سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

ظاهر و باطن قرآن


ظاهر و باطن قرآن
پیامبر (ص) فرمودند: هیچ آیه‌ای درقرآن نیست مگراینکه ظاهر و باطنی دارد . امام محمدباقر (ع) در تبیین این حدیث فرمودند : ظاهرآن تنزیل قرآن و باطن قرآن تاویل آن است که برخی از آن (امور تاویل) حادثه‌هایی است که اتفاق افتاده و برخی به حادثه‌هایی که هنوز واقع نشده .دلالت د ارد .(قرآن) جاری است ،همانگونه که خورشید وماه درجریان است. ظاهر و تنزیل قرآن ناظربه شان نزول است وگاهی جنبه‌های خصوصی پیدا می‌کند .ولی بطن قرآن که دلالت باطنی قرآن است، با قطع نظر از قرائن موجود،‌برداشت‌های کلی است که از متن قرآن به دست می‌آیدو همه جانبه و جهان شمول است لذا پیوسته مانند آفتاب وماه در جریان است.(۱)
بنابراین ظاهر قرآن ،آن معانی است که از الفاظ قرآن با استفاده از قوانینی چون صرف و نحو و معانی وهمچنین با استفاده از شان نزول آیات به دست می‌آید و علمی که ما را به فهم ظواهر قرآن می‌رساند “علم تفسیر “ نام دارد.
راغب اصفهانی درالمفردات می‌گوید: تفسیر در لغت یعنی آشکارنمودن معنای معقول یک کلام . پس تفسیر همان شکافتن و پرده‌برداری از چهره الفاظ قرآن است. تفسیر در لغت از (فسر ) به معنی بیان و پرده‌برداری از روی لفظ است و گویند که مقلوب از (سفر ) است چنانچه گویی “اسفر الصبح “ صبح روشن شد. و بقولی ماخوذ از (تفسره ) به معنی وسیله معاینه طبیب از مریض است .
در قرآن آیات بسیاری است که بی‌تردید به تفسیر نیاز دارد. در تفسیر آیات یا باید از ظواهر آیات استفاده کرد و با شناخت عربی صحیح واطمینان به ظهور لفظی در معنی معین به مقصود پی برد و یا از عقل فطری صحیح پیروی نمود و یا از روایات معصومین بهره گرفت.(۲)
در مورد آیات قرآنی وتفسیر آ‌نها ! حدس وگمان نباید اظهار نظر کرد، که تفسیر به رای در شرع حرام است. از ابن عباس روایت شده که تفسیر را به ۴ وجه تقسیم کرده است :
۱) تفسیری که هیچ کس از ندانستن آن معذور نیست
۲) تفسیری که عرب‌ها از جهت زبانشان آن را می‌شناسند
۳) تفسیری که عالمان آ ن را می‌دانند
۴) تفسیری که جز خد اوند کسی نمی‌داند . پس آنچه ،هیچ کس از ندانستن آن معذور نیست دستورات صریح شرع در احکام و دلایل روشن توحید و مانند اینهاست و آنچه را‌ اعراب می‌شناسند، حقایق لغت وموضوعات زبان عربی است و آ‌نچه را علما می‌دانند، تاویل و بیان مقصود، از آ‌یات متشابه می‌باشد و تفسیری که جز خداوند کسی نمی‌داند، اخبار غیبی هنگام برپایی قیامت و مانند اینهاست.(۴ و۳)
اما باطن قرآن حقیقتی است آ‌سمانی که اصل قرآن می‌باشد چرا که در آیه ۲ سوره یوسف می‌خوانیم :”انا انزلناه قرآنا عربیا” :( ما آن حقیقت نورانی را به صورت خواندنی و به زبان عربی یکباره نازل کردیم ) معلوم می‌شود که باطن قرآن همان حقایق نورانی می‌ باشد. لذا امام محمد باقر (ع) فرمودند: برای قرآن بطنی است و برای بطن قرآن ،بطنی دیگر تا هفت بطن . برای رسیدن به بطون قرآن باید علم تاویل دراختیار داشت . چرا که در آیه ۷ سوره آل عمران می‌خوانیم :” ... و ما یعلم تاویله الا الله والراسخون فی العلم یقولون آمنا به کل من عند ربنا “ که بنا بر احادیث متعددی ائمه معصومین، راسخون درعلم‌اند.(۵)
یعنی فقط خداوند وائمه معصومین علم تاویل را می‌دانند.
“تاویل” در لغت به معنی برگشت به سوی اصل واساس و یا برگرداندن چیزی به سوی هدف و مقصود خویش است واز نظر اصطلاحی معانی متعددی گفته‌اند.علامه طباطبایی(ره) تاویل را همان واقعی (واقعیتی) می‌داند که مستند بیانات قرآنی است در واقع تنزیل (ظاهر) ،نازل شده آن حقیقت (بطن ) آسمانی است که در کتاب مکنون وجود دارد.(۶)
تاویل از “اول” به معنی بازگشت امت ودر قرآن به ۴ معنا آمده است:-۱ عاقبت ونتیجه کار “وزنوا بالقسطاس المستقیم ذلک خیر و احسن تاویلا “(۷) -۲ تعبیرخواب که در سوره یوسف در چندین مورد آمده است :” و یعلمک من تاول الاحادیث “(آیه ۶) -۳ تحقق یافتن و وقوع خارجی وعده‌های الهی:” هل ینظرون الا تاویله یوم یاتی تاویله “(۸) -۴ بیان و توجیه الفاظ یا کارهای شبهه انگیزی که چند احتمال داشته باشد: مانند آیات متشابه قرآن و کارهای حضرت خضر که حضرت موسی را به شگفتی و سوال وا می‌داشت که درآخر کار جناب خضر، انگیزه معقول ودرست کارهای خود را بیان و “تاویل “ کرد.(۹و۱۰)
به‌طور کلی آیاتی که در رابطه با موضوع مورد بحث‌اند یامستقیم یا غیر مستقیم مربوطه‌اند که هر کدام نیز تاویلی یا تفسیری‌اند .
لازم به ذکراست از جمله مباحث قرآنی که بسیار در مورد آن افراط یا تفریط شده است مسئله تاویل قرآن می‌باشد‌.
گروهی اصلا علم تاویل را برای غیرخدا قبول ندارند ومنکر آن می‌شوند و گروهی هم به بهانه تاویل آیات الهی، مقاصد شوم خود را به مردم القا می‌کنند در این مورد می‌توان گفت : از دیگر بلاهای دامنگیر بهائیت تاویل‌گرایی است که در حوزه دیانت وقتی می‌خواستند از سخن پیامبران، برخلاف دلالت متعارف آنها تفسیر کنند به تاویل روی می‌آوردند وموجب سلب اعتماد مردم نسبت به انبیا ومجالی برای فتنه گری از سوی کج دلان را فراهم می‌کردند. البته چون خداوند هیچ رسولی را جز به زبان قومش نفرستاد تا دین را برای آنها روشن کند، مردم سخن نامفهوم و مغلق از پیامبرشان نمی‌شنیدند :” و ما ارسلنا من رسول الا بلینان قومه لیبین لهم ...()۱۱) البته لفظ تاویل در قرآن وجود دارد که هیچ جا به معنی (حمل کلام برخلاف معنای متعارف ) استعمال نشده است واین مفهوم بدعت آمیز باطنیه و برخی فرق صوفیه بوده که اخیرا به شیخیان و بابیان و بهائیان رسیده است. برای مثال علی محمد باب در کتاب خودش بیان فارسی می گوید: ( مشاهده نمی‌شود احدی از شیعه یوم قیامت را فهمیده باشد بلکه همه موهوما امری را توهم نموده که عندالله حقیقت ندارد ... از حین ظهور شجره حقیقت (یعنی خود علی محمد باب ) الی ما یغرب ( یعنی تا هنگام مرگ وی) قیامت رسول الله است که در قرآن، خداوند وعده نموده است! یامثلا پیشوای بهائیان حسینعلی بها در کتاب مبین خود صفحه ۲۳۲ آورده است :” قال این الجنه والنار ؟ قل الاولی لقائی والاخره نفسک ایها المشرک المرتاب “ (یعنی گفت بهشت و جهنم کجاست؟ بگو اولی لقاء من است و دیگری خودت هستی‌ای مشرکی که در من شک کرده‌ای .()۱۲)

میثم آقادادی
پی‌نوشتها :
-۱ محمدهادی معرفت ،علوم قرآنی ، ص ۲۷۵
-۲ مجمع‌البیان ۱۳/۱ و البیان ۴۲۱
-۳ مجمع البیان ۱۳/۱
-۴ مقدمه کتاب سیمای حضرت مهدی در قرآن ، سید هاشم بحرانی، ترجمه سید مهدی حائری ،‌ص ۱۳
-۵ خطبه۱۴۴ نهج‌البلاغه: این الذین زعموا انهم الراسخون فی العلم دوننا کذبا و بغیا علینا ان رفعتا الله ...
-۶ ر.ک : انس با قرآن ، محمد علی رضایی ،ص ۱۲۲
-۷ آیه ۳۵ ، سوره اسرا
-۸ آیه ۵۳ سوره اعراف
-۹ آیات ۶۵ تا۸۲ سوره کهف
-۱۰ مقدمه سید مهدی حائری بر المحجه فی ما نزل فی القائم الحجه سیدهاشم بحرانی ،ص ۱۴
-۱۱ ابراهیم ،۴
-۱۲ کتاب رهبران وادی ضلالت، صص ۲۱۴-۲۱۵ ، مصطفی حسینی طباطبایی ،‌چ اول ۱۳۷۸، ناشر:توکلی

منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
پرچمدار کاروان ایران , ازرع , سال 2022 میلادی , اسپرت برند , رو به پایان , مصطفی امرایی , پرده گوش , اصغر میر شکاری , کالاهای تجملی , هما ایران ایر , چتم هاوس , سریال مرد , سخنگوی آجا , فسیل ماموت , انتخایات , نیورهای روسیه , زال‌تن , ابطحی، , طرح صالحین , جبهه نیروهای انقلاب , Hill Climb Racing برای جاوا , ماهیان خاویاری , ایرانِ امروز , لرستان بروجرد , اماکن آبی و سرپوشیده , قیمت رهن , زاینده رود من کو , کسبه , رابرتسون , ابوالفضل مرادی , بهترین بازیکن دنیا , خلاقیت جوانان , رجوی , ترامپ و مسلمانان , نظام بیمه‌ای , Flixster , ثمره انقلاب , راهداری و حمل و نقل جاده ای استان همدان , سخنگوی ستاد مرکزی اربعین , تکذیب ادعای تازه «یک نماینده» درباره نامه‌نگاری , گکردوخاک , دیوید فریدمن , تداخل صنفی , شبکه ملی , اگوئرا , ایران آمریکا برجام , عالی رتبه , پیرچشمی , صندلی برای یک نفر و نصفی , کشفت سلاح ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
راه‌های ارتباطی (هوائی، دریائی، زمینی) , منوچهر مطیعی تهرانی , منوچهر مطیعی تهرانی , اصلاح و جبران , مالزی و سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای , واعظ قزوينى , گفتار اندر داستان فرود سیاوش (۳) , سیستم هماهنگ توصیف و کُدگذاری کالا (HS) , مهاجرت , توزیع جغرافیائی جمعیت عشایری , منوچهر مطیعی تهرانی , هیپومنیزیمی , ای خردمند نگه کن که جهان برگذر است , خصوصیات بالینی DU و GU , هر کس که به جان دسترسی داشته باشد , رقیق کردن اسپرم , جنبه‌ منفی شخصیت , حفظ کیفیت از مجرای مهارت‌های استاندارد , امام‌زاده باقر، اصفهان , وحدت در تبار ,

برخی منابع مهم خبری
didban.ir دیدبان , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , afkarpress.ir روزنامه افکار , car.ir کار(خودرو) , rasad.org رصد , dana.ir دانا , parsine.com پارسینه , Http: روزنو , farnet.ir فارنت , salamatnews.com سلامت نیوز , chetor.com چطور , resalat-news.com روزنامه رسالت , khabarsport.com خبر ورزشی , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , e-estekhdam.com ای استخدام , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , shana.ir شانا , puyesh.net پویش , ensafnews.com انصاف نیوز , donya-e-eqtesad.com دنیای اقتصاد , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , varzesh3.com ورزش سه , irdiplomacy.ir دیپلماسی ایرانی , isna.ir ایسنا , namayande.com نماینده , bahardaily.ir روزنامه بهار , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , afkarnews.ir افکار نیوز , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , mashreghnews.ir مشرق نیوز ,

وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها