مسعود نیلی، عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با بررسی روند بلندمدت اقتصاد ایران، تأکید کرد که موتورهای رشد اقتصاد کشور از سال ۱۳۹۷ به بعد عملاً خاموش شدهاند و اقتصاد ایران در مسیری قرار گرفته که در صورت تداوم شرایط موجود، به سمت کوچکتر شدن حرکت خواهد کرد. وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به شرایط دشوار کشور، ضمن ابراز همدردی با مردم مناطق جنوبی که در کنار مشکلات معیشتی سالهای اخیر با آسیبهای جدید نیز مواجه شدهاند، گفت امیدوار است مباحث مطرحشده در این همایش بتواند در شناخت بهتر چالشهای اقتصادی و یافتن راهکارهای مناسب مؤثر باشد.
نیلی با اشاره به اینکه تولید ناخالص داخلی بهتنهایی تصویر کاملی از وضعیت اقتصاد ارائه نمیدهد، استفاده از شاخص «درآمد ناخالص ملی» را برای تحلیل اقتصاد ایران مناسبتر دانست و گفت این شاخص اثر متغیرهایی مانند رابطه مبادله را نیز منعکس میکند و تصویری دقیقتر از وضعیت رفاه و درآمد واقعی کشور به دست میدهد.
این اقتصاددان با مرور روند درآمد ناخالص ملی از پایان جنگ تحمیلی تاکنون اظهار کرد اقتصاد ایران از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۶ روندی صعودی و باثبات را تجربه کرد، اما از سال ۱۳۸۶ به بعد رشد اقتصاد متوقف شد؛ بهگونهای که درآمد ناخالص ملی در سال ۱۴۰۳ تقریباً با سال ۱۳۸۶ برابری میکند، در حالی که طی این مدت حدود ۱۶ میلیون نفر به جمعیت کشور افزوده شده است. به گفته وی، این موضوع به معنای کاهش قابل توجه درآمد سرانه و افت رفاه اقتصادی خانوارهاست.
نیلی دوره زمانی ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۶ را دوره رشد باکیفیت اقتصاد ایران توصیف کرد و گفت در این دوره علاوه بر رشد مناسب تولید، تورم نیز در سطح قابل قبولی قرار داشت و بخشهای مختلف اقتصاد بهصورت متوازن رشد میکردند. اما از سال ۱۳۸۷ همزمان با نخستین جهش تورمی، رشد اقتصادی نیز متوقف شد و اقتصاد وارد دورهای از نوسانات شد که پس از سال ۱۳۹۷ به مرحلهای بحرانیتر رسید.
وی با اشاره به روند تورم در اقتصاد ایران گفت تا سال ۱۳۹۶ اقتصاد ایران با تورم مزمن مواجه بود، اما از آن سال به بعد وارد مرحله «تورم بالا» شد؛ مرحلهای که به اعتقاد او، نااطمینانی …
