تیمور رحمانی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵، با بیان اینکه در تحلیل پدیده تورم باید از برداشتهای سطحی فاصله گرفت، اظهار کرد: انسان ذاتاً تمایل دارد مشاهدات خود را به یک قاعده کلی تبدیل کند، اما در علم اقتصاد نباید صرفاً بر استقرا تکیه کرد و هر ادعایی باید بر پایه تحلیل و آزمون دادهها باشد. وی افزود: نخست باید مشخص کنیم که اساساً تورم چیست. تورم به این معنا نیست که قیمت برخی کالاها نسبت به کالاهای دیگر افزایش یا کاهش پیدا کند، بلکه به معنای افزایش سطح عمومی قیمتهاست. از آنجا که «پول» وسیله مبادله و واحد شمارش اقتصاد است و عرضه آن در اختیار حکومت قرار دارد، بنابراین تورم در نهایت به نحوه مدیریت پول و نظام پولی بازمیگردد و از منظر مبانی نظری نیز نمیتوان آن را جدا از این موضوع دانست.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: البته این به معنای نادیده گرفتن سایر عوامل نیست. ممکن است از منظر آماری یا در کوتاهمدت عوامل دیگری نیز بر روند قیمتها اثر بگذارند، اما این موارد اصل موضوع را تغییر نمیدهد و باید میان عوامل بنیادین و عوامل مقطعی تفاوت قائل شد.
رحمانی با اشاره به وضعیت فعلی اقتصاد ایران گفت: بر اساس آمارهای رسمی، نرخ تورم در سطح بسیار بالایی قرار دارد و با توجه به روند موجود، انتظار میرود در ماههای آینده نیز افزایش یابد. آنچه اهمیت دارد، بررسی پویایی این تورم و شناسایی عامل اصلی ایجاد آن است.
وی ادامه داد: از نگاه علم اقتصاد، تورم نهایتاً از دو مسیر ایجاد میشود؛ نخست افزایش تقاضا و دوم کاهش عرضه یا افزایش هزینههای تولید که از آن با عنوان «تورم ناشی از فشار هزینه» یاد میشود. در حالت دوم، تولیدکنندگان دیگر قادر نیستند کالاها را با هزینههای گذشته تولید و عرضه کنند و این موضوع به افزایش سطح عمومی قیمتها منجر میشود.
عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران تصریح کرد: درباره اینکه چه سهمی از تورم فعلی ناشی از افزایش هزینهها و چه سهمی ناشی از عوامل دیگر است، نباید با پیشداوری قضاوت کرد. ممکن است برخی برآورد کنند که بخش عمدهای از تورم ناشی از فشار هزینه است، اما من بر هیچ عدد مشخصی اصرار …
