و به دنبال آن طب اسلا‌می وعلوم وابسته به آن از جمله داروسازی در حقیقت و از طریق تتبع علمی در متون اسلا‌می و همچنین بهره‌گیری از منابع یونانی، رومی، هندی، ایرانی و چینی شکل گرفت و آثار طبی مسلمانان از قبیل <قانون> ابن‌سینا، <الصیدنه> بیرونی، <الحاوی و طب منصوری > زکریای رازی و <ذخیره خوارزمشاهی> سید اسماعیل جرجانی دلا‌یل روشنی بر این ادعاست. ‌
داروسازی در اسلا‌م ابتدا با تالیف متونی به نام <فارموکوپه> به رشته جداگانه‌ای از علوم پزشکی تبدیل شد و همراه با آثار دیگری همچون کتاب الا‌دویه، کتاب التشریح، خزائن الا‌دویه، ذخیره‌جات و قرابادین کبیر راه تکامل را پیمود. از ستارگان درخشان این علم در تمدن اسلا‌می، جابربن حیان، زکریای‌رازی، ابوعلی‌سینا، ابوریحان بیرونی، موفق هروی و به دنبال آنان، ابن‌بیطار، ابن رشد، زهراوی، الکندی و ابن زهر را می‌توان نام برد و پیشرفت علوم پزشکی از جمله داروسازی در مغرب زمین، مدیون تلا‌ش‌های این دانشمندان مسلمان بوده است که با ترجمه آثار ارزشمند یونان، ایران، مصر، هندوستان و چین به عربی و تکمیل آنها از طریق اسپانیا، در اختیار دانشمندان مغرب زمین قرار گرفت. ‌
داروسازی در اسلا‌م با نام حکیم محمدبن زکریای رازی (۲۱۳ ق) که کشف‌الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) هم منسوب به اوست، عجین شده است. رازی از میان نزدیک به ۲۷۰ اثر مکتوب، بیش از ۱۰۰ اثر خود را به علوم پزشکی و داروسازی اختصاص داده است، که کتاب <الحاوی> او در داروسازی از جایگاه مهم در علوم و تمدن اسلا‌می برخوردار است. این اثر که در باب کلینیک، شرح حال و نقد آرای جالینوس و بقراط و تکیه بر علا‌ئم بالینی و پرهیز از ذهن‌گرایی در قرن سوم و چهارم هجری و در ۲۲ مجلد و به زبان عربی به رشته تحریر درآمده است، بزرگترین اثر طبی و دارویی و در واقع یک دایره‌المعارف پزشکی و شاید بزرگترین دایره‌المعارف طبی جهان به شمار می‌آمده است.
آثار طبی رازی به ویژه کتاب <الحاوی> را یکی از راه‌های انتقال طب اسلا‌می و علوم وابسته به آن به اروپا باید شمرد. این اثر که به ‌continens شهرت یافته، پس از چهارصد سال از تاریخ جمع‌آوری و تدوین آن به دست شاگردان رازی و به همت ابن عمیده وزیر رکن الدوله، برای اولین بار در ایتالیا به لا‌تین ترجمه و سپس ترجمه‌های انگلیسی، آلمانی و فرانسوی آن به عمل آمد و تا اواخر قرن پانزدهم میلا‌دی در سوربن تدریس وهمراه با دیگر آثار او در داروسازی تا قرن ۱۸ میلا‌دی، از متون ارزنده پزشکی در دانشگ‌ا‌ه‌های مغرب زمین به شمار می‌آمد. ‌
با توجه به جایگاه خاص علوم پزشکی به ویژه داروسازی در اسلا‌م استحکام نظام پزشکی و نظارت بر امر داروسازی و ارزیابی داروسازان که بخشی از سوگندنامه بقراط را به خود اختصاص داده است، از امور مهم در تمدن و تشکیلا‌ت اسلا‌می محسوب می‌گردید. چنانکه در متون تاریخی آمده است که در دوره معتصم عباسی (۲۷۷-۲۱۸ق) به دستور خلیفه، زکریا طیفوری پزشک به ارزیابی عملکرد داروسازان پرداخت. طیفوری در آغاز، با بیان اینکه <یوسف لقوه کیمیایی روزی به مامون گفت: <همانا که آفت کیمیا ‌[ شیمی‌] داروسازانند، زیرا داروساز کسی است که آدمی هر چه از او خواهد، داشته یا نداشته، ادعا می‌کند که دارد و در هر حال او را چیزی می‌دهد>، با طب دارویی گمنام، داروسازان را مورد آزمایش قرار داد.
همچنین در این باره آمده است که داروها و شربت‌ها، طبیعت‌ها و مزاج‌های گوناگون دارد و باید که درمان درحد خاصیت هر یک از آنها صورت گیرد. زیرا برخی از آنها برای بیماری و مزاج نیکوست، ولکن اگر چیزی بدان بیفزایند، آن را از خاصیت بیرون کنند و ناچار به بیمار زیان برساند. پس برایشان واجب است که خدای عزوجل را در این کار در نظر گیرند و بر محتسب است که آنان را بیم دهد و اندرز گوید و از مجازات و کیفر بترساند و داروهای آنان را هر هفته بازرسی کند.

سید مهدی جوادی

منبع : روزنامه اعتماد ملی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
غول جهان , عسل شلغم , فرآورده های , نه مرگ , خانواده سپاه پاسداران , شیعه انگلیسی , گروگان گیران , تهیه کننده فیلم , شهر حاسی مسعود , فراری دادن , رولت تخم‌مرغ , پهپهادهای آمریکا , حزب دموکرات‌مسیحی فرانسه , زمیباوه , مبلغی , توسعه ناوگان هوایی , فرش خاکستری , روژریو سنی , پیتر کرآوچ , معلمان پرورشی , هفته لهستان , سوء مزاج , ساخت نیروگاه , ایستگاه تجریش , شله قملکار , کره‌کان , شرکت صهیونیستی کیو لایت , سفر هیئت تجاری ترک , امین زندگانی , نقاشی با قهوه , تهاتر نفت , قرارداد مالی , تدوين , عربدوست , حذف اولین نماینده , تلویزیون LCD , آیت‌الله کنی , تشکیل کمیته تحقیق , دور نخست , ساخت پاسگاه‌ , بلال عمر بکری , اسفندماه , بسیج دانشجویی , ظروف مسی , ۲۴ فروردین , تغییر قانون اساسی ترکیه , بیمه روستایی و عشایری , روستاهای قابل گازرسانی , پایان پرونده , اجرا مجدد ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تشخیص افتراقی , گیاه‌شناسی , صبا به تهنیت پیر می فروش آمد , کوچ‌نشینان , اورامان , آرایش باز , توانائی محاکمه شدن , تی‌تی کاروانسرا , چلیپا , عماد فقیه , میکروفن گوشی‌دار , به رهی کان سفری سرو روان خواهد شد , مکالمه، مصاحبه، گفت‌وگو , پیشینه تمدن بحرین , علم کلام , طرز تهیه مخمر قارچ کمبوجا , نباشد عیب پرسیدن تو را خانه کجا باشد , می‌نروم هیچ از این خانه من , بقعهٔ جابر، روستای بابازید، خرم‌آباد , طاق شیرین و فرهاد ایوان ,

برخی منابع مهم خبری
migna.ir میگنا , soroushnews.ir سروش , rahemardomnews.com راه مردم , akharinnews.com آخرین , literature.journals.modares.ac.ir نقد ادبی , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , irdiplomatic.com ایران دیپلماتیک , vetnews.ir وت نیوز , namaknews.ir نمک , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , emrouzin.com امروزین , mahdodeh.com محدوده , darshahr.ir در شهر , banker.ir بنکر , parsapress.ir پارسا , salamatnews.com سلامت نیوز , borhan.ir برهان , sobhetehran.com صبح تهران , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , saat24.com ساعت 24 , setaresobh.ir روزنامه ستاره صبح , citypress.ir شهرداری تهران , azadinews.ir آزادی , sokhanonline.ir سخن آنلاین , zamannews.ir زمان نیوز , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , siasatrooz.ir سیاست روز , aftaberey.com آفتاب ری ,

ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
پارتی استقلالی ها تلفات داد / تصاویر - جشن تولد امروز استقلالی ها برای مهدی رحمتی صحنه عجیب کم نداشت. به گزارش کاپ،راه دور نمی رویم و مستقیم به اصل مطلب می رسیم. این شما و این پارتی استقلالی ها...
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
گزارش افتتاحیه جشنواره فیلم فجر / فیلم - از اضطراب دلهره آور مهناز افشار چند ثانیه پیش از اولین تجربه مجری گری تا پشت صحنه آماده شدن بهرام رادان برای اجرای جشن سال تحویل سینمای ایران/دفاع تمام قد سوپراستار سینمای ایران از فاطمه معتمدآریا
ارادتمند؛ نازنین بهاره تینا - مهناز افشار، طناز طباطبایی و یک هنرپیشه‌ی جدید بازیگران اصلی این فیلم هستند. تصویر سه بازیگر اصلی فیلم را نشان می‌دهد، اولین عکس منتشر شده از «اردتمند؛ نازنین بهاره تینا» است.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
مهنازِ همیشه مضطرب! / فیلم - مهناز افشار: اسمم را باید می گذاشتند مهنازِ همیشه مضطرب!/خانم سوپراستار در اولین شب دورهمی زنانه
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
اراذل و اوباش کلیپ ساز ! / عکس و فیلم - جست‌وجوی نام شرور تحت تعقیب کافی است تا به نام دیگر هم مسلکان وی در آن خطه برسیم، از درگیری های سابقه دار و قدیمی این اراذل خبردار شویم، به صفحات، وبلاگ ها و مطالب منتشر شده درباره درگیری این اشرار با یکدیگر راهنمایی شویم و از همه عجیب تر، به فیلم هایی دست پیدا کنیم که نشان می‌دهد چه رقابتی در کسب نام(!) میان این اراذل جاری است.
فیلم/ افشاگری کارمند سابق شبکه جم - «ع.الف» از کارمندان سابق شبکه جم درخصوص اسپانسرهای مالی این شبکه ضد ایرانی صحبت می‌کند.
رونمایی از همسر جدید آزاده نامداری / عکس - آزاده نامداری مجری تلویزیون شب گذشته عکسی با همسرش به نام سجاد عبادی را در صفحه اینستاگرامش به اشتراک گذاشت و نوشت:«خاطرات پاييزي.»
عجیب‌ترین مشاهدات یک آلمانی در سفر به ایران - نویسنده کتاب They would rock روز شنبه ۱۷ ژانویه در کتاب‌فروشی فروغ در شهر کلن آلمان کتاب‌خوانی داشت. به همین بهانه با او درباره کتابش و خاطراتش از سفر به ایران گفت‌وگو کردیم.
دخترانی که با دیدن گلزار گریه میکنند! / فیلم - در شبی که گریه امان چند دختر را بُریده بود، رضا گلزار رکورد سلفی یک ستاره را شکست!/این تنها ویدئوی منتشر شده از شب شام خصوصی آقای سوپراستار و طرفدارانش در یک رستوران مجلل است.
عکسهايی ديده نشده از روزهای برجام - عکسهايی كمتر ديده شده از روزهای گفتگوی برجام
گلوریا هاردی بازیگر نقش آزاده در کیمیا / تصاویر - جالب اینجاست که این بازیگر فرانسوی - ایرانی در سریال کیمیا در فرانسه بدون حجاب ایفای نقش میکند اما در ایران حتی در موقع خواب هم روسری دارد !
ویدیوی دیدنی از انگلیسی حرف زدن علی آبادی - آبروی کشور چگونه و چه ساده به بازی گرفته میشود.
نامزدی صدف طاهریان با بازیگر ترکیه ای / تصاویر - طاهریان مدتی است عکس هایی را با "تکه اوزگور" بازیگر مرد ترکیه ای منتشر می کند که همین باعث حاشیه سازی های جدیدی برای او شده است.
فشن‌شو در دانشگاه الزهرا ! / تصاویر - مسئولان دانشگاه بر این عقیده‌اند که برای برگزاری یک ژوژمان درسی به دانشجویان مجوز داده‌اند، اما عکس‌های منتشر شده از این برنامه فراتر از یک ژوژمان درسی و در حد یک فشن شو است.
پربازدیدها