به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، به مناسبت ۸ مرداد روز بزرگداشت سهروردی نسخ خطی از آثار سهروردی در کتابخانه ملی ملک معرفی میشود. پیرِ بزرگوارِ در جوانی شهید شده، دانشمند خردمند، «ابولفتح یحیی» پورِ «حبش» پورِ «امیرک سهرورد»، نامبردار به «شیخ شهاب الدین سهروردی» به سال ۵۴۹ هجری در «سهرورد» از روستاهای زنگان (زنجان) زاده شد و در سال ۵۸۷ در حلب (سوریه امروزی) کشته شد.
در این گفتار پس از بررسی کوتاه تأثر سهروردی از حکمت ایرانیان قدیم، به معرفی نسخههای خطی مربوط به تفسیر و شرح مهمترین اثر سهروردی (حکمة الاشراق) در کتابخانه ملی ملک پرداخته میشود. سهروردی (۱۳۷۷، مقدمه مترجم) در آثارش از خرد و بینش ایرانیان کهن سود بسیاری برده است به نامهای آن بزرگان چون «فرَشوشتر» و «جاماسب» اشاره کرده است.
در حکمت اشراق ذوق در کنار استدلال قرار دارد. سهروردی کوشش کرده رابطهای بین تفکر استدلالی و شهود درونی ایجاد کند و آگاهانه به زنده کردن اندیشه ایرانیان باستان (حکمت خسروانی و فَهلَوی) بپردازد. در اندیشه او، بزرگان ایران کهن شارحان یک حقیقت و مفسران یک پیام معنوی بودند. البته نباید از این نکته مهم غافل باشیم که حکمت اشراق ترکیبی از اندیشه ایرانی و معارف اسلامی است (سهروردی، ۲۵۳۵: ۳۳-۳۲).
نور و اشراق و مهر و شمس (خورشید) در نوشتههای سهروردی بازتابی قابل توجه داشته است. مهر در نوشتههای کهن، حافظ و نگهبان پیمان است و نماد مادی آن روشنی سپیدهدمان؛ بزرگداشت انوار و نیایش خورشید به عنوان والاترین مظهر روشنایی و فروغ ایزدی در عالم محسوس مطلبی است که عیناً در نوشتههای سهروردی منعکس شده و بارها از تعظیم انوار و بزرگداشت خورشید در سنت اشراق سخن رفته است.
شیخ مانند فرزانگان ایران قدیم از خورشید جهان افروز به «هورخش» تعبیر میکند و آن را مظهر «شهریور: حکومت آرمانی» و واسطه برخوردار شدن از «تأیید الهی» میداند. مقصود از «هورخش» نه جسم خورشید بلکه روحانیت و موکل خورشید است.
«هورخش» زیباترین پیکر در میان آفریدگان خداوند جان و خرد را دارد. «هورخش» پادشاه آسمان، پدیدآورنده روز و فیضبخش عالم اجسام، عامل پیدایش فصول، خازن عجایب، صاحب هیبت، کافل قوتها و نور دهنده به همه کواکب است.
اوست …
